Nữ pháo thủ trung dũng, kiên cường

Không quân hàm, không huy chương… những chiến sĩ Biệt động Sài Gòn đã ghi tên mình vào lịch sử bằng máu, nước mắt và lòng quả cảm phi thường.

Trong những ngày tháng Tư lịch sử, chúng tôi tìm gặp họ - các “nhân chứng sống” của một thời hoa lửa đã hi sinh những năm tháng thanh xuân tươi đẹp nhất để bảo vệ quê hương, góp phần làm nên những chiến công huyền thoại.

Tham gia cách mạng ở tuổi “trăng rằm”, bà Nguyễn Thị Bích Nga trở thành chiến sĩ pháo kích của Biệt động Sài Gòn thời kháng chiến chống Mỹ. Bà tham gia nhiều trận đánh lớn, tấn công vào các cơ quan đầu não của địch với tinh thần chiến đấu kiên cường dũng cảm, thà hi sinh chứ quyết không đầu hàng.

Bắn pháo không bàn đế

Một buổi chiều tháng Tư, chúng tôi đến thăm bà Nguyễn Thị Bích Nga - quyền Chủ nhiệm Câu lạc bộ truyền thống kháng chiến khối vũ trang Biệt động Sài Gòn.

Trong căn nhà nhỏ trên đường Hưng Phú (quận 8, TPHCM), bà Nga rạng rỡ khoe tấm ảnh chân dung chụp vào năm 1975 sau khi rời nhà tù Côn Đảo cùng những bài báo được cất giữ cẩn thận. Đối với bà, đây là những tài sản vô giá của mình.

Sinh năm 1951 tại Đức Phổ (Quảng Ngãi), 12 tuổi, bà Nga vào Sài Gòn mưu sinh. Do ảnh hưởng từ cha nuôi, bà Nga đã sớm tìm được lý tưởng cho mình. Bà tham gia cách mạng và được cấp trên cử đi học Trường quân sự T44 tại Bến Súc (Bình Dương).

Ra trường, bà Nga được tổ chức phân công về B8 (đơn vị Quân báo của Biệt động Sài Gòn) và tiếp tục được tham gia một khóa huấn luyện về pháo binh (cối 80 ly, 82 ly, 60 ly) tại Dầu Tiếng (Bình Dương). Năm ấy, bà mới tròn 14 tuổi.

Trong cuộc đời hoạt động cách mạng, người phụ nữ có vóc dáng nhỏ nhắn ấy đã trải qua không biết bao nhiêu trận đánh lớn nhỏ.

Là “xạ thủ” cối 82 ly, đầu năm 1967, khi mới 16 tuổi, bà Nga được giao nhiệm vụ pháo kích vào Sở chỉ huy của tướng Westmoreland - Tổng tư lệnh quân đội Mỹ tại Việt Nam, đồng thời là Chỉ huy trưởng các cuộc hành quân lớn ở miền Nam.

“Đó là kỷ niệm đáng nhớ nhất trong cuộc đời chiến đấu của tôi. Khẩu cối 82 ly của chúng tôi thiếu nhiều bộ phận, không có chân, không có đế, chỉ có nòng pháo và càng do lực lượng bảo đảm không vận chuyển vào kịp.

Nhưng, được phân công chiến đấu là vinh dự lắm rồi, nếu có thiếu thốn, khó khăn gì cũng phải cố gắng khắc phục để hoàn thành nhiệm vụ” - bà Nga nhớ lại.

Dự kiến sẽ bắn 10 quả pháo nhưng vừa tống trái thứ 3 vào nòng súng thì cả chân và càng pháo đã lún xuống khoảng 2/3, nòng súng trổ ngược lên trời. Bà Nga nói do pháo không có bàn đế, mỗi lần bắn bị giật là chân pháo lại lún xuống. Vì vậy, bà quyết định ngừng bắn và đặt cả gói thuốc nổ TNT 5kg phá hủy trận địa rồi thoát ra đường.

Lần đó, tổ chiến đấu 5 người đều rút lui an toàn về căn cứ. Thông tin từ trong nội thành báo ra, trong số 3 quả pháo có 2 quả trúng Sở chỉ huy của tướng Westmoreland, một quả trúng xe của Mỹ đang chạy trên đường Pasteur làm 13 tên thiệt mạng, 17 tên khác bị thương nặng. Đến tận bây giờ, bà Nga vẫn tiếc nuối vì không thể bắn toàn bộ 10 quả pháo vào cơ quan đầu não của địch.

Thà hi sinh chứ không đầu hàng

Sau trận đánh gây nhiều tổn thất cho địch, bà Nga bị nhận diện và truy lùng gắt gao. Đến chiến dịch Mậu Thân 1968, bà được tổ chức tin tưởng phân công vào nhóm xạ thủ pháo kích vào mục tiêu Dinh Độc Lập. Ngày 2/5/1968, khi đang vận chuyển pháo cối vào nội thành thì bà Nga bị địch bắt.

Chúng chuyển bà đi thẩm vấn hết nhà giam Bình Chánh về cầu Băng Ky, nhà lao Gia Định, Thủ Đức, Chí Hòa rồi đến Tân Hiệp. Cuối cùng, tháng 10/1969, bà bị đày ra giam ở chuồng cọp Côn Đảo. Năm sau, bà lại bị đưa về nhà lao Tân Hiệp và tới năm 1972 lại tiếp tục trở ra Côn Đảo.

Năm 1973, bà Nga thuộc diện được trao trả và địch đưa về giam ở đất liền nhưng sau đó bà lại bị đưa ra đày ở Côn Đảo. Mãi đến ngày 10/5/1975, bà Nga mới được tàu hải quân đón về đất liền.

Trong thời gian tù đày, bà Nga ở chung phòng giam với các nữ tù chính trị nổi tiếng như bà Trương Mỹ Hoa (nguyên Phó Chủ tịch nước), bà Võ Thị Thắng (nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch).

Suốt 7 năm chịu cảnh tù đày với hàng trăm trận đòn roi, hành hạ đến “dở sống dở chết”, có lần bị gãy cả hàm răng nhưng nữ pháo thủ vẫn bình thản chống lại mọi thủ đoạn tra hỏi của địch.

Bà Nga khẳng khái: “Là chiến sĩ của lực lượng Biệt động Sài Gòn thì tiêu chí đầu tiên là phải có lòng trung thành tuyệt đối. Một là bị bắt, hai là hi sinh chứ nhất quyết không được khai báo, không để lộ bí mật”.

Nhớ về những tháng ngày “quyết tử cho tổ quốc quyết sinh”, bà Nga bộc bạch, đó là tinh thần, là ý chí của bất cứ người dân nước Việt nào “nặng nợ với núi sông”. Ai cũng muốn đi chiến đấu, quyết không chịu ở nhà. Khí thế lên đường sục sôi, phấn khởi...

“Trong bối cảnh đất nước ngày càng hội nhập và phát triển, những âm mưu xuyên tạc của thế lực thù địch cũng ngày càng tinh vi. Ngày trước, chúng ta đối mặt trực tiếp với kẻ thù. Hiện nay, kẻ thù ẩn mình trong bóng tối. Nếu không có bản lĩnh, không giữ vững lập trường, các bạn trẻ rất dễ bị lôi kéo, sa ngã”.

Bà Nguyễn Thị Bích Nga

Khi các trận chiến thực sự bắt đầu, kể lại sự hi sinh vô cùng anh dũng của các đồng đội, nữ chiến sĩ Biệt động Sài Gòn đã nhiều lần rơi nước mắt. Bà Nga ngậm ngùi: “Biệt động Sài Gòn là lực lượng tinh nhuệ của Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Các chiến sĩ biệt động đã chiến đấu rất kiên cường và dũng cảm, thà hi sinh chứ quyết không đầu hàng. Sau đợt chiến đấu, 61 đồng chí đã hy sinh và đến nay chưa tìm được hài cốt, chưa tìm được thân nhân”.

Nhiệm vụ giữa thời bình

Ở tuổi 74, bà Nga hiện nay vẫn miệt mài cống hiến tất cả những gì có thể cho những người xung quanh. Bà đang giữ nhiều trọng trách được người dân tin tưởng giao phó như Bí thư Chi bộ khu phố phường Hưng Phú (quận 8), Phó ban liên lạc tù chính trị tù binh quận 8, thành viên cựu tù chính trị TPHCM, thành viên Mặt trận Tổ quốc Việt Nam quận 8…

Dù sức khỏe đã giảm sút nhưng bà Nga vẫn dành thời gian chăm lo cho người nghèo; giới thiệu việc làm, hỗ trợ cho người có hoàn cảnh khó khăn, thất nghiệp vay vốn...

Bà Nguyễn Thị Bích Nga chỉ còn tấm ảnh chân dung chụp năm 1975 sau khi rời nhà tù Côn Đảo. Ảnh: U.P
Bà Nguyễn Thị Bích Nga chỉ còn tấm ảnh chân dung chụp năm 1975 sau khi rời nhà tù Côn Đảo. Ảnh: U.P

Gửi gắm tâm huyết đến thế hệ trẻ, nữ chiến sĩ pháo binh Nguyễn Thị Bích Nga nhìn nhận, thế hệ hôm nay năng động, nhạy bén và có tri thức. Tuy nhiên, để góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, các bạn trẻ cần không ngừng học tập, rèn luyện và nâng cao bản lĩnh.

“Qua theo dõi, tôi thấy lớp trẻ ngày nay rất quan tâm đến truyền thống, tiếp nối con đường của cha ông. Đó là điều rất đáng quý. Tôi hoàn toàn tin tưởng vào thế hệ trẻ” - bà Nga bày tỏ.

(còn nữa)

Theo Uyên Phương – Trọng Thịnh (TPO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.