Plei Me “Một thời đạn bom, một thời hòa bình”

(GLO)- Kỷ niệm 49 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2024), nhiều người dân cũng như các cựu chiến binh lại nhớ về Chiến thắng Plei Me-trận đầu thắng Mỹ trên chiến trường Tây Nguyên.

Phát huy truyền thống lịch sử hào hùng, trên mảnh đất chiến địa năm xưa, người dân đoàn kết và nỗ lực xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh.

Nhớ mãi trận đầu thắng Mỹ ở Tây Nguyên

Chiến dịch Plei Me diễn ra trong 38 ngày đêm (từ ngày 19-10 đến 26-11-1965) tại khu vực tứ giác Plei Me-Bàu Cạn-Đức Cơ-Ia Drăng với phạm vi không gian 1.200 km2. Trận quyết chiến của chiến dịch được Bộ Tư lệnh Mặt trận Tây Nguyên xác định là trận đánh đầu tiên tại thung lũng Ia Drăng, dưới chân núi Chư Prông, cách đồn Plei Me khoảng 25 km về phía Tây. Đây là trận đầu thắng Mỹ ở Tây Nguyên, chứng minh quân ta có thể phá hủy chiến thuật cơ động bằng máy bay lên thẳng, đánh bại những đơn vị tinh nhuệ, trang bị hiện đại nhất của Mỹ-ngụy trong “Chiến tranh cục bộ” ở miền Nam.

Năm nay đã 85 tuổi nhưng ông Rơ Mah Bông (làng Tu 2, xã Ia Ga, huyện Chư Prông) vẫn còn minh mẫn. Khi nghe chúng tôi hỏi về thời gian tham gia Chiến dịch Plei Me, ông hào hứng nói: “Mình là du kích xã đánh Mỹ-ngụy rất nhiều trận, nhưng nhớ nhất là các trận đánh trong Chiến dịch Plei Me. Ngày đó, theo sự chỉ dẫn của cán bộ cách mạng, mình và ông Rơ Mah Định, ông Rơ Lan Kốt (hiện đều ở xã Ia Pia, huyện Chư Prông) vào rừng vận chuyển lương thực, thực phẩm, vũ khí và dẫn đường cho bộ đội đi qua núi rừng Chư Hoa, vào thung lũng Ia Drăng đánh giặc. Chuẩn bị đánh chiếm đồn Plei Me, Xã đội trưởng giao nhiệm vụ cho mình dẫn đường để bộ đội đi trinh sát địa bàn. Sau đó, mình được phân công gùi súng đạn vào gần đồn Plei Me, rồi cùng anh em mai phục đánh địch rút chạy ra hướng suối Ia Ga. Kết thúc các trận đánh, mình đều được biểu dương, khen thưởng”.

Ông Rơ Mah Bông (bìa trái, làng Tu 2, xã Ia Ga, huyện Chư Prông) kể chuyện tham gia Chiến dịch Plei Me. Ảnh: H.C

Ông Rơ Mah Bông (bìa trái, làng Tu 2, xã Ia Ga, huyện Chư Prông) kể chuyện tham gia Chiến dịch Plei Me. Ảnh: H.C

Mỗi khi nghe nhắc tới chiến sự thung lũng Ia Drăng, bác sĩ Hoàng Viết Hữu (cựu chiến sĩ Tiểu đoàn 9, Trung đoàn 66, Sư đoàn 304, Quân đoàn 2; hiện ở tổ 2, phường Thống Nhất, TP. Pleiku) lại lặng người hồi lâu như để tưởng nhớ đến đồng đội đã hy sinh. Ông nhớ lại: “Sau khi huấn luyện ở huyện Thạch Thành (tỉnh Thanh Hóa), Tiểu đoàn 9 nhận lệnh hành quân gấp vào Tây Nguyên. Chiều tối 13-11-1965, chúng tôi đến đóng quân dưới chân núi Chư Prông, giáp ranh với biên giới Campuchia. Sáng sớm ngày 14-11-1965, chúng tôi bất ngờ bị pháo cối hạng nặng của địch bắn liên tiếp. Sau những đợt pháo kích là những đợt máy bay B-52 đến ném bom, rồi địch đổ bộ tấn công, bắn phá rất ác liệt. Không hề nao núng tinh thần, chúng tôi liền phối hợp với các đơn vị trong Trung đoàn 66 đánh trả quyết liệt, giành thắng lợi vẻ vang và vinh dự được Đại tướng Nguyễn Chí Thanh-Bí thư Trung ương Cục miền Nam-tuyên dương, trao tặng Huân chương Quân công hạng nhất cho tập thể Trung đoàn 66 và danh hiệu “Dũng sĩ diệt Mỹ cấp ưu tú” cho những cá nhân có thành tích xuất sắc”.

Đổi thay trên chiến địa năm xưa

Vùng chiến địa Plei Me năm xưa nay thuộc địa phận của nhiều xã, thị trấn của huyện Chư Prông và huyện Đức Cơ. Vùng đất này luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm ưu tiên nguồn lực phát triển kinh tế-xã hội.

Xã Ia Ga là nơi đặt Bia di tích lịch sử quốc gia Chiến thắng Plei Me. Toàn xã hiện có 1.355 hộ với hơn 5.800 khẩu, trong đó, gần 70% là người dân tộc thiểu số sinh sống chủ yếu ở làng Tu 1, làng Tu 2 và làng Khôi. Tuy còn không ít khó khăn nhưng những năm gần đây, bà con các dân tộc ở xã Ia Ga luôn đoàn kết, chung tay xây dựng nông thôn mới, làm thay đổi bộ mặt vùng đất chiến địa năm xưa.

Người dân tham quan Khu di tích lịch sử Quốc gia Chiến thắng Plei Me, ở thôn Tân Thủy, xã Ia Ga, huyện Chư Prông. Ảnh: H.C

Người dân tham quan Khu di tích lịch sử Quốc gia Chiến thắng Plei Me, ở thôn Tân Thủy, xã Ia Ga, huyện Chư Prông. Ảnh: H.C

Theo sự hướng dẫn của anh Ksor Brâh-Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Ia Ga, chúng tôi dạo một vòng quanh các thôn, làng của xã. Điều chúng tôi tận thấy là bà con luôn phấn khởi, hăng hái lao động sản xuất và tích cực bảo vệ môi trường sinh thái. Nhiều nhà cao tầng mới khang trang được xây dựng dọc theo các tuyến đường nhựa. Khu vực ngã tư thôn Tân Thủy là nơi tỉnh lộ 665 giao nhau với đường liên huyện Chư Prông-Chư Sê-Chư Pưh, nơi đặt Bia di tích lịch sử quốc gia Chiến thắng Plei Me có dựng tấm pa nô, trồng cây xanh, lắp đặt hệ thống điện đường và luôn được phát dọn gọn gàng, vệ sinh sạch sẽ.

Ông Phạm Văn Luận-Trưởng thôn Tân Thủy-cho biết: “Thôn Tân Thủy thành lập vào năm 1985. Khi mới thành lập, thôn chỉ có 35 hộ kinh tế mới. Đến nay, thôn có 220 hộ với hơn 1.000 khẩu. Bà con trong thôn rất chăm chỉ làm ăn, tích cực đóng góp xây dựng thôn văn hóa cấp huyện, sẵn lòng hướng dẫn du khách tham quan Di tích lịch sử Chiến thắng Plei Me, tri ân các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc”.

Được sự quan tâm của các cấp, các ngành, xã Ia Ga đã không ngừng phát triển về mọi mặt. Hiện rất nhiều hộ dân trong xã có thu nhập hơn 500 triệu đồng/năm từ làm nông nghiệp. Các lĩnh vực văn hóa-xã hội cũng phát triển nhanh. Năm học 2023-2024, toàn xã có gần 2.000 học sinh theo học mầm non, tiểu học, THCS và THPT.

Vui mừng trước những kết quả đạt được của xã Ia Ga nói riêng, các địa phương khác thuộc vùng chiến địa Plei Me năm xưa nói chung, bà Rơ Lan H’Chiểu-Phó Bí thư Thường trực Huyện ủy Chư Prông-khẳng định: “Với đà phát triển khá toàn diện như hiện nay, cộng với sự quan tâm đầu tư của Đảng và Nhà nước, các địa phương sẽ thuận lợi hơn trong việc thực hiện mục tiêu xây dựng nông thôn mới, xứng đáng với truyền thống cách mạng của quê hương anh hùng”.

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.