Qua đó, các em không chỉ nâng cao nhận thức mà còn góp phần lựa chọn tương lai theo hướng phù hợp với năng lực và nhu cầu xã hội.
Chạm tay vào nghề
Ngày 4-4 vừa qua, Trường THCS Lê Hồng Phong (phường An Khê) đã tổ chức cho 157 học sinh khối 9 cùng phụ huynh và giáo viên tham quan, trải nghiệm tại Trường CĐ Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn (phường Quy Nhơn Bắc) và Trung tâm Khám phá khoa học Quy Nhơn (phường Quy Nhơn Nam). Đây là lần đầu tiên nhà trường đưa học sinh đến một cơ sở giáo dục nghề nghiệp để trải nghiệm thực tế.
Học sinh rất háo hức trải nghiệm hoạt động tại các khoa chuyên môn. Tại Khoa Du lịch, các em thử pha chế đồ uống, nấu ăn, tìm hiểu nghiệp vụ lễ tân, buồng phòng. Ở các khoa kỹ thuật, học sinh được quan sát và thực hành với máy móc, thiết bị… Những trải nghiệm cụ thể, sinh động cùng với sự hướng dẫn, giải đáp thắc mắc của giảng viên giúp các em hình dung rõ hơn về từng nghề.
Ông Nguyễn Viết Lưu - Hiệu trưởng Trường THCS Lê Hồng Phong - cho biết: "Hoạt động hướng nghiệp thông qua trải nghiệm thực tế rất có ý nghĩa, đặc biệt là trong định hướng phân luồng sau THCS. Điều đáng mừng là học sinh, phụ huynh và cả giáo viên đều rất ấn tượng với hoạt động này".
Tham gia hoạt động trải nghiệm cùng lớp của con, bà Lê Thị Thúy Hường (phường An Khê) cho rằng: “Chúng tôi mong hoạt động này có thể tổ chức ngay từ lớp 8 hoặc đầu lớp 9 để các con có định hướng rõ ràng hơn. Với những học sinh có nguy cơ bỏ học hoặc không còn hứng thú với việc học văn hóa, việc được tiếp cận với môi trường học nghề sẽ mở ra một lối đi khác thiết thực, phù hợp hơn với các con”.
Xu hướng lựa chọn học nghề đang dần trở nên rõ nét hơn trong học sinh. Theo anh Nguyễn Phi Hùng - Bí thư Đoàn Trường THPT Bùi Thị Xuân (phường Quy Nhơn Bắc), nhiều học sinh quan tâm đến giáo dục nghề nghiệp bởi thời gian đào tạo ngắn, chi phí thấp, thời lượng thực hành nhiều và cơ hội việc làm sau khi ra trường tương đối rõ ràng. Vừa qua, nhà trường đã tổ chức cho 390 em lớp 12 đến tìm hiểu tại Trường CĐ Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn, Trường ĐH Quy Nhơn và Trường ĐH FPT phân hiệu Quy Nhơn.
Định hình lựa chọn tương lai
Không chỉ dừng lại ở hứng thú ban đầu, những trải nghiệm thực tế đang từng bước tác động đến nhận thức và định hướng nghề nghiệp của học sinh.
Em Huỳnh Bảo Trân (lớp 12A5, Trường THPT Bùi Thị Xuân) chia sẻ: "Trước đây, em khá mơ hồ về ngành học và con đường tương lai. Sau khi tham gia chuỗi hoạt động tham quan, trải nghiệm tại các trường cao đẳng, đại học, em đã có cái nhìn rõ ràng hơn về môi trường học tập cũng như yêu cầu của từng ngành nghề. Em nhận ra việc chọn ngành không chỉ dựa vào sở thích mà còn cần phù hợp với năng lực và xu hướng phát triển của xã hội".
Ông Phù Quốc Tiến - Giám đốc Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Tây Sơn - cho rằng: Việc gắn học văn hóa với học nghề là hướng đi phù hợp với nhiều học sinh. Trung tâm hiện đang liên kết với nhiều trường cao đẳng để đào tạo trung cấp nghề song song với chương trình văn hóa.
Ông Tiến cho biết: Với nhiều học viên của Trung tâm, việc vào đại học vượt quá khả năng, trong khi học nghề giúp các em có kỹ năng thực tế, dễ tìm việc hơn. Thông qua chuyến tham quan, trải nghiệm tại Trường CĐ Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn do Trung tâm tổ chức vào cuối tháng 3 vừa qua, các em học sinh có thêm cơ sở để xác định hướng đi phù hợp. Những em đã học trung cấp nghề tại Trung tâm hoàn toàn có thể tiếp tục liên thông lên bậc cao đẳng tại trường.
Ông Nguyễn Quốc Vỹ - Trưởng Phòng Tuyển sinh - Hợp tác quốc tế (Trường CĐ Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn) cho hay: Nhà trường xác định công tác hướng nghiệp phải được đổi mới liên tục, phù hợp với từng thời điểm. Trong đó, việc đưa học sinh phổ thông đến tham quan, trải nghiệm là một trong những hoạt động trọng tâm.
“Những năm gần đây, nhà trường tăng cường kết nối với các trường THCS, THPT và trung tâm giáo dục thường xuyên để tổ chức các đoàn tham quan. Thành phần tham gia không chỉ có học sinh mà còn có giáo viên, cán bộ quản lý và phụ huynh nhằm tạo sự đồng thuận trong định hướng sau khi tốt nghiệp THCS hoặc THPT. Chương trình không chỉ dừng ở việc giới thiệu mà còn lồng ghép hướng dẫn thao tác, trực tiếp trải nghiệm. Mỗi giảng viên đều coi học sinh là những người cần được hỗ trợ, giải đáp để hiểu rõ hơn về ngành nghề” - ông Vỹ chia sẻ.
Tuy nhiên, quá trình tổ chức cũng gặp không ít khó khăn, nhất là về kinh phí và thời gian. Chi phí thuê xe tăng cao, lịch học của các trường phổ thông dày đặc, đặc biệt trong bối cảnh kỳ thi tốt nghiệp THPT được tổ chức sớm hơn khiến việc bố trí các chuyến tham quan không phải lúc nào cũng thuận lợi. Dù vậy, theo ông Vỹ, nhà trường vẫn kiên trì duy trì và cải tiến hoạt động này theo hướng thiết thực, hiệu quả, tránh hình thức.
