Phá banh núi làm dự án (*): Ẩn họa khó lường

Hội Kiến trúc sư Khánh Hòa cảnh báo các dự án trên núi ở TP Nha Trang tác động vào thiên nhiên vốn có từ hàng ngàn năm, làm biến đổi địa chất, có thể gây hậu quả nặng nề về môi trường
Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh Khánh Hòa vừa có đánh giá sơ bộ tình hình thiệt hại của 2 cơn bão số 8, số 9 xảy ra trên địa bàn tỉnh. Đáng chú ý, chỉ TP Nha Trang đã có tới 19 người chết, 33 người bị thương do sạt lở đồi, núi gây ra.
Mất bò mới lo làm chuồng
Sau 10 ngày kể từ khi vụ sạt lở ở dự án khu dân cư cao cấp Hoàng Phú làm 4 người chết, khu dân cư số 1 Hòa Tây (phường Vĩnh Hòa, TP Nha Trang) nằm ở chân núi Cô Tiên vẫn trong cảnh tan hoang. Cả mảng núi cách khu dân cư chừng 50 m bị xé toạc, dãy nhà cũ hơn 10 căn giờ chỉ còn móng trơ trọi.
 
Dự án biệt thự Đồi Xanh ở xã Vĩnh Ngọc, TP Nha Trang bị người dân phản đối vì nằm lơ lửng trên khu dân cư. Ảnh: Kỳ Nam
Đến thời điểm này, việc điều tra nguyên nhân vụ sạt lở vẫn đang được Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Khánh Hòa thụ lý. Theo thông tin bước đầu từ Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hòa, hệ thống mương dẫn nước từ hồ bơi vô cực của dự án bị vỡ là nguyên nhân gây ra vụ sạt lở nghiêm trọng này.
 
Dự án Haborizon chiếm nguyên một quả đồi trên núi Hòn Ông. Ảnh: Kỳ Nam
Theo UBND TP Nha Trang, trong 2 đợt mưa lớn vào ngày 18 và 25-11, do ảnh hưởng bão số 8 và số 9, toàn TP có 115 nhà sập hoàn toàn, trong đó 81 căn ở khu vực xóm Núi (xã Phước Đồng) - nơi xảy ra vụ sạt lở làm chết 9 người. Ngoài ra, có 52 nhà hư hỏng nặng và trong số này, 22 nhà ở khu vực quy hoạch.
Ngay sát khu vực xóm Núi là dự án Haborizon Nha Trang (quy mô 13,3 ha, 429 biệt thự) trên núi Hòn Ông, đang trong giai đoạn đào xới. Núi Hòn Ông cũng đang bị "xẻ thịt" để làm 61 lô biệt thự trên phần diện tích 7,7 ha của dự án khu biệt thự Nha Trang - Sea Park. Dự án này đang bị người dân tố là xây bể bơi vô cực như dự án khu dân cư cao cấp Hoàng Phú, đã làm hẹp dòng suối khiến khu dân cư ở thôn Thành Đạt phía dưới nhà cửa bị hư hỏng nặng vì sạt lở…
Ông Trần Văn Đông, Chủ tịch UBND phường Vĩnh Hòa, bày tỏ lo ngại trước tình trạng rất nhiều dự án mọc lên trên đồi núi. Sự can thiệp quá mức của các dự án vấp phải phản đối từ phía người dân bởi nó không chỉ tác động đến cảnh quan thiên nhiên mà còn ảnh hưởng xấu đến môi trường, gia tăng sạt lở ở một thành phố vốn rất yên bình.
Đó cũng là lý do mà theo ông Đông, vừa qua, sau sự cố xảy ra tại dự án Hoàng Phú, nhiều dự án như Ocean Hill Village, Kim Vân Thủy, Đông Dương… đã bị tạm dừng thi công trên núi Cô Tiên để phục vụ rà soát, điều chỉnh quy hoạch.
Thiếu quy hoạch, dân lãnh đủ
Cần phải nhắc thêm là từ năm 2004 đến nay, sau 3 lần điều chỉnh, chủ đầu tư dự án khu dân cư cao cấp Hoàng Phú đã tự ý xây dựng những hạng mục khi không được cấp phép, trong đó có hồ bơi vô cực. Chỉ sau khi sự cố sạt lở xảy ra, ngành chức năng mới công bố thông tin này cùng với biện pháp là yêu cầu dừng thi công toàn bộ dự án cũng như giao dịch sang nhượng, mua bán.
Hay tại dự án khu biệt thự cao cấp Đồi Xanh - Marina Hill (thôn Hòn Nghê, xã Vĩnh Ngọc, TP Nha Trang), sau khi người dân phản ứng dữ dội vì bờ tường cao trên 15 m của dự án này sạt lở, Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hòa mới tổ chức đoàn đến kiểm tra, qua đó phát hiện chủ đầu tư là Công ty TNHH Đồi Xanh Nha Trang xây tường chắn khi chưa được cơ quan chức năng thẩm định và không đúng với hồ sơ cấp phép.
Những trường hợp trên cho thấy việc giám sát, quản lý các dự án trên đồi núi gần như bị bỏ mặc. Để chấn chỉnh tình trạng này, ông Trần Văn Thọ, Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hòa, khẳng định đang cho rà soát lại toàn bộ các dự án để có hướng xử lý. Trước mắt, chủ đầu tư phải có biện pháp bảo đảm an toàn công trình, làm bờ bao, kè chắn, tránh tình trạng sạt lở đất đá.
Đánh giá về mức độ rủi ro của các dự án trên núi ở TP Nha Trang, kiến trúc sư (KTS) Nguyễn Văn Lộc, Chủ tịch Hội KTS Khánh Hòa, cho rằng Nha Trang như là một thung lũng, bốn bề được bao bọc bởi các dãy núi cao, mặt trước hướng ra biển. Rất nhiều dự án tranh nhau lên tầng cao của núi, triền đồi để có view đẹp, tận hưởng cảnh quan thiên nhiên. Các dự án đã tác động vào thiên nhiên vốn có từ hàng ngàn năm qua ở Nha Trang, làm biến đổi địa chất, mất tính liên kết ổn định. Thậm chí, các dự án còn không phân định nổi ranh giới, vô cùng lộn xộn. Nhiều khu vực rừng phòng hộ bị phá vỡ, đất rừng bị xén ra làm đường khiến thành phố không còn khả năng chống đỡ với thiên tai. Như việc quy hoạch hồ bơi rộng trên sườn núi cũng cho thấy sự bất ổn, nhất là phía dưới có khu dân cư.
"Hội KTS đã nhiều lần cảnh báo về điều này. Các dự án ven hoặc trên núi, đồi ở Nha Trang đều có độ cao vượt chuẩn quy hoạch chung TP Nha Trang mà Thủ tướng đã phê duyệt. Quy hoạch được các cơ quan chức năng nghiên cứu rất kỹ càng, còn các dự án trên núi đều vi phạm, kể cả quy hoạch sử dụng đất vì tất cả đều quy hoạch rừng và cây xanh ở khu vực đồi núi" - ông Lộc đánh giá.
Phải lường trước rủi ro

TS Nguyễn Thế Chinh, Viện trưởng Viện Chiến lược chính sách tài nguyên - môi trường, cho rằng công tác quy hoạch rất quan trọng. Có quy hoạch thì mới đánh giá được môi trường chiến lược. Đó là đánh giá, nhìn trước được vấn đề, các sự cố môi trường có thể gây ra. "Như ở Khánh Hòa, đồi núi dốc thì phải có phương án ngăn chặn được các rủi ro để tránh xảy ra sự cố. Nếu không quy hoạch mà vẫn cho dự án triển khai thì cái sai này là của người thực hiện" - ông Chinh đánh giá.

Kỳ Nam (Người lao động)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.