Vợ chồng cựu chiến binh và những ký ức không thể nào quên

(GLO)- Hơn nửa thế kỷ đã qua nhưng ký ức về những năm tháng gian khổ mà hào hùng vẫn vẹn nguyên trong trái tim vợ chồng cựu chiến binh Nguyễn Văn Bình-Lê Thị Anh Đào hiện sinh sống tại nhà số 463 Phạm Văn Đồng (tổ 2, phường Đống Đa, TP. Pleiku, tỉnh Gia Lai).

Thoát chết trong gang tấc

Cũng như bao thanh niên của vùng đất Thạch Hà (tỉnh Hà Tĩnh), tròn 18 tuổi, ông Bình đăng ký tham gia lực lượng thanh niên xung phong để được ghi danh trong đội vận tải phục vụ kháng chiến. Do gầy gò, ốm yếu nên ông Bình không qua được vòng khám tuyển. Nhìn lớp lớp thanh niên từng đợt, từng đợt lên đường nhập ngũ, ông Bình thấy lòng mình như lửa đốt. Năm 1964, một lần nữa, ông làm đơn xin ra chiến trường. Trong đơn, ông cũng nêu rõ: dáng người nhỏ, sức khỏe yếu, không thể thồ hàng, tải đạn nhưng có thể cầm súng đánh giặc, luồn rừng làm liên lạc…

Lần này, ông được tuyển chọn và biên chế về Đại đội 1 (Tiểu đoàn 1, Đoàn 325B, Bộ Quốc phòng). Sau 3 tháng huấn luyện tại quê nhà, ông theo đơn vị hành quân vào huyện Tuyên Hóa (tỉnh Quảng Bình) tiếp tục huấn luyện để thực hiện nhiệm vụ đánh công kiên, tức là đánh những đồn bốt kiên cố của địch. Tháng 7-1965, đơn vị ông nhận lệnh hành quân vào chiến trường Tây Nguyên tham gia đánh đồn bốt địch ở thung lũng Ia Drăng (huyện Chư Prông).

Ngồi cạnh ông Bình, bà Đào nhẹ nhắc chồng kể cho chúng tôi nghe câu chuyện hy hữu xảy ra vào một buổi chiều đầu tháng 10-1965, khi tham gia chiến đấu tại thung lũng Ia Drăng. Như mọi ngày, ông nhận lệnh truyền tin từ chỉ huy đến cán bộ, chiến sĩ tuyến đầu theo đường dây hữu tuyến. Trên đường quay trở lại đơn vị, đường dây hữu tuyến bị đứt do địch ném bom. Trong lúc tìm đường trở về đơn vị, ông bị địch phát hiện, nổ súng tấn công. Mải miết chạy để né làn đạn của địch, đến lúc ngoảnh lại, ông mới biết mình lạc trong rừng. Gần 5 giờ đồng hồ dò đường, ông trở về đơn vị trong sự ngỡ ngàng và vỡ òa niềm vui của đồng đội. “Quá lâu không thấy ông ấy trở về, đơn vị cắt cử người đi nghe ngóng tình hình thì hay tin địch mới bắt và tra tấn đến chết một chiến sĩ của ta. Qua mô tả, người này có tướng mạo giống với ông ấy. Nghĩ ông ấy đã hy sinh, anh em đơn vị quyết định mở ba lô cá nhân, lục tìm địa chỉ cùng những kỷ vật để báo tin về gia đình”-bà Đào tiếp lời chồng.

Vợ chồng cựu chiến binh Nguyễn Văn Bình-Lê Thị Anh Đào. Ảnh: P.D

Vợ chồng cựu chiến binh Nguyễn Văn Bình-Lê Thị Anh Đào. Ảnh: P.D

Nhắc về lần may mắn thoát chết, ông Bình cười mà rằng, nhờ nhỏ con, chạy nhanh và khéo luồn lách. Rồi ông vạch áo để lộ vết sẹo dài nơi bả vai phải do viên đạn sượt qua. Kế đến, ông giơ bàn tay trái, ở đó có ngón tay giữa bị thương tật không thể co duỗi. Cả 2 vết thương đều trong 1 trận đánh năm 1967 tại gần biên giới Đức Cơ. Vết thương dẫu không đe dọa đến tính mạng, nhưng không cho ông cơ hội tiếp tục ở lại tuyến đầu, trực tiếp cầm súng chiến đấu. Sau đó, ông được bố trí về Đoàn Quân y 211 làm nhiệm vụ bảo vệ y-bác sĩ và các thương-bệnh binh.

Xin làm... binh nhì

Bà Đào cũng có dáng vóc nhỏ nhắn. Vậy nên, tháng 7-1965, khi đăng ký tham gia lực lượng thanh niên xung phong, bà rất sợ mình bị loại. “May mắn là tôi có điểm ưu tiên vì tích cực tham gia sinh hoạt Đoàn tại cơ sở. Sau đó, tôi được biên chế về Trạm 20 đóng ở làng Ho (tỉnh Quảng Bình) và tham gia nhiệm vụ thồ hàng, tải đạn dược, lương thực… phục vụ chiến đấu”-bà Đào nhớ lại tuổi 18 đầy tự hào.

6 tháng sau, trong một lần hành quân, cán bộ, chiến sĩ Đoàn Quân y 211 đã dừng nghỉ tại nơi đơn vị bà Đào đóng quân. Lúc này, số lượng thương-bệnh binh cần chăm sóc khá đông, trong khi đội ngũ y-bác sĩ thì ít. “Qua nắm bắt tình hình tâm tư, nguyện vọng và kiểm tra sức khỏe, 40 nữ thanh niên của trạm chúng tôi được chọn theo Đoàn Quân y 211. Khi đó, nghe chỉ huy đơn vị đọc quyết định, chúng tôi đều là binh nhất. Vì mới chuyển sang, chưa hiểu về phiên hiệu, cấp bậc trong quân đội, chúng tôi đồng loạt thắc mắc và xin được lên... binh nhì. Khi nghe thủ trưởng đơn vị giải thích, chúng tôi vừa ngượng, vừa vui sướng”-bà Đào cười vui khi nhắc nhớ kỷ niệm đã qua.

Bà Đào giới thiệu về chiếc ly kỷ vật. Ảnh: P.D

Bà Đào giới thiệu về chiếc ly kỷ vật. Ảnh: P.D

Như nhớ ra điều gì, bà đứng dậy đi vào nhà trong. Một lúc sau, bà mang ra giới thiệu với chúng tôi một số kỷ vật như: 1 chiếc ly bằng sắt tráng men trắng có dòng chữ “Quyết tâm đánh thắng hoàn toàn giặc Mỹ xâm lược”, 1 chiếc bình bi đông và 1 chiếc đĩa thiếc. Cùng với các kỷ vật là chiếc hộp thiếc, bên trong chứa đựng các loại huân chương, huy chương, huy hiệu Đảng, cầu vai… Bà Đào bộc bạch: “Phần thưởng cho chặng đường công tác của vợ chồng tôi đều ở trong này. Tôi cất giữ cẩn thận, thỉnh thoảng mang ra kể với con cháu để chúng hiểu về truyền thống gia đình, từ đó mà nỗ lực học tập, rèn luyện, công tác và cống hiến”.

Hạnh phúc và tự hào

Cùng quê, cùng đơn vị nhưng mãi đến năm 1969, khi bà Đào được phân công về phụ trách công tác chăm sóc sức khỏe cán bộ, chiến sĩ trong cơ quan, trở thành cấp dưới của ông Bình, 2 người mới quen biết nhau. “Có lần, đơn vị bị lộ phải sơ tán vào rừng. Từ 9 giờ sáng đến 6 giờ chiều, máy bay địch quần thảo trên bầu trời, chúng tôi không dám rời vị trí ẩn nấp dù tất cả đều đói và mệt. Ban hành chính khi đó có 3 nữ, tôi lại thấp bé nhất, có lẽ vì vậy mà ông ấy quan tâm tôi nhiều hơn”-bà Đào kể.

Quý mến và dành tình cảm cho nhau nhưng vì lệnh “cấm yêu” của đơn vị, 2 người đành giấu kín. Giải thích thêm về lệnh cấm, ông Bình cho hay: “Do tính chất công việc, đơn vị thường xuyên phải di chuyển trong nhiều địa hình khác nhau. Thương-bệnh binh nặng có, nhẹ có cần được chữa trị, chăm sóc… Nếu kết hôn, rồi sinh con rất khó để chu toàn mọi việc, nhất là khi cuộc chiến đang trong giai đoạn khốc liệt”. Tháng 2-1975, khi lệnh “cấm yêu” được hủy bỏ, ông bà mới công khai tình cảm, báo cáo đơn vị và được đơn vị đứng ra tổ chức đám cưới. “Nhờ tăng gia sản xuất nên đám cưới của chúng tôi có cả tiệc mặn lẫn tiệc ngọt. Ngoài thủ trưởng, đồng đội và các thương-bệnh binh đang điều trị tại đơn vị, một số anh em đồng hương trên đường hành quân hay tin cũng ghé vào gửi lời chúc mừng”-bà Đào bồi hồi nhớ lại.

Ông Bình giới thiệu về chiếc bình Bi đông. Ảnh: P.D

Ông Bình giới thiệu về chiếc bình Bi đông. Ảnh: P.D

Bà Nguyễn Thị Minh Trí-Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh tổ 2, phường Đống Đa, TP. Pleiku: Gia đình cựu chiến binh Nguyễn Văn Bình là tấm gương sáng để thế hệ con cháu noi theo. Ông bà luôn phát huy phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ” trong đời sống hàng ngày và trong nuôi dạy con cháu. Sau khi nghỉ hưu, ông Bình tham gia 2 nhiệm kỳ làm bí thư chi bộ, rồi tổ trưởng tổ dân phố, chi hội trưởng chi hội cựu chiến binh.

Hướng ánh mắt về phía vách tường, nơi treo các phần thưởng như: Huân chương Kháng chiến hạng nhì của 2 vợ chồng, Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng ba của ông, Huân chương Kháng chiến hạng ba của bà và Huy hiệu 50, 55 năm tuổi Đảng của ông, bà Đào không giấu được niềm vui: “Chúng tôi may mắn vì đã cùng nhau đồng hành từ những tháng ngày gian khổ cho đến hôm nay. Chúng tôi cảm thấy vô cùng hạnh phúc, tự hào. Càng vui hơn vì Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền địa phương luôn dành sự quan tâm, chăm sóc đặc biệt đối với những gia đình chính sách, người có công”.

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.