Theo bước chân cha: Ít người biết là con anh hùng

Ở thôn Mỏ Thổ (xã Minh Đức, H.Việt Yên, Bắc Giang), ai cũng biết gia đình anh hùng - liệt sĩ Nguyễn Vũ Tráng. Thế nhưng ở đơn vị nơi ông từng chiến đấu, hy sinh, nhiều người lại không rõ về gia đình, thân nhân liệt sĩ sống ra sao. Và chúng tôi đã lần tìm theo địa chỉ cũ...

45 năm chưa tìm thấy mộ liệt sĩ

Trong các tài liệu đều ghi anh hùng - liệt sĩ Nguyễn Vũ Tráng sinh năm 1948. Tuy nhiên, bà Nguyễn Thị Diền (72 tuổi, vợ anh hùng - liệt sĩ Nguyễn Vũ Tráng) khẳng định: "Ông ấy sinh năm 1950, hơn tôi 2 tuổi. Ông là con cả, trai duy nhất trong gia đình có 4 người con. Sau là 3 cô em gái, đang sống ở xã".

Phần mộ anh hùng - liệt sĩ Nguyễn Vũ Tráng tại Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Lai Châu

Phần mộ anh hùng - liệt sĩ Nguyễn Vũ Tráng tại Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Lai Châu

Năm 1968, Nguyễn Vũ Tráng nhập ngũ và vào chiến đấu trong chiến trường miền Nam. Sau ngày đất nước thống nhất, ông được cử đi học Trường Sĩ quan Biên phòng (nay là Học viện Biên phòng). Khi ra trường, nhận quyết định lên đội công tác của Công an nhân dân vũ trang Lai Châu (nay là Bộ đội Biên phòng Lai Châu), chuyên bám bản làng - biên giới, củng cố chính quyền, xây dựng thế trận bảo vệ biên giới.

Đầu năm 1977, thiếu úy Nguyễn Vũ Tráng cưới cô Nguyễn Thị Diền (sinh năm 1952) cùng thôn Mỏ Thổ, và đầu tháng 12.1977 sinh con trai Nguyễn Vũ Sỹ. "Sinh thằng bé được 4 tháng, ông ấy về thăm con được một lần rồi lại tất tả lên biên giới, đến đầu năm 1979 thì hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía bắc của Tổ quốc", bà Diền kể.

Ngày 6.3.1979, thiếu úy - chính trị viên phó Nguyễn Vũ Tráng anh dũng hy sinh trong khi đánh trả quân xâm lược tấn công vào trận địa của Đồn biên phòng Sì Lờ Lầu (Phong Thổ, Lai Châu). Cuối năm 1979, gia đình nhận được giấy báo tử, đồng thời với tin "liệt sĩ Nguyễn Vũ Tráng được truy tặng danh hiệu anh hùng".

"Lúc ấy, cả nhà chỉ mong ai đó kể xem ông ấy hy sinh thế nào, thân xác được chôn ở đâu", bà Diền nhớ lại và kể: "Mấy tháng sau, gia đình mới nhận được thư của anh Nguyễn Quang Phổ (trợ lý chính trị, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Lai Châu - NV), thông báo vắn tắt là cả đơn vị hy sinh hết, phần mộ ông Tráng chôn cạnh Đồn biên phòng Vàng Ma Chải, nếu gia đình muốn tìm thì cứ đi lên Lai Châu hỏi".

Tên anh hùng - liệt sĩ Nguyễn Vũ Tráng xếp đầu tiên trên bia tưởng niệm các liệt sĩ Đồn biên phòng Sì Lờ Lầu (Phong Thổ, Lai Châu)

Tên anh hùng - liệt sĩ Nguyễn Vũ Tráng xếp đầu tiên trên bia tưởng niệm các liệt sĩ Đồn biên phòng Sì Lờ Lầu (Phong Thổ, Lai Châu)

Tháng 7.2012, gia đình thuê xe chạy từ Bắc Giang lên Phong Thổ (Lai Châu) tìm mộ liệt sĩ. Do thời điểm đó có mưa lũ, đường sá sạt lở, nên xe phải dừng lại ở xã Dào San (Phong Thổ). Gia đình thuê xe ôm vào tận Đồn biên phòng Vàng Ma Chải hỏi thăm. Không có thông tin về phần mộ, cả nhà bốc một ít đất ở cổng Đồn biên phòng Vàng Ma Chải, mang về thả vào ngôi mộ gió của anh hùng - liệt sĩ Nguyễn Vũ Tráng trong Nghĩa trang liệt sĩ H.Việt Yên (Bắc Giang).

Nghe câu chuyện của bà Nguyễn Thị Diền, chúng tôi chợt nhớ: Tháng 7.2012, trong chuyến công tác Lai Châu, chúng tôi đã vào nghĩa trang liệt sĩ của tỉnh (ven quốc lộ 4D, thuộc P.Quyết Thắng, TP.Lai Châu) thắp hương cho các liệt sĩ, trong đó có phần mộ anh hùng - liệt sĩ Nguyễn Vũ Tráng.

Ngày 27.7.2014, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Lai Châu khánh thành nhà bia ghi danh các liệt sĩ Đồn biên phòng Sì Lờ Lầu ở ngọn đồi ngay cạnh doanh trại. Trên tấm bia đá ghi danh liệt sĩ, tên của anh hùng - liệt sĩ Nguyễn Vũ Tráng đứng đầu tiên.

Nghe chúng tôi nói, bà Nguyễn Thị Diền ngạc nhiên: "Từ hồi ông ấy hy sinh tới giờ, chưa có ai thông báo việc này", và mong mỏi: "Trước khi nhắm mắt, tôi phải lên Lai Châu thăm mộ ông. 45 năm rồi…".

Gần 9 năm biên giới, không ai biết là con anh hùng

Thiếu tá - quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Vũ Sỹ là con trai của anh hùng - liệt sĩ Nguyễn Vũ Tráng. Anh Sỹ sinh ngày 10.12.1977, hơn 1 năm sau thì bố hy sinh, anh lớn lên trong sự chăm chút của mẹ và bà nội.

Đại tá Trần Quang Phương, Chính ủy Trường cao đẳng Biên phòng (trái) và cán bộ Phòng Chính trị thăm hỏi bà Nguyễn Thị Diền (vợ anh hùng - liệt sĩ Nguyễn Vũ Tráng)

Đại tá Trần Quang Phương, Chính ủy Trường cao đẳng Biên phòng (trái) và cán bộ Phòng Chính trị thăm hỏi bà Nguyễn Thị Diền (vợ anh hùng - liệt sĩ Nguyễn Vũ Tráng)

Năm 1995, Nguyễn Vũ Sỹ tốt nghiệp trung học phổ thông. Bà Diền khuyên nhủ con trai vào bộ đội biên phòng, vừa tiếp nối truyền thống, vừa có điều kiện gặp gỡ, tìm lại đồng đội và phần mộ của bố. Do là con duy nhất của anh hùng - liệt sĩ và H.Việt Yên không có chỉ tiêu nhập ngũ vào bộ đội biên phòng nên đơn xin của Nguyễn Vũ Sỹ bị gác lại. Anh lại mướt mải đi làm thuê, từ thợ xây đến công nhân may, da giày, khắp các địa bàn trong tỉnh Bắc Giang.

Mãi đến đầu năm 2000, sau khi bà nội Nguyễn Thị Túc trực tiếp cầm đơn lên gặp Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng xin cho cháu nội, Nguyễn Vũ Sỹ mới được nhập ngũ vào bộ đội biên phòng.

Sau khóa huấn luyện tân binh, Sỹ được chuyển về trường Trung cấp Biên phòng 1 (nay là Cao đẳng Biên phòng) đóng ở xã Việt Lập, H.Tân Yên, Bắc Giang. Sau 2 năm làm đủ mọi việc, từ chiến sĩ vệ binh, văn thư, hậu cần…, đầu năm 2002, binh nhất Nguyễn Vũ Sỹ được đưa đi học sơ cấp y tế ở Vĩnh Phúc. Cuối năm 2003, Sỹ hoàn thành khóa học, nhận quân hàm thượng sĩ và quyết định công tác ở Đồn biên phòng Lý Quốc (nay là Đồn biên phòng cửa khẩu Lý Vạn), đóng ở xã Lý Quốc, H.Hạ Lang, Cao Bằng.

"Bây giờ đi lại dễ dàng thuận tiện rồi. Hồi tôi công tác, việc phân giới cắm mốc chưa xong, đi lại toàn phải theo đường rừng", Nguyễn Vũ Sỹ kể và nhớ lại: "Rất ít người biết mình là con trai của anh hùng - liệt sĩ trong lực lượng. Có thủ trưởng công tác ở đồn dài ngày, nhẩn nha nói chuyện, khi biết mới tròn mắt: "Là con trai duy nhất của anh hùng - liệt sĩ biên phòng, sao họ lại cử cậu lên đây? Lỡ xảy ra chuyện gì, thì ăn nói làm sao với hậu phương? Tôi bảo: "Cháu khổ vậy quen rồi, chú đừng lo"".

Bà Nguyễn Thị Diền và con trai Nguyễn Vũ Sỹ

Bà Nguyễn Thị Diền và con trai Nguyễn Vũ Sỹ

Sau gần 9 năm bám trụ biên giới, chuyển hết tổ công tác này đến chốt biên giới khác, toàn những nơi khó khăn gian khổ nhất tỉnh Cao Bằng, trung úy - quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Vũ Sỹ mới về xuôi.

Tháng 9.2011, anh Sỹ được đưa về Trường trung cấp Biên phòng 1 (nay là Trường Cao đẳng Biên phòng) học chuyên ngành trinh sát. Đầu năm 2013 hoàn thành khóa học, anh Sỹ xin ở lại công tác trong trường để tiện chăm sóc bà nội 90 tuổi, mẹ 61 tuổi và người vợ mới cưới 4 năm.

Hiện nay, Nguyễn Vũ Sỹ đeo quân hàm thiếu tá - quân nhân chuyên nghiệp, công tác tại Phòng hậu cần, Trường Cao đẳng Biên phòng. Trò chuyện với chúng tôi, đại tá Trần Quang Phương, Chính ủy Trường Cao đẳng Biên phòng, nói rất nhiều về tính cách chăm chỉ, nhiệt tình công tác và sự quan tâm đến đồng chí, đồng đội của thiếu tá - quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Vũ Sỹ.

"Đồng lương của Sỹ dồn vào nuôi mẹ già, vợ làm công nhân may và 2 con nhỏ. Gia đình vẫn ở trong ngôi nhà cũ xây từ những năm 1990. Đơn vị thấy khó khăn, dự định chuyển tiêu chuẩn sửa nhà tình nghĩa, nhưng cậu ấy nhất mực từ chối, nhường cho anh em khác khó khăn hơn", đại tá Trần Quang Phương kể.

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.