'Sói biển' Lý Sơn và hành trình nối biển ra Hoàng Sa

Ở đặc khu Lý Sơn (Quảng Ngãi), lão ngư Dương Minh Thạnh được nhiều ngư dân gọi là “lão ngư Hoàng Sa” bởi có công “nối biển” Lý Sơn ra quần đảo Hoàng Sa. Ông còn được mệnh danh là “sói biển” Lý Sơn, bởi sức vươn khơi dẻo dai, từng 5 lần thoát chết thần kỳ giữa bão biển.

Nối biển ra đảo vàng

Đặc khu Lý Sơn là quê hương của Hải đội Hoàng Sa - Bắc Hải, những ngư dân đầu tiên vươn khơi khẳng định chủ quyền Việt Nam tại 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Tiếp bước tiền nhân, lão ngư Dương Minh Thạnh ở tuổi xưa nay hiếm (72 tuổi) vẫn cần mẫn vươn khơi bám biển.

lyson.jpg
"Sói biển" Dương Minh Thạnh, người có công giúp ngư dân Lý Sơn sớm tiếp cận với ngư trường Hoàng Sa

Ông kể, trước kia ngư dân Lý Sơn chủ yếu đánh bắt ven bờ với ngư cụ thô sơ, nhưng tôm cá vơi dần, ngư dân buộc phải mở biển vươn xa. Năm 1980, ông Thạnh khi ấy là Phó ban Công an xã An Hải đã cùng anh ruột Dương Minh Chính và ngư dân Nguyễn Lợi táo bạo đóng tàu lớn để vươn khơi xa, mở ngư trường mới.

“Tôi dành dụm 50 cây vàng, cùng 2 anh đóng ba tàu gỗ số hiệu 071, 072, 073 - là những tàu cá lớn nhất Lý Sơn lúc bấy giờ”, ông nhớ lại. Ông ấp ủ giấc mơ tìm con đường gần nhất ra quần đảo Hoàng Sa để đánh bắt.

Từ kinh nghiệm đi biển và khả năng tính toán, ông ước tính quãng đường từ Lý Sơn ra Hoàng Sa khoảng 121-123 hải lý (tương đương 224-228km). Ông mượn bản đồ sơ lược của chính quyền xã để định vị khoảng cách, tự đo vận tốc tàu. Kết hợp với la bàn, hướng gió và dòng nước, ông dần xác định được hải trình ra ngư trường Hoàng Sa.

Sau nhiều lần thử nghiệm, tháng 2-1982, 3 tàu cá xa bờ đầu tiên của Lý Sơn số hiệu 071, 072, 073 xuất phát tìm ra Bãi cát vàng - Hoàng Sa. Đến ngày 16-2-1982, đoàn tàu chạm đảo Tri Tôn và bắt đầu đánh bắt.

Theo các ngư dân ở làng biển Tây An Hải, việc lão ngư Dương Minh Thạnh tìm ra hải trình đến ngư trường Hoàng Sa đã mở ra con đường mưu sinh mới cho ngư dân Lý Sơn. Sau chuyến biển đầu tiên, ông Thạnh tiếp tục chinh phục các ngư trường ở quần đảo Hoàng Sa. Nhờ vậy, ông nhận diện được nhiều hòn đảo từng in dấu chân Hải đội từ xa xưa.

“Đảo Hai Trụ được ngư dân Lý Sơn gọi là đảo Phạm Quang Ảnh. Đây là vị Cai đội Hoàng Sa từng dẫn đầu đội hùng binh tuần phòng và đo đạc hải trình từ đất liền ra Hoàng Sa. Còn đảo Ăng Ten gọi là đảo Phạm Hữu Nhật - là Chánh thủy quân suất đội Hoàng Sa triều Nguyễn, người có công dựng bia và cắm mốc chủ quyền tại quần đảo Hoàng Sa theo lệnh vua Minh Mạng năm 1836”, ông Thạnh kể.

Về sau, nhiều ngư dân Lý Sơn bắt đầu đóng tàu lớn để ra ngư trường Hoàng Sa đánh bắt. Nhiều ngư dân từ già đến trẻ đều tìm đến thuyền trưởng trẻ Dương Minh Thạnh (khi ấy khoảng 35 tuổi) để học hỏi kinh nghiệm. Thấy bà con tin tưởng, ông Thạnh đều sẵn lòng chia sẻ các kinh nghiệm, hải trình để bà con cải thiện sinh kế. “Mỗi khi tàu tôi ra khơi, nhiều người muốn xin đi cùng, vì tỷ lệ chính xác khi tôi lái tàu ra được Hoàng Sa gần như 100% và đã đi là trúng cá”, ông Thạnh tự hào.

Kỳ tích sinh tồn giữa đảo hoang

Theo lời kể của “sói biển” Dương Minh Thạnh, 43 năm bám biển, ông đã 5 lần gặp nạn, 4 tàu cá bị sóng dữ nhấn chìm. Lần khiến ông nhớ mãi là cơn hoạn nạn giữa “mắt bão” tại vùng biển nhóm đảo Lưỡi Liềm - Hoàng Sa. Đó là một ngày cuối tháng 5-1991, khi đang đánh bắt gần đảo Đá Chim Én, ông nghe tin gió mùa Đông Bắc hình thành nên điều khiển tàu về đảo Bom Bay lánh nạn. Sáng 27-5-1991, tàu đang di chuyển thì mặt biển xuất hiện những “rốn sóng” bất thường. “Biển đổi sắc rất nhanh, gió mỗi lúc một dữ, trời tối sầm, sóng cuộn lên dữ dội. Chúng tôi biết tàu đã lọt vào giữa tâm bão”, ông Thạnh nhớ lại.

Khoảng 15 giờ, tàu vào gần đảo Hai Trụ thì bị sóng đánh gãy mạn, lật úp rồi chìm dần. Ông Thạnh hô lớn gọi anh em nhảy khỏi tàu thoát thân. Giữa biển dữ, cả nhóm may mắn vớ được một thanh gỗ lớn từ con tàu vỡ làm phao. 13 ngư dân bám vào thanh gỗ trôi dạt cho đến khi bão tan thì bơi vào đảo Hai Trụ. Hòn đảo khi ấy hoang vu, chỉ toàn đá, không có nước ngọt. “May mắn chúng tôi tìm được vài can nhựa để hứng nước mưa.

Anh em dùng tấm vải làm lưới bắt cá nhỏ, ốc ven bờ ăn sống, uống nước mặn cầm cự. Ngày qua ngày, cả nhóm chỉ ăn ốc, cá cơm sống để chờ tàu cá đi ngang cứu giúp”, ông Thạnh kể.

Cuộc vật lộn sinh tồn của nhóm “sói biển” Dương Minh Thạnh trên đảo Hai Trụ kéo dài nhiều tuần. Một hôm, nhóm phát hiện từ xa có tàu cá nhỏ đi ngang qua đảo. Ông Thạnh nhanh như sóc vớ lấy mảnh gương vỡ hắt ánh sáng cầu cứu. Nhờ tín hiệu ấy, tàu phát hiện và cứu vớt cả nhóm sau 22 ngày giành giật sự sống giữa đảo hoang.

Ngày trở về Lý Sơn, ông và các bạn tàu được người dân ra đón trong niềm vui khôn xiết. Cả làng vỡ òa, bởi chưa từng có ai sống sót sau bão dữ và sinh tồn suốt 22 ngày trên đảo hoang…

Nói về “sói biển” Dương Minh Thạnh, lão ngư Dương Đại (ở Lý Sơn) bày tỏ: “Ông Thạnh là lớp ngư dân hậu bối rất gan dạ, chưa bao giờ lùi bước, nao núng khi đánh bắt ở Hoàng Sa, kể cả thời điểm biển Đông dậy sóng tranh chấp. Đặc biệt, ông là người có công giúp ngư dân Lý Sơn tìm đến được ngư trường Hoàng Sa đánh bắt xa bờ với những tàu cá hiện đại đến nay”.

Năm 2012, lão ngư Dương Minh Thạnh được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen vì nhiều thành tích trong 20 năm xây dựng, phát triển đảo Lý Sơn, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc.

Năm 2014, ông được Trung ương Hội Nghề cá Việt Nam trao danh hiệu “Chất lượng vàng thủy sản”; Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam mời ra Hà Nội kể chuyện về lịch sử khai thác ở ngư trường quần đảo Hoàng Sa cho công chúng, đại biểu và đại diện 6 nước ASEAN; chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm cho sinh viên Trường Đại học Hàng hải Việt Nam.

Theo Ngọc Oai (SGGPO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.