Sống ở TP.HCM: Thời bán báo giấy mua vàng và sự thủy chung đến lạ trên phố

Giữa thời hiện đại, khi chỉ cần một cái chạm tay và vài giây chờ đợi đã có thể cập nhật thông tin thì vẫn còn đó những người bán báo giấy lặng thầm gìn giữ một nét văn hóa đọc trăm năm của người dân TP.HCM.

Khoảng chục năm về trước, báo giấy dường như là một phần không thể thiếu trong đời sống của thị dân thành phố này. Bây giờ vẫn vậy. TP.HCM được xem là trung tâm báo chí sôi động bậc nhất cả nước, nơi quy tụ nhiều tòa soạn báo và hàng nghìn phóng viên, cộng tác viên.

Tôi từng nghe một ý kiến rất hay về chuyện đọc báo của thị dân TP.HCM. Đó là câu chuyện của lịch sử tạo ra nét đặc trưng văn hóa. Từ xưa, người tứ xứ đến nơi này khai hoang, lập nghiệp. Quá trình ấy, thông tin là một nhu cầu tất yếu.

Cộng đồng cần thông tin để hiểu hơn về nơi mình tìm đến trú ngụ, nắm bắt thời cuộc, biết chuyện mình chuyện người để trao đổi, bàn chuyện sinh kế, hợp tác làm ăn; hơn nữa là để tránh rủi ro sinh tồn trong những buổi đầu còn "lạ nước lạ cái". Dần dà qua tháng năm, đó trở thành một "quy luật" sống, thành văn hóa trong đời sống thị dân...

Nhớ cái thời bán báo giấy… mua vàng

Có những người bán báo giấy ven đường vẫn quyết tâm bám trụ với nghề, không chỉ vì mưu sinh mà còn vì cái nghĩa, cái tình với con chữ, tờ báo. Họ là những người đã chứng kiến nhiều đổi thay, biến động của thời cuộc. Họ cũng là người thấu hiểu bao nốt thăng trầm của đời sống báo chí.

Bạn đọc ở TP.HCM có lẽ không còn xa lạ gì với sạp báo có tuổi đời gần 30 năm của vợ chồng ông Văn Đức (74 tuổi) và bà Huỳnh Kim Ngà (70 tuổi) trên góc đường Điện Biên Phủ (Q.3).

Sạp báo có tuổi đời gần 30 năm của vợ chồng ông Đức

Sạp báo có tuổi đời gần 30 năm của vợ chồng ông Đức

Ông Đức kể, khoảng thập niên 80, báo giấy bán "đắt hàng như tôm tươi". Mỗi sáng, ông và vợ chia nhau đi lấy báo từ các tòa soạn rồi dọn hàng ra bán từ lúc 4 giờ. Đặc biệt, những ngày cuối tuần, người mua báo xếp thành một hàng dài, đông tới mức đội trật tự đô thị phải ra hỗ trợ. Hồi đó, vợ chồng ông còn làm luôn công đoạn lồng ruột báo vì tòa soạn làm không xuể.

"Ngày đó, đường Điện Biên Phủ, Nguyễn Đình Chiểu hay bên Lý Chính Thắng người ta thường gọi vui là con đường báo chí. Dọc đường sạp báo đếm không xuể, đó là chưa kể những người bán rong đây đó. Những tờ Thanh Niên, Tuổi Trẻ, Công an nhân dân, Pháp luật TP.HCM... phải giành giật nhau mới mua được. Vợ chồng tôi thời trước bán báo còn mua được cả vàng mà", ông Đức dí dỏm.

Những vật dụng ở sạp báo của vợ chồng ông Đức đã nhuốm màu thời gian

Những vật dụng ở sạp báo của vợ chồng ông Đức đã nhuốm màu thời gian

Khi kể về thời hoàng kim của nhật báo, trong mắt ông Đức hiện rõ sự luyến tiếc. Ngày trước mỗi ngày vợ chồng ông bán cả ngàn tờ báo, bây giờ số lượng chỉ tính hàng trăm tờ. Đối với những cuốn tạp chí, tuần san, ông Đức cho hay: "Ôm mấy món này sợ lắm, vì giá thành cao hơn mà người mua thì ít. Nhiều khi tôi khuyên vợ đừng lấy những loại này về bán mà bả không chịu, thà chịu lỗ chứ lỡ khách hỏi mà không có là bả áy náy dữ lắm".

Tôi hỏi ông Đức vì sao đến bây giờ hai vợ chồng vẫn quyết tâm bám trụ với nghề. Ông Đức nói vợ chồng ông không có con, anh em đều làm ăn xa xứ nên cả hai tìm niềm vui từ việc bán báo ven đường. Vợ ông khoái nói chuyện, bàn luận tin tức với người mua, có khi nói chuyện hăng say quên cả lấy tiền.

Những người bán báo giấy lâu năm ở TP.HCM đều có những vị "khách ruột" của riêng mình

Những người bán báo giấy lâu năm ở TP.HCM đều có những vị "khách ruột" của riêng mình

"Nói bán báo mà mua vàng chắc ít ai tin nhưng thực tế báo giấy đã từng có một thời huy hoàng, rực rỡ như vậy. Dù giờ đây người mua báo giấy không còn nhiều nhưng cái thú uống cà phê sáng, nghiền ngẫm tờ báo đã trở thành nếp văn hóa thú vị của người dân nơi đây", ông Đức vừa nói, vừa tranh thủ che bạt cho sạp báo phòng khi mưa đến bất chợt.

Ông Đức trầm ngâm, nhớ về một thời huy hoàng của báo giấy

Ông Đức trầm ngâm, nhớ về một thời huy hoàng của báo giấy

Tạt xe vào sạp báo của ông Đức, ông Vũ Hồng Văn (57 tuổi, ở Q.Phú Nhuận) mua một tờ báo Thanh Niên kèm một tờ lịch đấu giải Euro 2024. Ông Văn là khách quen ở đây nhiều năm, ngày nào cũng chạy xe mấy cây số để đến mua báo.

"Tôi quen đọc báo giấy từ hồi còn thanh niên, giờ con cái có mua cho cái di động mà ít khi xài tới. Đọc báo không chỉ để biết đây biết đó với người ta mà còn là để bản thân mình không bị thụt lùi", ông Văn tấm tắc.

"Báo chí phải biết sống theo thời đại"

Bình minh thức giấc, ông Lê Văn Hùng (55 tuổi, ở Q.3) đã có mặt trước cổng Trường đại học Kinh tế (Q.3) để bày biện sạp báo của mình ra bán. Ông cho hay, hơn 20 năm qua, ông có nhiều mối quen mua báo rất sớm nên nắng mưa gì cũng phải đi bán đúng giờ.

Sạp báo của ông Hùng bán đủ các loại báo giấy, tạp chí, tuần san

Sạp báo của ông Hùng bán đủ các loại báo giấy, tạp chí, tuần san

Trên sạp của ông Hùng có đủ các loại báo, tạp chí. Ngoài số mới ra, ông còn bày bán thêm những số báo cũ. Nán lại trò chuyện, tôi phát hiện người đàn ông bán báo giấy này có một "biệt tài" rất thú vị. Chỉ cần nhìn từ xa hay nghe một tiếng bóp còi xe, ông Hùng đã nhận diện được đó là vị khách nào, mua báo gì, số lượng bao nhiêu. Hay theo phản xạ, chỉ cần nhìn đồng hồ điểm 9 giờ, ông sẽ đứng dậy lấy sẵn tờ báo Thanh Niên và 4.000 đồng tiền lẻ để đưa cho một vị khách quen của mình.

Mà cũng hay, muốn nhận diện những người bán báo giấy thì dễ lắm, chỉ cần nhìn vào hai bàn tay nhem nhuốc mực in hay nghe họ kể vanh vách về đặc điểm riêng của từng tờ báo, những chuyên mục nổi bật, tiêu điểm hôm nay là gì...

Ông Hùng giữ thói quen đọc báo mỗi ngày

Ông Hùng giữ thói quen đọc báo mỗi ngày

Ông Hùng khẳng định, thời nay tuy vị thế của báo giấy không còn được như trước nhưng nó sẽ không bao giờ biến mất, đời sống báo chí cũng sẽ không bao giờ ngừng lại. Bởi vì mạng xã hội dù phát triển đến đâu cũng không thể thay thế báo chí hoàn toàn.

"Những thông tin viết trên nhật báo là thông tin mang tính chọn lọc, được phân tích sâu sắc, mang đến cho bạn đọc cái nhìn toàn diện. Báo điện tử thì chắc chắn phải có rồi vì nó phục vụ độc giả những thông tin nhanh, tức thời, đáp ứng nhu cầu nghe nhìn bằng âm thanh, hình ảnh, video. Không nên so sánh báo giấy với báo mạng vì hai cái vốn dĩ hỗ trợ nhau, góp phần làm nên đời sống báo chí đa dạng, sôi động, ngày càng phát triển", ông Hùng đúc kết.

Sạp báo của ông Hùng hoạt động từ 4 giờ sáng đến khoảng 15 giờ chiều mỗi ngày

Sạp báo của ông Hùng hoạt động từ 4 giờ sáng đến khoảng 15 giờ chiều mỗi ngày

Ông Hùng kể thêm, TP.HCM được xem là một trong những trung tâm báo chí năng động bậc nhất cả nước. Từ mấy chục năm trước, đời sống báo chí ở TP.HCM đã đa dạng, sôi động, trong tương lai chắc chắn còn phát triển hơn khi có thêm nhiều người trẻ tham gia, mang đến những cách viết, cách làm báo mới mẻ.

"Không chỉ báo chí mà tất cả các ngành nghề khác đều phải biết sống theo thời đại. Cái gì cũng cần đổi mới cho hợp thời, nếu cứ đi theo một con đường xưa cũ thì không trụ được. Tôi bây giờ ngoài báo giấy cũng thường đọc thêm báo điện tử, xem mạng xã hội… để đa dạng hóa nguồn thông tin của mình", ông Hùng thổ lộ.

Ông Hùng thuộc lòng sở thích, thói quen đọc báo của những vị khách quen

Ông Hùng thuộc lòng sở thích, thói quen đọc báo của những vị khách quen

Ông Hùng tâm sự thêm, ông luôn khuyến khích con cái đọc báo thay vì dành thời gian lướt điện thoại, chơi game. Không phải chỉ những người làm việc đầu óc mới cần phải đọc báo mà người lao động tay chân, buôn bán lề đường cũng nên đọc báo để tự "làm giàu" cho chính mình. Thời đại này nếu mình không nắm giữ và làm chủ thông tin thì sẽ bị chúng điều khiển ngược lại.

"Còn người đọc báo giấy, tôi còn bán"

Những người bán báo giấy như ông Hùng, vợ chồng ông Đức… đều luôn khắc khoải nỗi lo sau này không có ai kế nghiệp của mình. Bản thân họ dù từng trải qua nhiều khó khăn nhưng chưa từng có ý định bỏ nghề.

"Từng nào còn khỏe, còn người đọc báo giấy thì tôi còn bán. Nhiều người ngộ lắm, đến mua báo thì phải vợ tôi ra bán mới chịu. Bà ấy có nói với tôi, hai vợ chồng cố gắng bán đến khi nào hết sức, nằm một chỗ thì mới nghỉ", ông Đức bộc bạch.

Tương tự, với ông Hùng, dù đời sống kinh tế không dư giả, ông vẫn "chung thủy" với sạp báo. Ông nói: "Cả con đường này giờ còn mình tôi bán báo giấy, tôi mà nghỉ nữa thì độc giả biết tìm mua báo ở đâu. Tôi cứ nghĩ như vậy mà gắng được đến tận bây giờ, khó khăn nào cũng qua hết", người đàn ông nói rồi cười một tiếng giòn tan.

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.