'Ông Lữ' thời hiện đại

Bao đời, người Đức Phổ (Quảng Ngãi) vẫn ngân nga câu hát ru trẻ thơ: 'Ầu ơ... Chiều chiều ông Lữ đi câu/Bà Lữ đi xúc, con dâu đi mò'. Từ đó, dân gian gọi cánh mày râu đi câu cá là 'ông Lữ'.

Cần thủ buông câu giữa hoàng hôn. Ảnh: TRANG THY
Cần thủ buông câu giữa hoàng hôn. Ảnh: TRANG THY
Giờ, nhiều người tham gia câu lạc bộ, hội, nhóm câu cá, tìm sự thảnh thơi sau những giờ lao động mệt nhọc.
Nghẹt thở bởi dính cá lớn
Một chiều cuối tháng 3, anh Huỳnh Văn Đạt, ở P.Phổ Văn cùng bạn câu mang cần đến cửa biển Mỹ Á, P.Phổ Quang (TX.Đức Phổ, Quảng Ngãi) khi những tia nắng cuối ngày tắt lịm trên đỉnh núi phía tây.
Các anh đứng trên những khối bê tông chân đê chắn sóng rồi vung cần, mồi câu giả cùng chì nặng bay ra xa trước khi chìm vào làn nước. Tay cầm cần và quay ròng rọc kéo dây câu lôi mồi hướng vào bờ. Mồi giả tựa cá nhỏ lao trong làn nước đánh thức bản năng săn mồi của những loài cá dữ. Hoàng hôn dần bao phủ làng chài Hải Tân. Những cần thủ mải mê vung cần rồi thu dây câu. Chốc lát, các anh ngưng tay, dõi mắt theo những con tàu đang buông, kéo lưới nhấp nhô trên sóng nước.
Chợt cần câu của anh Đạt bị kéo cong, anh vội buông dây, chiếc ròng rọc gắn với cần xoay tròn như chong chóng gặp gió lớn. Nghe tiếng la lớn, bạn câu vội buông cần đến giúp sức. Đầu dây bên kia kéo khá mạnh, dây lao vun vút ra biển. Ai đó la lớn: “Dính cá lớn rồi. Coi chừng đứt dây câu!”. Anh và bạn câu hồi hộp đến nghẹt thở. Sợi dây căng rồi lại chùng.
Chừng hơn giờ đồng hồ, con cá thu khá lớn bị kéo vào gần chân đê. Các anh vội nhảy xuống nước. Sóng bổ mạnh phủ qua đầu. Mặc, các anh cùng nhau đánh vật với cá và khiêng lên bờ trong tiếng hò reo vui sướng. Con cá cân nặng 49 kg được cột trên xe gắn máy chở về nhà, giữa những tiếng trầm trồ khen ngợi.

Anh Đạt bên con cá thu “khủng” vừa câu tại cửa biển
Anh Đạt bên con cá thu “khủng” vừa câu tại cửa biển
Nhiều người khẳng định đây là con cá thu lớn nhất từ trước đến nay giăng câu, thả lưới bắt được trên vùng biển này. “Trước giờ nhóm của tôi hơn 20 người câu nhưng chưa bao giờ được con cá lớn như thế này. Phải may mắn lắm mới được con cá lớn như thế”, anh Lê Đỗ Hoàng Châu cho biết.
Nghe tin anh Đạt câu được cá lớn, tiểu thương tìm đến trả giá 12 triệu đồng, món tiền khá lớn đối với mức thu nhập của gia đình. Tuy nhiên, anh nhất quyết không bán và bấm điện thoại gọi thêm bạn câu trong nhóm đến xẻ thịt cá chia nhau. Phần còn lại, mọi người cùng nhau liên hoan, cười nói hả hê.
“Lúc đó tôi vung cần ném mồi ra xa chừng 30 m rồi kéo. Cách bờ chừng 10 m chợt căng dây, cá kéo chạy ngược ra khơi. Tôi phải nới lỏng dây rồi lại kéo vào. Có lúc phải thả hết cuộn dây 150 m luôn. Cứ rê dắt như thế rồi cũng kéo được cá vào bờ. Khiêng lên khỏi mặt nước thấy cá to sướng rơn người luôn. Câu được cá lớn như thế là may mắn lắm. Vậy nên tôi và anh em xẻ thịt chia nhau chứ không nghĩ đến buôn bán gì cả”, anh Đạt tâm sự.

Anh Châu vừa câu được cá
Anh Châu vừa câu được cá
Câu trên biển đêm
Chiều nọ, tôi cùng anh Châu và 6 cần thủ lên tàu cá của ngư dân Bùi Thiên (ở P.Phổ Thạnh, TX.Đức Phổ) rời bến cá Sa Huỳnh hướng ra biển. Tầm hơn mươi phút, tàu ra khỏi cửa biển Sa Huỳnh.
Anh Thiên đánh tay lái điều khiển tàu neo đậu song song với bờ cát vàng. Khoảng giữa là bãi rạn với nhiều tảng đá lớn và những khối bê tông chìm sâu trong nước nhằm giảm áp lực sóng vỗ vào thân đê nơi cửa biển. Anh Châu và bạn câu cẩn thận lắp những ống thép mỏng thành cần câu, gắn ròng rọc và buộc dây nhợ, mồi câu. Hoàng hôn dần bao phủ trên mặt biển. Ngoài khơi, nhiều tàu cá nhấp nhô trên sóng nước. “Hầu hết tàu cá của bà con ở Sa Huỳnh đánh bắt trên các vùng biển xa. Những tàu đó công suất nhỏ hành nghề gần bờ, chỉ vài chục mã lực nên không dám ra khơi bám biển dài ngày”, anh Thiên cho biết.

Anh Sỹ cùng con cá vừa câu
Anh Sỹ cùng con cá vừa câu
Các anh dàn hàng ngang trên boong tàu, mặt hướng về phía bãi rạn. Đấy là nơi trú ngụ của cá dữ: hồng, mú, nhồng, vược, hố... Những loài này chuyên rượt đuổi, săn bắt cá nhỏ bất kể đêm ngày. Tôi giơ máy ảnh lên chờ đợi. Những cú vung cần vun vút như tiếng roi quất vào gió. Chợt anh Phan Văn Đại đứng cạnh kéo vai tôi ngồi thụp xuống sàn tàu và thét to: “Khoan đã!”. Ai nấy đều giật mình. Anh vừa trông thấy mồi giả cùng thỏi chì nhỏ và những lưỡi câu sắc lẹm lướt qua đầu tôi rồi lao nhanh trên không trước khi rơi tõm xuống nước. “Chú nên ngồi sát ca bin, tốt nhất là nằm để nhìn. Những lưỡi câu đó cứng và bén lắm, xé rách da thịt như chơi”, anh khuyên.
Tôi đến ngồi cạnh anh Thiên phía đuôi tàu, hướng máy ảnh về nơi những cần thủ đưa cần ra sau rồi vung về phía trước. Những tiếng “vút” tiếp nối, ròng rọc kêu rè rè vì bị dây câu kéo quay tròn. Mồi câu xé gió lao ra xa rồi được thu về bởi những động tác khá thuần thục.
Chiều trôi qua nhanh, bóng tối dần bao phủ xung quanh. Xa xa, tàu cá dập dềnh trên sóng nước lung linh ánh đèn vàng tựa khung cảnh phố thị về đêm. Thỉnh thoảng có tiếng xuýt xoa tiếc rẻ khi lưỡi câu mắc vào bãi rạn phải giật đứt dây, mất mồi giả có giá trên dưới 200.000 đồng. “Mồi giả đắt gấp nhiều lần so với mồi thật nhưng khi kéo rê tạo tiếng động kích thích cá săn mồi. Chúng nghe tiếng động và thấy mồi chạy trong nước lầm tưởng mồi thật nên lao tới đớp. Xui rủi lắm mới mất mồi chứ bị hoài thì tiền đâu chịu nổi”, anh Châu tâm sự.
Con cá thu khá lớn được đưa về nhà ẢNH: NVCC
Con cá thu khá lớn được đưa về nhà. ẢNH: NVCC
Chuyện trò chốc lát, anh Đại và bạn câu móc mồi thật là những con lươn lớn cỡ ngón tay và dài tầm hai tấc. Đàn cá nhỏ phóng lên cao rồi rơi xuống nước. Chúng tìm cách thoát thân khi bị cá lớn truy đuổi.
Những cần thủ lão luyện hào hứng vung cần, thu dây câu trên biển đêm lộng gió. Chợt có tiếng reo “dính rồi” khiến cả tàu hồ hởi, tinh thần phấn chấn. Anh Nguyễn Tấn Bảo thu dây, kéo con cá hồng khá lớn đang giãy giụa lên khỏi mặt nước giữa tiếng cười nói rộn ràng. Anh Châu nhắc khẽ: “Cá đang ăn, đừng rọi pin xuống nước”. Anh Võ Duy Sỹ hể hả: “Dính rồi. Chắc cá lớn nên kéo nặng tay”. Có tiếng nhắc nhở: “Lỏng tay chứ đứt dây giữa chừng thì tiếc lắm!”. Bóng người bước vội đến phía cuối tàu lấy vợt lưới vớt con cá hồng khá lớn lên khỏi mặt nước. “Như vầy là gặp may rồi. Nhiều bữa câu cả buổi nhưng đành về tay không”, anh Sỹ cười tươi.
Tàu quay mũi về bờ khi đêm đã khuya. Tôi hỏi anh Đại ngồi bên: “Câu chẳng được cá có buồn không?”. Anh mỉm cười: “Biển giã mà. Buồn chi đâu chú! Chúng tôi không đặt nặng được cá hay không, chủ yếu là đi cho vui để ngày mai làm việc hiệu quả hơn thôi”.
Theo Trang Thy (TNO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.