Plei Me đi vào lịch sử

(GLO)- Mặc dù đã gần 52 năm trôi qua sau trận chiến Plei Me (tháng 11-1965) nhưng trong các tài liệu chiến tranh, phía quân đội Mỹ và phía ta đều nhắc nhiều đến địa danh này, nhất là đối với những cựu binh từng tham chiến nay vẫn còn sống.

Chiến tranh đã lùi về dĩ vãng. Trên chiến địa Plei Me năm xưa giờ đã liền da thịt với những cánh rừng lên xanh và những vườn cao su, hồ tiêu, cà phê trỗi dậy xanh ngắt một màu, lấp đầy bao hố bom đỏ lửa một thời. Ngược với cái tên Plei Me đầy máu lửa, thời cắp sách đến trường, lứa học trò chúng tôi được biết đến một cái tên đầy thân thương, đong đầy kỷ niệm, đó là Trường nữ Trung học Plei Me nằm trong lòng phố thị Pleiku thân yêu.

 

Di tích Chiến thắng Plei Me. Ảnh: internet

Mặc dù sau năm 1975 Trường Trung học Plei Me không còn tồn tại, nhưng bao lứa nữ sinh trưởng thành từ ngôi trường nổi danh “miền gái đẹp” từng góp phần tạo nên hình ảnh “em Pleiku má đỏ môi hồng” làm xao xuyến trái tim của những chàng trai xứ lạ vẫn tự hào với cái tên Plei Me trên ngực áo dài trắng tinh khôi của mình. Tuy 2 cái tên Plei Me có đối nghịch nhau về màu sắc và tính chất nhưng có lẽ nó phát tích từ nguyên gốc một địa danh lừng lẫy đã đi vào lịch sử có vị trí thuộc huyện Chư Prông, cách trung tâm TP. Pleiku khoảng 50 km về phía Tây Nam.

Trong chiến tranh, Mỹ-ngụy đã chiếm cứ lập tiền đồn Plei Me xung yếu bảo vệ mặt trận Tây Nam Pleiku. Đến tháng 10-1965, Bộ Tư lệnh Mặt trận Tây Nguyên (B3) mở chiến dịch tấn công trên phạm vi tứ giác Plei Me-Bàu Cạn-Đức Cơ-Ia Drăng và lấy tên là “Chiến dịch Plei Me”.

Ngày nay, cái tên Plei Me không mấy xa lạ, nhất là thế hệ đã từng đi qua cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Đặc biệt, ở bên kia bờ đại dương, những cựu binh từng ở Sư đoàn Kỵ binh bay số l đến nay chắc chắn không thể nào quên trận chiến đầu tiên ở cao nguyên Trung phần khi vừa đổ quân xuống Việt Nam. Tháng 10-1993, Trung tướng Harold G.Moore (năm 1965 còn là Trung tá chỉ huy Tiểu đoàn l Kỵ binh Mỹ) đã trở lại thăm chiến trường xưa Plei Me.

Cùng thời điểm đó, Thượng tướng Quân đội nhân dân Việt Nam Nguyễn Hữu An (năm 1965 là sĩ quan chỉ huy trực tiếp trong chiến dịch Plei Me) cũng đáp máy bay từ Hà Nội vào thẳng trận địa năm xưa. 2 người chỉ huy sau 28 năm gặp lại ngay trên mảnh đất chiến địa mà năm nào họ từng chĩa súng vào nhau với những trận giáp lá cà thần sầu quỷ khóc, máu nhuộm đỏ dòng Ia Drăng. 2 con người ở 2 chiến tuyến giờ gặp lại khoác tay nhau ôn lại những ký ức kinh hoàng mà cuộc chiến tranh đã xô đẩy họ giáp mặt nhau. Ngày 14-11-1965, sau khi đồn Plei Me bị quân ta bao vây, Trung tá G.Moore-Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn Kỵ binh số 1 cho toán quân mình đáp trực thăng xuống bãi X-ray, cách đồn Plei Me 20 km. Từ đây xảy ra trận cận chiến nảy lửa giữa ta và địch trên từng gốc cây, bụi cỏ. Nay người thắng trận và kẻ thua cuộc mặc dù ngôn ngữ bất đồng nhưng đã và đang đối xử nhau như những người bạn không chút e dè, tránh né. Giờ họ là con người của lịch sử, là nhân chứng sống của cuộc chiến đầy đau thương mất mát và chấp nhận với sự thật đã qua.

Sau khi nghỉ hưu (1977), Tướng G.Moore đã viết hồi ký chiến trường “We were Soldiers Once… and Young” kể lại cuộc chạm trán khốc liệt giữa quân lực Mỹ và Quân đội nhân dân Việt Nam ở Ia Drăng. Sau này, điện ảnh Hoa Kỳ đã dựa theo hồi ký này làm phim “We were Soldiers”. Từ đó, cái tên Plei Me đã vang dội cả nước Mỹ và những cựu binh Mỹ từng tham chiến ở Ia Drăng đã hiểu được rằng mình không thể thắng trong cuộc chiến ở Việt Nam.

Bùi Quang Vinh

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.