Nữ biệt động hai lần tiến vào Dinh Độc Lập

Bà Vũ Minh Nghĩa (bí danh Chính Nghĩa) là nữ chiến sĩ duy nhất trong 15 chiến sĩ Biệt động Sài Gòn đã tham gia trực tiếp trận đánh vào Dinh Độc Lập trong Chiến dịch Tết Mậu Thân 1968.

Và cũng là người đã cùng đoàn quân chiến thắng tiến vào Dinh Độc Lập tháng 4/1975 sau khi chính quyền Sài Gòn tuyên bố đầu hàng.

Nữ chiến sĩ Biệt động Chính Nghĩa (ở giữa) cùng các bạn tù chính trị nữ trong đợt trao trả tù binh cách mạng tại Lộc Ninh tháng 4/1974. Ảnh: NVCC
Nữ chiến sĩ Biệt động Chính Nghĩa (ở giữa) cùng các bạn tù chính trị nữ trong đợt trao trả tù binh cách mạng tại Lộc Ninh tháng 4/1974. Ảnh: NVCC

Người con gái “đất thép thành đồng”

Lần giở từng trang ký ức, nữ chiến sĩ biệt động Chính Nghĩa- người con gái đất thép Củ Chi chậm rãi kể về những năm tháng tham gia chiến đấu cùng đồng đội.

Bà Nghĩa sinh ra trong gia đình có 8 anh em đều tham gia cách mạng. Ngay từ nhỏ, bà đã được mẹ giao nhiệm vụ đưa cơm cho các cán bộ trú ẩn trong dân. Điều ấy đã dần gieo mầm cách mạng trong lòng cô bé Nghĩa khi ấy mới 12 tuổi. Với sự thông minh và nhanh nhẹn, bà Nghĩa đã trở thành cô giao liên nhỏ. Mỗi ngày đến trường, trong cặp của bà ngoài sách vở là các bức thư mật, chuyển tin tức đến những người đang làm nhiệm vụ. Nhờ vỏ bọc này, lần nào bà Nghĩa cũng hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Bồi hồi nhớ lại từng mốc lịch sử làm thay đổi cả cuộc đời, bà Nghĩa cho biết, năm 1964, sự kiện chiến sĩ biệt động Nguyễn Văn Trỗi bị đưa ra xử bắn đã dấy lên phong trào tòng quân giết giặc của thanh niên ở khắp mọi làng quê của miền Nam, là động lực để bà nung nấu ý định tòng quân, trở thành chiến sĩ biệt động.

Năm 16 tuổi, bà Nghĩa được kết nạp vào Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và càng nhận thức rõ hơn vai trò, trách nhiệm của một đoàn viên. Cơ hội cuối cùng cũng đến với bà. Thời điểm đó, Đội 5 Biệt động Sài Gòn hoạt động tại Củ Chi tìm kiếm một thanh niên gan dạ. Được chi bộ, chi đoàn tại địa phương tín nhiệm và giới thiệu, bà Nghĩa đã gặp gỡ và được đồng ý gia nhập đơn vị này.

Đội 5 Biệt động Sài Gòn nổi tiếng “xuất quỷ nhập thần” cùng tài thao lược, mưu trí. Mỗi lần đi ngang qua nơi các anh làm nhiệm vụ, bà không khỏi ngưỡng mộ. Đến ngày 15/4/1965, cô giao liên Vũ Minh Nghĩa chính thức đạt được điều mong muốn, trở thành nữ chiến sĩ Biệt động Sài Gòn với bí danh Chính Nghĩa. Bà hoạt động dưới sự chỉ huy của đội trưởng Nguyễn Thanh Xuân (bí danh Bảy Bê).

Sau khi gia nhập lực lượng Biệt động Sài Gòn, bà Nghĩa trải qua nhiều khóa huấn luyện, từ cách sử dụng bản đồ, cách chạy xe Mobylette cho đến cách đi đứng, ăn mặc… Bà nhận thức, để trở thành một chiến sĩ thực thụ, bản thân phải vượt qua mọi thử thách, khó khăn. Từ đó, bà không ngừng học hỏi và rèn luyện để trở thành một chiến sĩ xuất sắc của Biệt động Sài Gòn. Bà được giao nhiều nhiệm vụ như giao liên, trinh sát, vận chuyển vũ khí, thư từ giữa nội và ngoại thành...

Chân dung nữ chiến sĩ biệt động Vũ Minh Nghĩa (Bí danh Chính Nghĩa). Ảnh: NVCC
Chân dung nữ chiến sĩ biệt động Vũ Minh Nghĩa (Bí danh Chính Nghĩa). Ảnh: NVCC

Trận đánh lịch sử

Khát khao cháy bỏng của bà Chính Nghĩa lúc ấy là được chiến đấu trực diện với kẻ thù. Và, ngày ấy cũng đã đến. Năm 1967, căn cứ của Đội 5 bị lộ, phần lớn cán bộ, chiến sĩ bị bắt, đơn vị phải lui về tạm lánh ở căn cứ mới. Cuối năm 1967, chỉ huy của lực lượng Biệt động Sài Gòn điều động những người trong đơn vị khác để thành lập Đội 5 mới do ông Tô Hoài Thanh làm chỉ huy trưởng, chuẩn bị công tác vào Sài Gòn để lên kế hoạch chiến đấu trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.

“Theo kế hoạch, đội biệt động của tôi do đồng chí Tô Hoài Thanh chỉ huy đánh vào Dinh Độc Lập và giữ trận địa trong khoảng 20 - 30 phút chờ quân chi viện tới. Đây là một mục tiêu quan trọng, nằm trong nội đô, được bảo vệ nghiêm ngặt. Mỗi động thái khác thường xung quanh mục tiêu sẽ bị địch kiểm tra ráo riết và sẵn sàng bắn hạ” - bà Nghĩa nhớ lại.

Rạng sáng mùng 2 Tết Mậu Thân 1968, 15 chiến sĩ biệt động đi trên ba xe tải nhỏ và hai xe máy tiến vào cổng sau Dinh Độc Lập. Bà Chính Nghĩa là nữ chiến sĩ duy nhất của Biệt động Sài Gòn tham gia trận đánh. Khi ấy, bà Nghĩa mới 19 tuổi. Đội xuất phát từ hai hướng, tiến thẳng vào Dinh Độc Lập. Xe tải đi đầu mang khối thuốc nổ gần 200 kg có nhiệm vụ phá cổng. Tuy nhiên, khối thuốc không nổ, các chiến sĩ bị mắc kẹt ở cổng. 5 chiến sĩ hy sinh ngay khi trèo qua tường rào... Không thể tiến công vào trong, các chiến sĩ biệt động đã anh dũng chiến đấu ngay bên ngoài cổng, dồn lực quyết chiến đến hơi thở cuối cùng.

Trận đánh đó mãi là ký ức không thể quên với bà Chính Nghĩa bởi hình ảnh những đồng đội lần lượt ngã xuống, trong đó đội trưởng Tô Hoài Thanh đã hy sinh ngay trên tay bà.

Sau trận đánh vào Dinh Độc Lập, bà Chính Nghĩa bị bắt. Dù bị tra tấn hết sức tàn bạo, dã man, bà quyết không khai nửa lời. Vì vậy, địch đã giam bà từ nhà tù Tổng nha Cảnh sát đến Thủ Đức, Biên Hòa, Chí Hòa và cuối cùng đày ra nhà tù Côn Đảo.

Năm 1974, với thắng lợi của Hiệp định Paris, bà Chính Nghĩa được trả tự do cùng hàng ngàn chiến sĩ cách mạng khác đang bị giam cầm tại “địa ngục trần gian”. Để rồi, chưa đầy một năm sau, nữ chiến sĩ biệt động kiên trung ấy lại có mặt cùng đội quân giải phóng “Tiến về Sài Gòn” trong những ngày tháng Tư lịch sử của dân tộc… và vỡ òa hạnh phúc khi chứng kiến chính quyền Sài Gòn tuyên bố đầu hàng.

Bà Chính Nghĩa có 8 anh chị em đều tham gia cách mạng. Ngoài bà còn có 2 người khác là chiến sĩ Biệt động Sài Gòn. Bà lấy bí danh Chính Nghĩa nhằm nhắc nhở về lý tưởng của bản thân, dù trong mọi hoàn cảnh, phải luôn chính trực và bảo vệ chính nghĩa.

Bà Chính Nghĩa hạnh phúc bên hai cháu nội. Ảnh: U.P
Bà Chính Nghĩa hạnh phúc bên hai cháu nội. Ảnh: U.P

Nhân chứng lịch sử

Tròn 50 năm đã trôi qua kể từ sau chiến thắng lịch sử 30/4/1975 nhưng với nữ biệt động Chính Nghĩa, hồi ức vẫn như mới vừa hôm qua... Niềm vui của bà bây giờ là được gặp gỡ, được nghe tiếng nói, tiếng cười của đồng đội để biết họ vẫn còn khỏe mạnh. Và, các con của bà và đồng đội tiếp nối truyền thống gia đình phục vụ đất nước, phụng sự nhân dân…

Hiện nay, bà Chính Nghĩa đang sống cùng gia đình người con trai - một chiến sĩ công an nhân dân tại ngôi nhà trên đường Dương Quảng Hàm (quận Gò Vấp, TPHCM). Ở tuổi gần 80, dù sức khỏe đã giảm sút rất nhiều do ảnh hưởng từ đòn roi của kẻ thù trong chiến tranh nhưng mọi người vẫn thường gặp bà trong các dịp lễ kỷ niệm, giao lưu các nhân chứng lịch sử. Người phụ nữ ấy không đi tìm sự ghi nhận, chỉ đơn giản bà không muốn quá khứ hào hùng của một thời hoa lửa bị lãng quên.

“Tôi rất vui khi các buổi giao lưu đều có rất nhiều người trẻ là học sinh, sinh viên, thanh niên đến lắng nghe, tìm hiểu. Trong quá khứ, chúng tôi vượt qua hết gian khổ, đòn roi, tra tấn, đổ xương máu chỉ với mong muốn đất nước hòa bình. Thế hệ chúng tôi đã xong nhiệm vụ của mình, nay trao lại trách nhiệm chung tay xây dựng đất nước cho thế hệ trẻ. Tôi hy vọng các cháu có thể tập trung, vững bước để xây dựng thành phố và đất nước phồn vinh hơn” - bà Chính Nghĩa bày tỏ.

(Còn nữa)

Theo Uyên Phương – Trọng Thịnh (TPO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.