Khi những con số trở thành niềm say mê
Với Trần Hữu Nguyên (lớp 9A1), niềm yêu thích Toán học bắt đầu từ rất sớm. Khi mới 3 tuổi, mỗi lần được mẹ đưa đi siêu thị, em thường chú ý đến những món đồ chơi có hình các con số; thậm chí có khi còn xin 1 tờ lịch cũ chỉ để ngắm những con số trên đó.
Năm lên 6 tuổi, Nguyên được bố cho học bồi dưỡng môn Toán. Càng học, em càng say mê và thích thú với niềm vui khám phá, tìm ra lời giải cho những bài toán khó.
“Chỉ khi tập trung suy nghĩ, tìm ra lời giải cho 1 bài toán khó, em mới cảm thấy thật sự thoải mái. Đó là cảm giác như mình vừa rèn luyện được tư duy, vừa chinh phục một nấc thang mới trong hành trình học tập” - Nguyên chia sẻ.
Trong quá trình học, Nguyên chú trọng xây dựng nền tảng kiến thức trước khi tiếp cận các nội dung nâng cao. Khi ôn luyện cùng đội tuyển, em thường trao đổi cách giải, đối chiếu đáp án và tìm nguyên nhân của những lỗi sai.
Có thời điểm, sự chủ quan khiến Nguyên không đạt kết quả như mong muốn. Từ những lần “vấp” ấy, em nhận ra rằng chỉ có kiến thức thôi chưa đủ, mà còn phải biết kiểm soát tâm lý, giữ bình tĩnh và cẩn thận trong từng bước làm bài.
Ngay từ lớp 5, Nguyên đã nằm trong Top 5% kỳ thi Toán Quốc tế Kangaroo (IKMC), giành huy chương vàng Toán Quốc tế Singapore và châu Á (SASMO) và huy chương bạc Olympic Toán học TitanViệt Nam (VTMO).
Những năm tiếp theo, em tiếp tục đạt nhiều thành tích tại các sân chơi Toán học như IKMC, SASMO, VTMO và American Mathematics Olympiad (AMO).
Riêng tại AMO, Nguyên giành huy chương vàng trong 2 mùa giải liên tiếp 2024-2025 và 2025-2026; tại VTMO - Cúp TITAN 2026, em lọt Top 16 toàn quốc.
Đến vòng chung kết quốc tế AIMO 2026, Nguyên tiếp tục chinh phục huy chương vàng. Đề thi bằng tiếng Anh, yêu cầu thí sinh điền đáp số, tập trung vào các dạng toán về tổng dãy số, đại số và tổ hợp.
Nguyên cho biết, em đọc toàn bộ đề, ưu tiên giải những câu có thể xử lý trước rồi quay lại những câu khó. Kết quả này giúp em nằm trong Top 3 thí sinh Việt Nam và Top 10 thế giới.
“Qua kỳ thi, em thấy mình tiến bộ hơn ở khả năng tự kiểm soát, giữ bình tĩnh và quản lý thời gian” - Nguyên nói.
Thời gian tới, Nguyên dự định tiếp tục thử sức ở các kỳ thi Toán học trong nước và quốc tế, hướng đến mục tiêu trở thành thành viên đội tuyển Toán quốc gia Việt Nam. Em cũng mong muốn theo nghề giáo để tiếp tục gắn bó với môn học mình yêu thích.
Biến thất bại thành bài học
Nếu với Hữu Nguyên, những con số đã khơi dậy niềm say mê từ thuở nhỏ thì ở Nguyễn Lam Ngọc (lớp 10A6), tình yêu Toán học được em nuôi dưỡng từ chính gia đình mình.
Từ năm 4 tuổi, Ngọc đã được cha mẹ cho làm quen với những con số, phép tính, các bài toán thực tế và toán logic. Trong quá trình học, mẹ là người đồng hành cùng em. 2 mẹ con thường cùng giải những bài toán khó và trao đổi về cách giải.
Tuy nhiên, hành trình chinh phục môn Toán của Ngọc không phải lúc nào cũng thuận lợi. Trong kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh năm học 2024-2025, em chỉ đạt 3,5 điểm, dù trước đó là thành viên có điểm cao nhất trong đội tuyển của trường ở vòng thành phố.
Nhìn lại bài thi, Ngọc nhận ra hạn chế của mình là thường làm tắt các bước, thậm chí có bài chỉ giải một nửa vì ngại trình bày. Sau lần thi ấy, em thay đổi phương pháp, chú trọng trình bày rõ ràng từng bước.
Sự thay đổi này không chỉ giúp Ngọc hạn chế sai sót mà còn khiến quá trình suy nghĩ trở nên mạch lạc hơn. “Một bài toán khó thực ra là những bài toán dễ được gom lại. Tìm cách giải chính là việc em tìm cách gỡ rối bài toán đó” - Ngọc bật mí.
Khi gặp một bài toán khó, Ngọc thường đọc kỹ đề, xác định các dữ kiện quan trọng, tìm kiến thức liên quan rồi chia bài toán thành những câu hỏi nhỏ. Từ những phần đã giải được, em tiếp tục tháo gỡ từng “nút thắt” cho đến khi tìm ra lời giải.
Nhờ phương pháp học tập này, Ngọc đạt giải nhì tại kỳ thi học sinh giỏi THCS cấp thành phố ở Đắk Lắk năm học 2024-2025, giải nhì kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh Gia Lai năm học 2025-2026. Tháng 5-2026, em giành huy chương đồng vòng quốc gia AIMO và đến tháng 8-2026 tiếp tục giành huy chương bạc tại vòng chung kết quốc tế.
Qua AIMO 2026, Ngọc cho rằng bản thân tiến bộ rõ hơn về tiếng Anh, toán logic và khả năng tiếp cận những dạng toán mới.
Không chỉ học cho mình, Ngọc còn thích hướng dẫn bạn bè giải toán. Theo em, mỗi lần chỉ cho bạn cũng là một lần tự học lại, tìm thêm cách giải và nhận ra những điểm còn hạn chế của bản thân.
Ngọc đang hướng đến ngành Sư phạm Toán, theo định hướng dạy Toán bằng tiếng Anh. Em mong muốn có thể biến những bài toán khô khan trở nên gần gũi và thú vị hơn với học sinh.
Chú trọng nền tảng, khuyến khích tự học
Theo thầy Nguyễn Văn Long - giáo viên Toán của Trường APC Gia Lai, điểm chung của Nguyên và Ngọc là khả năng tự học, tinh thần chịu khó và sự chủ động. 2 em thường tự tìm kiếm tài liệu, trao đổi cách giải và đặt câu hỏi với thầy cô khi gặp vấn đề chưa hiểu rõ.
“Với những học sinh có năng lực về Toán, điều quan trọng là giúp các em hình thành nền tảng vững chắc, sau đó từng bước phát triển tư duy. Ở bậc tiểu học, học sinh được làm quen với các dạng Toán IQ nhằm hình thành tư duy và phản xạ với những con số.
Khi lên THCS, các em được tổ chức vào những đội tuyển chuyên biệt, trong đó có đội tuyển Toán để tiếp tục củng cố kiến thức và mở rộng sang những nội dung nâng cao” - thầy Long cho biết.
Thầy Đàm Văn Ngọc - Hiệu trưởng Trường APC Gia Lai - cho hay: Nhà trường chú trọng phát hiện và bồi dưỡng học sinh có năng khiếu từ những năm tiểu học. Bên cạnh kiến thức, học sinh được rèn phương pháp học tập, tư duy, khả năng tự học và xây dựng mục tiêu phù hợp.
Các kỳ thi, sân chơi Toán học được xem là cơ hội để học sinh cọ xát, thử sức và nhận diện những điểm cần cải thiện. Qua đó, nhà trường có thêm cơ sở điều chỉnh phương pháp bồi dưỡng phù hợp với từng học sinh.
Trần Hữu Nguyên đoạt huy chương vàng, Nguyễn Lam Ngọc đoạt huy chương bạc tại vòng chung kết quốc tế Đấu trường Toán học châu Á (AIMO) năm 2026. Ảnh: ĐVCC
