Tuổi thơ nhọc nhằn: 'Siêu nhí' đi biển

Khi các bạn cùng tuổi hồn nhiên cắp sách đến trường, 9 tuổi Võ Ngọc Trường đã theo cha lênh đênh trên biển với mỗi chuyến đi ngót cả tháng trời.
 
Trường chỉ tay về hướng ra khơi hôm nay. ẢNH: QUANG VIÊN
Trường chỉ tay về hướng ra khơi hôm nay. ẢNH: QUANG VIÊN
Tôi tìm đến làng chài ở P.Hưng Long, TP.Phan Thiết, Bình Thuận. Giữa trưa tháng 5, bên bến cảng, dưới cái nắng oi nồng vị biển, nhiều dân chài lấy rượu bia giải mỏi, tìm vui sau một chuyến đi biển. Hỏi ở đây có trẻ em nào đi biển mưu sinh không, một người trong bàn nhậu vỗ đùi nói: “Có. Nhỏ Trường đó. Thằng bé nhỏ xíu luôn. Nhà ở P.Phú Hài lận. Không biết bữa nay nó đi biển vô chưa”. Tôi liền đến nhà Trường, rất may mắn, cậu bé đang chuẩn bị hành trang để đi biển.
Chú lính chì biển cả
Gặp Trường, đúng như những người dân chài nói: “Thằng bé nhỏ xíu luôn”. Năm nay Trường 12 tuổi, nhỏ như cái kẹo, nhưng lại giống “ông cụ non”. Gương mặt cậu rắn rỏi trông rất lì, nước da sạm nắng đen nhánh đặc trưng của dân chài và đặc biệt là mái tóc vàng hoe. Tôi hỏi: “Cháu nhuộm tóc à?”. Trường lắc đầu: “Không. Phơi nắng miết làm cháy tóc”.
Cha truyền con nối
Biết chuyện học có thể thay đổi cuộc đời, nhưng dân làm biển hầu hết không có tiền cho con ăn học tới nơi tới chốn nên con cái thường bỏ học giữa chừng. Con trai nghỉ học thì đi biển thôi chứ biết làm nghề gì. Nghề đi biển ở làng chài này là cha truyền con nối rồi. Tui sẽ huấn luyện cho thằng Trường làm nghề biển. Đến mười lăm, mười sáu tuổi nó có thể trở thành lao động chính trên ghe. Nó sẽ thay tôi kiếm tiền nuôi gia đình.   
Anh Võ Văn Tùng (cha Võ Ngọc Trường) 
Tôi ví Trường là “chú lính chì” biển cả, ông Nguyễn Văn Phương, hàng xóm của Trường, đắc ý cười khà khà: “Đúng y chang. Nhìn mặt thằng nhỏ thì biết. Hơn 10 tuổi mà ổng đi biển như đi chơi. Cừ hết biết luôn”.
Hôm nay “chú lính chì” cừ khôi nhất của làng chài Phan Thiết chuẩn bị lên tàu để lênh đênh trên biển cả tháng trời đánh bắt bạch tuộc. Trường chỉ vào đống vỏ ốc voi để ở hiên nhà, thuyết minh cho tôi cách bắt bạch tuộc. “Những con ốc này sẽ được cột dây thành giàn bẫy rồi thả xuống biển. Bạch tuộc sẽ chui vào đó ở rồi mình kéo lên ghe bắt thôi”. Theo Trường, bạch tuộc cũng biết chọn “nhà đẹp” nên vỏ ốc phải được cắt đít, cà miệng cho đẹp để dụ chúng.
Trước khi ra cảng đi biển, đúng “phong cách” ngư dân, Ngọc Trường bới một tô cơm to, ăn ào ào, uống ừng ực, rồi nhanh chóng xếp hành trang vào chiếc túi vải, trong đó chỉ có vài bộ đồ, áo mưa và chăn. “Mọi thứ có chủ ghe lo rồi. Chỉ mang theo chừng này đồ dùng cho mình để đi làm khoảng một tháng thì về”, Trường thổ lộ. Dường như biết được cậu chủ nhỏ sắp đi xa lâu ngày, chú chó bạn thân thiết của Trường cứ chồm lên cổ cậu bé kêu ư ử không muốn rời. “Thôi. Thả ra. Tao đi chớ mày”, Trường vỗ vào má chú chó nói. Chú chó sủa ăng ẳng, rồi lui vào một góc nằm buồn thiu khi cậu chủ khoác chiếc túi leo lên xe cho người nhà chở ra bến tàu.
Theo Trường ra bến cảng, tới nơi, tôi còn lần khần tìm cách leo từ hàng lan can bảo vệ bờ kè để xuống cái xuồng như chiếc lá tre nhằm ra ghe, thì Trường đã nhảy phóc lên đó từ lâu. Xuồng cập bến, thoắt cái cậu bé cũng tót lên ghe rồi. Nhìn trên ghe chưa có người nào, tôi hỏi sao chưa thấy ai cả, Trường trả lời: “Cháu ra trước, đốt lò nấu nước pha trà,
cà phê. Chút xíu nữa cha với mấy người khác mới ra”. Thì ra, đó là công việc đầu tiên của cậu bé trong hành trình đi biển. Trên một chuyến đi biển, Trường còn làm được rất nhiều việc. Nhờ đó, cậu kiếm được khá nhiều tiền mà có thể những ngư dân lớn tuổi cũng phải nể phục.
 
Trường chuẩn bị vỏ ốc voi để thay thế ốc bị hư trên giàn ốc bẫy bạch tuộc. ẢNH: QUANG VIÊN
Trường chuẩn bị vỏ ốc voi để thay thế ốc bị hư trên giàn ốc bẫy bạch tuộc. ẢNH: QUANG VIÊN
Thằng nhỏ tài lanh
Anh Võ Văn Tùng, cha của Trường, cho biết: “Nhà nghèo quá nên nó học tới lớp 3 phải nghỉ. Tui đi biển, bà xã đi làm thuê, để con ở nhà sợ hư nên cho nó đi biển luôn”. Dân đi biển gọi người lái tàu là tài công, nhưng ở làng chài nổi tiếng này, Ngọc Trường được mọi người đặt cho biệt danh thân thương “thằng nhỏ tài lanh”, vì cậu lanh thiệt.
Trường theo cha đi biển không phải để chơi mà trở thành một dân chài thực thụ. Cha con anh Tùng làm công trên một chiếc ghe nhỏ gồm 5 người. Từ tháng mười đến tháng giêng, ghe làm nghề lưới ghẹ, từ bờ phải chạy tầm 6 tiếng mới đến nơi đánh bắt. Mùa này, ghe đi thả vỏ ốc voi để đánh bắt bạch tuộc gần bờ hơn. Nhưng mỗi chuyến đi như vậy, Trường phải lênh đênh trên biển ngót cả tháng trời.
Với nghề bẫy bạch tuộc, trên ghe cậu bé được giao nhiệm vụ nấu cơm, bắt những con bạch tuộc đã chui vào vỏ ốc vừa kéo lên ghe cho vào thùng. “Nó không chỉ nấu cơm ngon mà làm chuyện gì cũng lanh. Thấy dây neo chưa thẳng nó nhảy xuống sửa liền”, anh Tùng chia sẻ. Đặc biệt, Trường trở thành người cảnh giới cho hàng chục ghe đánh bắt bạch tuộc khi có tàu giã cào xâm nhập vào địa phận đang bỏ giàn ốc voi dụ bạch tuộc. “Cháu thức để báo động cho khoảng 40 ghe bắt bạch tuộc. Khi có tàu giã xuất hiện gần, cháu la lên cho mọi người trong ghe mình biết và dùng bộ đàm báo cho những ghe xung quanh”, Trường nói.
 
Trường nhanh nhẹn bước xuống xuồng ra ghe. ẢNH: QUANG VIÊN
Trường nhanh nhẹn bước xuống xuồng ra ghe. ẢNH: QUANG VIÊN
Để hoàn thành nhiệm vụ cảnh giới vừa cho ghe nhà và cho những ghe khác, Trường phải tuân thủ rất nghiêm giờ giấc.
6 giờ sáng thức dậy pha trà cho các lao động trên ghe, rồi tiếp tục công việc thu gom bạch tuộc, cảnh giới cho đến 10 giờ tối thì đi ngủ. 2 giờ sáng dậy nấu cơm xong thì đi ngủ tiếp đến 6 giờ sáng. Trong ghe, sau một lèo đi biển, Trường được trả bằng nửa công người lớn. Nhưng thu nhập cố định một chuyến đi biển của Trường nhờ nhiệm vụ cảnh giới có khi hơn cả lao động chính. “Cháu được các ghe cho từ 100.000 đến 200.000 đồng một lèo”, Trường tiết lộ. “Số tiền đó cháu làm gì?”, tôi hỏi. Trường cho biết: “Cháu đưa hết cho mẹ. Khi nào cần thì xin thôi”.
Người ta ví nghề đi biển “hồn treo cột buồm”, nhưng khi tôi hỏi có sợ sóng to, gió lớn không thì cậu bé có gương mặt lầm lì này thản nhiên trả lời: “Lần đầu tiên đi cũng hơi sợ, chừ đi miết quen rồi”. Anh Tùng kể, có những chuyến đi biển, gặp bão cấp 7 cấp 8, nhưng chưa đánh bắt được nên liều mạng neo lại chờ bão đi qua để tiếp tục làm. Tuy vậy, “chú lính chì” vẫn can trường bám biển cùng cha. “Dân làm biển khổ lắm. Đi một chuyến phí tổn khá nhiều mà khi vô ghe không thì lấy gì ăn”, anh Tùng thổ lộ. Trường còn kể thêm, trong quá trình đi biển, cũng có khi bị cảm sốt giữa biển. Nhưng cậu uống thuốc cho đỡ để tiếp tục chuyến biển.
“Chưa bao giờ cháu mệt, cháu bệnh mà bắt chủ ghe về giữa chừng”, Trường tâm sự. Tôi cũng xuất thân là dân biển. Tuổi đôi mươi từng có một số lần đi biển đánh cá gần bờ. Chỉ một lần lênh đênh trên biển bị trận bão nhẹ đã tởn tới giờ. Vì thế, câu chuyện của “chú lính chì” này càng khiến tôi cảm phục.
(còn tiếp)
Theo Quang Viên (TNO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.