Trượt ván săn bắt cá

Bãi biển Mỏ Ó, Sóc Trăng. 12 giờ, thủy triều rút, để lại bãi bùn dài hàng kilômet. Các ngư dân trượt băng băng trên miếng ván, săn bắt cá mưu sinh...
Thủy triều xuống, mọi người ra bãi bùn trượt ván mong bắt hải sản - Ảnh: MINH TÂM
Thủy triều xuống, mọi người ra bãi bùn trượt ván mong bắt hải sản - Ảnh: MINH TÂM
Để dễ dàng di chuyển trên bãi bùn rộng lớn, ngư dân đã sáng tạo ra ngư cụ độc đáo: chiếc mong bằng ván. Nhờ nó, cuộc mưu sinh của bà con miệt biển bớt phần nhọc nhằn...
Chiếc mong thường làm bằng ván còng, chừng một năm phải thay mới. Bà con mua gỗ về tự đóng. Hai thành gỗ được đóng xuôi theo mong làm nơi chứa hải sản đánh bắt được và nước uống mang theo.
Ông Tăng Thái Quân
Tấm ván chở nặng mưu sinh
Tôi theo nhóm anh Trần Cò xuống bãi lầy ấp Mỏ Ó (xã Trung Bình, huyện Trần Đề, Sóc Trăng), bùn lún đến gần đầu gối, mỗi lần nhấc chân nặng trịch bởi lớp bùn nhão ôm chặt. Nhưng khi anh Cò một chân tì gối lên mong - tấm ván trượt, một chân anh đạp xuống bùn thì lướt nhẹ băng băng. Mỗi cú anh đạp đẩy, chiếc mong lao lên phía trước đến 3m. 
Hai tay nắm thanh ngang, anh lượn những vòng lả lướt như nghệ sĩ trượt băng. Những con cá bống sao nhảy trên mặt bùn, nhưng khi chiếc mong của anh vừa trờ tới, chúng chúi nhanh xuống bùn mất tăm.
Anh Cò chỉ những lỗ nhỏ cỡ đầu hai ngón tay khắp mặt bùn: "Hang cái của cá bống sao đó, ngoài ra chúng còn đào thêm hang ách phòng thoát hiểm. Khôn dữ thần". Một tay anh thụt vào hang cái, tay kia thụt vào hang ách. 
Do hang sâu nên anh nằm mọp xuống bùn, dồn hết lực đẩy hai tay vào hang, mỗi tay túm được một con bống sao lôi lên khỏi hang. Gần đó, anh Vạc cũng đang thụt tay bắt cá, có con đã bị lôi lên khỏi hang nhưng vùng thoát trườn đi. Anh Vạc phải nhoài người theo chụp lại, khắp người bê bết bùn.
Phía xa xa, ông Tăng Thái Quân đang trượt mong băng băng ra biển để bắt sò huyết. Trượt được khoảng 2km, ông bắt gặp dấu chân cua để lại hai hàng trên bãi bùn liền đạp mong theo dấu, được khoảng vài chục mét thì cua mất dạng. Nhưng đúng lúc đó, ông lại thấy bong bóng nước nổi lên và bắt được mấy con sò cỡ hai đầu ngón tay. 
"Mỗi con có dấu hiệu nhận dạng riêng, như nhìn bóng nước nổi trên bùn là biết chỗ đó có sò do nó mở miệng thở" - ông Quân cho biết thêm cỡ 15 năm trở về trước, cua biển, cá bống sao, sò bắt được cả chục kilôgam mỗi buổi nhưng giờ giỏi lắm chỉ được 3-4kg. Ngày xưa, mình ông đi trượt ván nuôi cả gia đình bốn người sống khỏe, còn giờ chỉ hai vợ chồng mà sống rất chật vật.

Vui vẻ bên nhau để quên vất vả tay lấm chân bùn - Ảnh: TRẦN HÀ
Vui vẻ bên nhau để quên vất vả tay lấm chân bùn - Ảnh: TRẦN HÀ
Gần ông Quân, bà Binh (66 tuổi) cũng đang bắt sò huyết. Hai tay bà sục sạo trong bùn một khoảng rộng mới bắt được một con sò giống bằng đầu ngón tay. Rồi cứ thế bà bắt lần về phía trước, bắt đến đâu bà kéo chiếc mong theo đến đó. Tôi hỏi sao bà không nhìn theo dấu hiệu bong bóng nước để bắt, chứ bắt vầy mất sức nhưng hiệu quả không cao. "Mắt dì hơi kém nên nhiều khi không nhìn thấy rõ sò sủi tăm. Thôi, cứ mò bắt đại" - bà trả lời.
Sau khi quần nát bãi bùn quanh mình, bà lại lên tấm ván mong trượt đến chỗ khác để cặm cụi bắt tiếp. Sau một tiếng "cày" mải miết trên bãi bồi, bà nghỉ tay, kể chuyện: "Đứa con trai của dì đi Bình Dương làm công nhân, hoàn cảnh vợ chồng nó cũng rất khó khăn nên dì phải tự lo cho mình". Nghỉ tầm 15 phút, bà lại cần mẫn mò bắt từng con sò, mặc kệ trời đổ mưa. "Kiếm chén cơm bằng nghề này, trời nắng đổ lửa hoặc mưa cũng phải làm, trừ dông bão thôi" - bà tâm sự.
Cứ vậy, mấy tiếng đồng hồ với chiếc ván mong lướt trên bãi lầy, bà Binh bắt được gần 2kg sò giống và sò thịt. Bà thổ lộ: "Bấy nhiêu cũng được 70.000 đồng, vậy là được rồi. Cũng nhờ chiếc mong này, chứ sình bùn vầy sức già lội bộ không nổi!".
16h, thủy triều bắt đầu lên, mọi người lục tục trượt ván mong vô bờ. Có người hồ hởi vì bắt được vài kilôgam cá bống sao hoặc sò huyết hay giăng lưới trúng luồng cá đối... Nhưng cũng có người lặng lẽ buồn thiu vì bắt được quá ít. 
Quần áo ai cũng bê bết bùn khiến khuôn mặt nhuộm màu nắng gió như sạm thêm. Đôi bàn chân, bàn tay nhăn nheo do ngâm trong bùn quá lâu. Phía sau bóng họ là đường láng bằng phẳng của chiếc ván trượt và những vết chân đẩy tới của cuộc mưu sinh nghèo khó trên bãi bùn.

Anh Cò đang thụt bắt cá bống sao - Ảnh: MINH TÂM
Anh Cò đang thụt bắt cá bống sao - Ảnh: MINH TÂM
Vất vả nhưng không dễ bỏ nghề
"13 tuổi tôi đã theo cha và ông nội trượt ván mong. Tôi nghe ông nội kể từ thời ông cố đã có mong làm phương tiện bắt sản vật thiên nhiên nuôi sống gia đình. Bởi do không thể đi bộ hàng chục cây số trong bùn nên các cụ đã chế ra tấm ván trượt trên bùn" - cụ Lâm Hà, 77 tuổi, cho biết.
Ông Đặng Văn Khải, trưởng ấp Mỏ Ó, kể thêm: "Những hộ làm nghề trượt ván mong đa phần có hoàn cảnh khó khăn, không đất sản xuất, không vốn liếng sắm tàu thuyền đánh bắt, nên bà con quanh quẩn nương vào bãi cạn kiếm sống. 
Khoảng mười mấy năm về trước, ấp có gần 200 hộ đi ván mong. Nhưng rồi sự đánh bắt bừa bãi, nạn ô nhiễm môi trường đã khiến nguồn lợi hải sản bãi bờ ngày càng ít, nên nhiều người rời quê lên phố làm công nhân". 
Mỗi tháng, bà con chỉ trượt ván mong được khoảng 10-12 ngày theo thủy triều. Có hôm được vài trăm ngàn đồng nhưng nhiều khi chỉ được vài chục ngàn, vì vậy họ phải kiếm việc làm thêm như nhổ cỏ thuê, làm mướn cho các trại tôm. Cuộc sống rất túng khó.
Tuy nhiên, không phải ai cũng rời được cái nghề lấm lem bùn đất này. Anh Trần Cò tâm sự: "Ông cha đã để lại cho mình chiếc ván mong nên cứ giữ lấy mà sống. Giờ dẫu có khó khăn nhưng chịu khó ăn uống tiện tặn, cực thêm chút. Bù lại, mỗi lần cưỡi ván trượt bãi biển cũng có chút niềm vui, chứ không phải xa xứ đi làm công nhân".
Buổi chiều, lúc chào tôi, anh Cò và nhóm bạn đang nhóm lửa nướng vài con cá bống sao để vui bên nhau mà quên đi nỗi nhọc nhằn tay lấm chân bùn...

Bà Binh vất vả kiếm sống trên bãi bùn - Ảnh: MINH TÂM
Bà Binh vất vả kiếm sống trên bãi bùn - Ảnh: MINH TÂM
Nghề trượt ván mong cũng có nhiều rủi ro do một chân trần phải đạp bùn đẩy tới nên dễ đạp trúng vật sắc nhọn hay ngạnh cá mặt quỷ, cá ngát... Anh Lâm Lương nói: “Các loài cá này đâm nhức phát sốt. Có lần tôi đạp trúng cá mặt quỷ, ăn luồng thành mạch lươn ở chân đau nhức đến 8 tháng mới lành”. Còn anh Cò kể mỗi lần bị đâm, anh ngâm chân vào nước đá cho bớt đau, ráng chịu đựng một vài ngày rồi lại tiếp tục xuống biển kiếm sống.
MINH TÂM (TTO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.