Thành phố ở Việt Nam: Quy Nhơn như câu ca ngân giữa núi cao biển sóng

Vợ chồng tôi đã sống ở Quy Nhơn đúng 10 năm, đủ để Quy Nhơn ngấm vào tôi hết mức có thể.

Nếu kể xa xôi hơn, thì tôi đã biết Quy Nhơn từ năm tôi 8 tuổi, theo mẹ vào Quy Nhơn để đi tập kết ra Bắc.

Ngày ấy tôi còn nhỏ, Quy Nhơn cũng chưa "lớn" như sau này. Kỷ niệm duy nhất tôi còn nhớ, là khi đám trẻ con chờ đi tập kết với tôi chạy từ trung tâm thị xã nhỏ bé vượt qua một trảng cát nắng hừng hực, chạy tới sân bay dã chiến chỉ để xem… máy bay của Ủy ban giám sát đình chiến. Máy bay hồi ấy thật cũ kỹ, nhưng với đám trẻ chúng tôi là một kỳ quan. Bởi từ nhỏ tới lúc ấy tôi chưa bao giờ được nhìn gần một chiếc máy bay.

Đó là lần thứ nhất tôi gặp Quy Nhơn.

Bãi biển ở Quy Nhơn

Bãi biển ở Quy Nhơn

Lần thứ hai gặp Quy Nhơn cũng khá bất chợt. Sau hòa bình thống nhất năm 1975, tôi tình cờ "bám càng" theo đoàn nhà văn miền Trung đi từ Sài Gòn qua nhiều tỉnh Nam Trung bộ rồi tới Quy Nhơn. Ngủ lại thị xã này một đêm, nghe gió biển và sóng biển, sáng hôm sau lại lên đường ra Quảng Ngãi.

Lần thứ ba tôi chính thức về Quy Nhơn vào tháng 10 năm 1979. Trước đó vợ tôi đã về nhận công tác tại Báo Nghĩa Bình, tôi về sau nhận việc ở Hội Văn nghệ Nghĩa Bình (đã tách thành 2 tỉnh Bình Định và Quảng Ngãi). Hai vợ chồng được phân một căn hộ tập thể 12 mét vuông. Thế là bắt đầu đời sống gia đình. Lúc ấy đã trưởng thành qua chiến tranh, đã làm thơ, và có thể coi là nhà thơ trẻ, nhưng tính tôi còn hồn nhiên lắm.

Vừa qua chiến trường Nam bộ chưa lâu, cực khổ quen rồi, nên sống ở căn phòng "nắng dột nắng mưa dột mưa" đối với tôi cũng bình thường. Vợ tôi cũng quen chịu đựng cực khổ trong những tháng năm học tập ở miền Bắc, nên ngày tháng cứ trôi qua.

Một góc đầm Thị Nại ở Quy Nhơn

Một góc đầm Thị Nại ở Quy Nhơn

Quy Nhơn bắt đầu ngấm vào tôi từ tình cảm bạn bè, từ những đường phố nhỏ mà tôi cùng các bạn thân vẫn đạp xe đi chơi. Bất kể ngày hay đêm.

Và bắt đầu từ những tác phẩm tôi viết trong tình trạng đời sống rất nhiều khốn khó. Nhưng Quy Nhơn đúng là đất thơ, đất tạo những điều kiện tự nhiên để có những nhà thơ.

Quy Nhơn như câu ca ngân giữa núi cao biển sóng

Quy Nhơn như câu ca ngân giữa núi cao biển sóng

Trước Cách mạng tháng Tám 1945, ở Quy Nhơn và Bình Định đã xuất hiện cả một "trường phái thơ", với những nhà thơ hàng đầu Việt Nam như Xuân Diệu, Chế Lan Viên, Yến Lan, Quách Tấn… Có cả Bích Khê, một nhà thơ lớn từ Quảng Ngãi quê tôi cũng vào Quy Nhơn kết bạn với "trường thơ" Quy Nhơn. Mình sinh sau đẻ muộn, cũng làm thơ, lại được sống trên mảnh đất đã tạo dựng nhiều tài năng thơ như Quy Nhơn, thì thật may mắn.

Và bắt đầu hình thành trong tôi cụm từ "Quy Nhơn thành phố thơ ca". Bây giờ nghĩ lại, thật khó gọi bất cứ thành phố nào ở Việt Nam là "thành phố thơ ca", trừ Quy Nhơn. Cái tên gọi đó, có thể hình thành từ trước năm 1945, vì nói tới thơ ca là nói tới tình bạn, những người bạn thân trong đời và trong thơ.

Các hiện vật liên quan đến nhà thơ Yến Lan được trưng bày tại nhà lưu niệm của nhà thơ này

Các hiện vật liên quan đến nhà thơ Yến Lan được trưng bày tại nhà lưu niệm của nhà thơ này

Thế hệ đến sau như chúng tôi cũng không thể khác. Ngày chúng tôi sống thân quý nhau và làm thơ, Quy Nhơn vẫn là một thị xã nhỏ và nghèo. Những nhà thơ, những người yêu thơ cũng rất nghèo, nhưng chơi với nhau thật ấm áp.

Tính tình tôi khá lông bông, nên những năm ấy, hình như tôi ở ngoài đường nhiều hơn ở nhà. Đạp xe chơi lang thang trong Quy Nhơn với bạn bè rất vui thú, vì thế, tôi cũng viết được nhiều tác phẩm, trong đó có những tác phẩm còn lại tới bây giờ.

Quy Nhơn về đêm

Quy Nhơn về đêm

Dù Quy Nhơn còn nghèo, nhưng vẻ đẹp trời cho của thành phố này thì vẫn nguyên vẹn. Nhiều đêm tôi với nhà thơ Nguyễn Thụy Kha và bạn bè thân đi chơi lang thang rất khuya, đạp xe qua từng con phố nhỏ vắng người.

Cảm giác mình đạp xe trên phố nhưng biển ngay bên cạnh mình, cảm giác ấy thật lạ. Theo nhịp xe đạp chậm rãi nhưng có tiết tấu, nhạc sĩ Nguyễn Thụy Kha đã âm thầm tự hát một ca khúc về thành phố biển này.

Âm nhạc quyện vào thơ, thơ chuyển điệu từng bước đi của âm nhạc, ca khúc về Quy Nhơn hình thành dần một cách nhẹ nhàng, bất chợt, nhưng đầy cảm xúc. Đó là Quy Nhơn như nó đang hiện hữu đúng thời gian ấy:

Như câu ca ngân giữa núi cao biển sóng

Dâng lan hương thơm ngát lên trong chiều êm

Quy Nhơn bình yên thân quen từng giọng nói

Những con đường vắng bạn bè về đêm khuya

Hàng cây ca hát xanh biếc trong mưa

Bờ cát lưới thưa đóa hoa trong sương mờ.

(Quy Nhơn thành phố thơ ca - nhạc và lời Nguyễn Thụy Kha)

Phố biển Quy Nhơn

Phố biển Quy Nhơn

Còn nhớ, vào năm 1985, nhiều anh em văn nghệ chúng tôi từ tình yêu Quy Nhơn đã quyết định phải làm một cái gì đó cho thành phố này. Chúng tôi đã họp nhau, viết một đề án rút gọn thành bản kiến nghị xây dựng Quy Nhơn thành vùng đất tôn vinh thơ ca. Vùng đất ấy có điểm nhấn là Ghềnh Ráng, nơi có phần mộ Hàn Mặc Tử, có con đường ven biển sẽ mang tên Xuân Diệu…

Đó chính là kiến nghị xây dựng "Quy Nhơn thành phố thơ ca" với những ý tưởng đầy lãng mạn nhưng không thiếu hiện thực. Bản kiến nghị này được chúng tôi đánh máy thành mấy bản, thu góp được 40 chữ ký, trong đó có những văn nghệ sĩ ở Quy Nhơn như nhà nghiên cứu tuồng Vũ Ngọc Liễn, như kỹ sư kiêm nhạc sĩ Trần Hinh, và nhiều anh em khác. Có cả những văn nghệ sĩ không ở Quy Nhơn như Nguyễn Thụy Kha, Hoàng Phủ Ngọc Tường, Lâm Thị Mỹ Dạ cũng nhiệt tình ký tên vào.

Mộ nhà thơ Hàn Mặc Tử ở Đồi Thi Nhân, P.Ghềnh Ráng, TP.Quy Nhơn

Mộ nhà thơ Hàn Mặc Tử ở Đồi Thi Nhân, P.Ghềnh Ráng, TP.Quy Nhơn

Chúng tôi gửi kiến nghị này cho lãnh đạo Quy Nhơn và rất được các anh hoan nghênh. Chúng tôi cũng nói rõ trong kiến nghị, là những ý tưởng này chắc chắn sẽ được thực hiện, nhưng không phải vào thời điểm 1985 ấy. Đúng như vậy thật.

Sau này, vào thập niên đầu tiên của thế kỷ 21, khi tôi vào lại Quy Nhơn, thì đã hiển hiện trước mắt tôi một "thành phố thơ ca" như chúng tôi đã từng mơ ước và tưởng tượng. Đường ven biển đẹp nhất Quy Nhơn đã mang tên Xuân Diệu. Và Ghềnh Ráng đã được trùng tu xây dựng để tôn vinh Hàn Mặc Tử.

Chính bản kiến nghị mà tôi chấp bút như một bài thơ này đã được nhà thơ - nhạc sĩ Nguyễn Thụy Kha lấy làm cảm hứng để viết nên ca khúc "Quy Nhơn thành phố thơ ca" rất tuyệt vời.

Giải đua mô tô nước thế giới 2024 tại đầm Thị Nại (Quy Nhơn), tháng 3.2024

Giải đua mô tô nước thế giới 2024 tại đầm Thị Nại (Quy Nhơn), tháng 3.2024

Bây giờ thì Quy Nhơn đã là một thành phố du lịch đúng nghĩa. Ý tưởng của lãnh đạo Bình Định biến đầm Thị Nại thành điểm hội tụ của thành phố Quy Nhơn là một ý tưởng thật hay, thật đẹp.

Khó có thành phố nào mà ở giữa thành phố lại nổi lên một đầm nước lợ với diện tích quá rộng và đầy tôm cá, lại là nơi tổ chức những cuộc đua thể thao quốc tế trên đầm như vậy. Quy Nhơn đã làm được những cuộc đua thể thao quốc tế này thu hút hàng vạn khách thể thao và du lịch về tham dự.

Một thành phố thơ ca và du lịch đầy sắc xanh: xanh biển, xanh trời, xanh lá xanh cây, và chắc chắn, tâm hồn con người ở đây cũng tuyệt vời xanh mát. Còn gì hơn nữa?

Theo Thanh Thảo (TNO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.