Sống ở Hoàng Sa: Đối mặt những kẻ ác tâm

Tàu nằm lại Hoàng Sa. Máu của ngư dân cũng đổ không ít ở Hoàng Sa. Phía sau những con tàu, những giọt máu là những mảnh đời bất hạnh, khi chồng con lúc đi ra biển thì vạm vỡ, trở về là cái xác không hồn.
Tàu cá của anh Thọ khi bị đâm chìm ngày 2.4. Ảnh: Ngư dân cung cấp
Càng dần về những năm gần đây, ngư dân đi biển Hoàng Sa càng thấy ít bình yên. Giông tố là hiển nhiên, rủi ro do thiên tai chợt đến không thể nào tránh khỏi. Thế nhưng họa nhân tai mới là nỗi uất hận vô bờ đối với những ngư dân Việt mưu sinh trên biển Hoàng Sa.
Nơi biển trời ấy, biết bao người đổ máu, biết bao xác tàu cá, phương tiện mưu sinh của ngư dân nằm yên lặng dưới đáy biển… Tất cả đều do phía Trung Quốc gây ra cho ngư dân Việt.
Tàu hải cảnh hiểm ác
Những ngày này, mùa gió bấc bất thường giữa tháng 3 âm lịch lại thổi qua miền Dung Quất, H.Bình Sơn (Quảng Ngãi).
Gió từ biển về “mang theo” 4 ngư dân còn lại trên tàu cá QNg-90617 TS bị tàu Trung Quốc đâm chìm trên biển Hoàng Sa ngày 2.4.
6 giờ sáng 7.4, vừa đặt chân lên bờ, ngư dân Trần Hồng Thọ (33 tuổi, ở thôn Phú Quý, xã Bình Châu, H.Bình Sơn), thuyền trưởng tàu cá QNg-90617 TS bị Trung Quốc đâm chìm, đã thấy vợ mình là chị Nguyễn Thị Chi đang đứng đợi ở cảng cá Sa Kỳ (xã Bình Châu). Anh đưa tay vẫy vẫy, rồi họ cười qua hàng nước mắt. Gặp lại sau biến cố suýt chết trên biển nhưng hai vợ chồng không thể ôm chầm lấy nhau cho vơi nỗi lo âu những ngày qua, bởi anh Thọ phải về khu cách ly tập trung của Trung tâm y tế H.Bình Sơn theo đúng quy định về phòng dịch Covid-19 bây giờ.
Khoác bộ đồ và các vật dụng phòng chống dịch Covid-19, chúng tôi theo chân một bác sĩ đến phòng anh Thọ cách ly y tế. Cùng phòng còn có ngư dân Trần Hồng Thiên (26 tuổi, cũng ở thôn Phú Quý, cùng trên tàu cá QNg-90617 TS). Ánh mắt thuyền trưởng Thọ buồn và lo âu. Anh kể, đêm 2.4, tàu anh thả neo cho anh em nghỉ. Nhiều anh em trên tàu không chú ý giờ giấc nhưng anh Thọ thì biết. Đó là gần 1 giờ sáng, nhận tin báo có tàu Trung Quốc xong là thấy nó xông đến. Rồi bắt đầu đối mặt cuộc rượt đuổi trên biển. Anh Thọ cho anh em tìm chỗ núp, còn mình lái tàu tránh né tàu Hải cảnh Trung Quốc. Bắt không được tàu cá Việt Nam, lính Trung Quốc trên tàu bắt đầu ném đá. Mưa đá từ tàu cao to Trung Quốc trút xuống con tàu cá nhỏ bé của anh Thọ.
"Sau 2 giờ bị ném đá, tàu cá của tôi bể tanh bành, nhất là cabin. Đến 3 giờ, tàu Trung Quốc lao thẳng vào tàu cá của tôi. Ầm một cái rồi gãy đôi. Tàu dần chìm xuống. Anh em lúc này ném can, mặc áo phao rồi dồn lên mũi tàu. 8 anh em chới với trong biển nước lạnh, mãi hơn 1 giờ sau tàu Trung Quốc mới quay lại vớt lên", anh Thọ kể tiếp.
Khi đưa lên tàu hải cảnh, phía Trung Quốc buộc 8 ngư dân ngồi một chỗ, đi tiểu tiện cũng tại chỗ. Đến khoảng 6 giờ sáng, 3 tàu cá cùng ở xã Bình Châu nghe tin chạy đến để tìm kiếm, cứu nạn tàu anh Thọ thì bị tàu Trung Quốc tấn công, rượt đuổi.
Thuyền trưởng Thọ với ánh mắt lo âu ở khu cách ly. Ảnh: Phạm Anh
“Vậy mà sao phía Trung Quốc nói tàu cá mình tông tàu họ?”, chúng tôi hỏi. Ngư dân Thiên mắt mở to, sững sờ: “Làm gì có chuyện đó. Tàu cá như con kiến. Tàu nó như con voi, sao tông nó được?”. Thuyền trưởng Thọ cũng ngạc nhiên tiếp lời: “Nó nói thiệt vậy hả anh?”. Chúng tôi mở bài báo có ảnh tàu chìm và tàu Trung Quốc cho anh Thọ và anh Thiên xem. Anh Thiên cay đắng: “Tàu em đây này. Nó tông vào chỗ này này, ngay chỗ tài công lái tàu, gãy ngang luôn”. Chỉ con tàu trắng mang số 4301 của Trung Quốc, anh Thiên khẳng định: "Nó đây, chính nó tông tàu của em. Nó là tàu chỉ huy nhóm 3 tàu lớn hôm đó".
Theo thuyền trưởng Thọ, anh đi biển Hoàng Sa từ hồi 17 tuổi, gặp không ít cảnh rượt đuổi, chặt phá, nhưng chưa thấy cảnh Trung Quốc phủ đầu bằng mưa đá, rồi đâm thẳng vào tàu cá như vừa rồi. Con tàu QNg-90617 TS được anh gom góp từng đồng và vay mượn, mua với giá 1,8 tỉ đồng cách đây 4 năm. “Tưởng qua rồi kiếp làm thuê, từ nay thong thả nuôi mẹ, vợ con chính từ từng con cá, con mực kiếm được trên biển khơi Hoàng Sa. Nào ngờ, bao nhiêu năm đi biển, bị tàu Trung Quốc đâm một lần, mất sạch. Tàu nằm lại Hoàng Sa rồi. Sắp tới, chắc tôi phải đi bạn (làm thuê) cho tàu cá khác”, thuyền trưởng Thọ xót xa, xoay mặt nhìn qua hướng khác, nén một tiếng thở dài.
Máu xương nằm lại Hoàng Sa
Tàu nằm lại Hoàng Sa. Máu của ngư dân cũng đổ không ít ở Hoàng Sa. Phía sau những con tàu, những giọt máu là những mảnh đời bất hạnh, khi chồng con lúc đi ra biển thì vạm vỡ, trở về là cái xác không hồn. Chuyện đau lòng, chuyện dâu bể không phải mấy năm nay, mà trước đó đã từng xảy ra. Trường hợp của chị Trương Thị Nhị (45 tuổi) ở Gành Cả là vậy, bây giờ nhìn ra biển mỗi sớm chiều, lúc nào chị cũng nhớ cảnh chồng mình năm xưa.
Cảnh ngư dân lặn đêm ở Hoàng Sa. Ảnh: Lê Chương
Đó là ngày 12.3.1996, hai chiếc tàu cá chở 16 ngư dân tiến vào gần đảo Cây, quần đảo Hoàng Sa. Sau một đêm lao động mệt nhọc, các ngư dân neo tàu lăn ra ngủ. 14 giờ, ngư dân đang ngủ mê mệt trên tàu thì bị đánh thức bởi tiếng súng nổ chát chúa, tiếng máy ca nô quần đảo. Vừa chui ra khỏi cabin, các ngư dân 2 tàu cá đã hoảng hồn khi nhìn thấy một toán gồm 4 lính Trung Quốc, một trong số đó liên tục chĩa súng vào các ngư dân hăm dọa. Lính Trung Quốc lục soát toàn bộ 2 tàu cá, chân đá tung đồ đạc, bắt ngư dân chui xuống hầm xúc một bao cá ném xuống ca nô. Rồi một tên lính chĩa súng vào ngư dân bóp cò. Tiếng nổ chát chúa vang lên. Đó không phải phát súng chỉ thiên, mà bắn thẳng, làm ngư dân Phạm Huy (sinh năm 1974) đổ gục xuống sàn thuyền, máu chảy lênh láng. Anh Huy là chồng chị Nhị và anh chết ngay trên biển Hoàng Sa ngày đó, giữa thời bình, sau phát súng ác tâm của kẻ cướp đảo.
Khi ấy, chị Nhị mang song thai mới 3 tháng. Chồng chết, cuộc trường kỳ mưu sinh nuôi hai đứa con Phạm Văn Thuận và Phạm Văn An đã đè lên vai người đàn bà nhỏ nhắn miệt biển. Chị Nhị kể, năm 3 tuổi, 2 con bắt đầu hỏi ba con ở đâu. Cái giọng trong trẻo và ánh mắt trẻ thơ khiến chị không khỏi rơi nước mắt. Chị đành phải nói cho qua chuyện: “Ừ… ừ, con ngoan rồi ba đi biển sẽ về nhà”. Hai cậu bé nhoẻn miệng cười và quên mất điều vừa hỏi.
Đến khi Thuận và An chìm vào giấc ngủ, người mẹ gầy gò vội đi thắp nén hương và thầm nguyện cầu cho linh hồn của chồng siêu thoát, phù hộ cho mẹ con sống đủ qua ngày. Có một bận, người lớn trong xóm lỡ lời: “Trung Quốc bắn chết ba con ở Hoàng Sa, ráng học giúp mẹ chứ ba con không về nữa”. Vậy là hai cậu bé về nhà khóc và nói với mẹ rằng: “Ba con chết rồi làm sao về với con nữa”. Rồi ba mẹ con ôm nhau khóc. Những giọt nước mắt như ướt đẫm cả làng biển. Những ngày ấy, nén đau thương, chị ngày ngày xay bột gạo, làm bánh bèo bán nuôi con cho đến hôm nay.
Đến nay, hai con chị Nhị đã lớn, đi xuất khẩu lao động. Chị Nhị không còn làm bánh bèo nữa. Nhưng chuyện xưa chị không thể nào nguôi. Có đêm, chị lại ra sau nhà, một mình với biển, nhìn ra khơi. Quần đảo Hoàng Sa nơi chồng chị bị bắn chết giờ vẫn còn hàng trăm ngư dân xóm biển Gành Cả đang mưu sinh. Năm nào ngư dân Gành Cả cũng bị Trung Quốc khống chế và thu giữ trái phép nhiều tài sản. Mỗi khi nghe bước chân ngư dân lạo xạo qua con đường đá và nhìn vào khuôn mặt các ngư dân này, bằng sự nhạy cảm của người đàn bà, chị có thể đoán được chuyến đi này êm xuôi hay lại bị Trung Quốc ngang ngược tịch thu hết đồ như tàu cá của ông Võ Lựu, Trương Quang Trị…
Biết anh Lê Chương (một trong hai tác giả bài viết này) là người trực tiếp tham gia làm hồ sơ “vụ án Hải quân Trung Quốc bắn chết ngư dân” và chôn cất anh Huy vào năm đó, chị Nhị ngồi gạt nước mắt. Trong ánh nắng chiều, mái tóc lưa thưa bay theo làn gió biển thổi thốc vào, ánh mắt chị vẫn còn lạc đi vì vẫn ngóng về phía biển Hoàng Sa, hồi tưởng về chồng.
Một lần chúng tôi đặt vấn đề: thử làm thống kê, tàu ngư dân đi Hoàng Sa, thiệt hại do thiên tai và do Trung Quốc gây ra, cái nào nhiều hơn; thì ông Phùng Bá Vương, Phó chủ tịch UBND xã Bình Châu, uất nghẹn: do phía Trung Quốc nhiều hơn. Những năm gần đây, ngư dân về nói, do kết quả của đấu tranh ngoại giao và áp lực quốc tế, Trung Quốc bắt ngư dân mình đã không hành hung, đánh đập nữa, nhưng phá hoại tài sản thì không sao kể hết. (còn tiếp)
Phạm Anh-Lê Chương (Thanh Niên)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.