Nước Mỹ hậu bầu cử - Kỳ 1: 'Tổng thống của khủng hoảng'

Cho dù ông Donald Trump hay ông Joe Biden giành thắng lợi trong cuộc bầu cử tổng thống ngày 3-11, người thắng cử sẽ bắt đầu một nhiệm kỳ mới trong Nhà Trắng với một 'nước Mỹ hậu bầu cử', bao gồm cả những điểm tích cực cũng như tiêu cực.
 
Bốn năm dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Trump, nước Mỹ đã thay đổi nhiều mặt. Cộng với yếu tố bất ngờ, ngoài dự liệu là đại dịch COVID-19 bùng phát đã làm nước Mỹ biến đổi hoàn toàn so với trước. 
Nước Mỹ cuối năm 2020 đã không còn là nước Mỹ của đầu năm 2020 và càng khác xa với nước Mỹ của năm 2016 khi ông Trump lên nắm quyền.
Khủng hoảng ngoài kịch bản
Nếu nước Mỹ bước vào năm 2020 với vị thế tương đối vững chãi thì bước vào năm 2021 bắt đầu một nhiệm kỳ tổng thống mới ở một vị thế khá chông chênh. 
Bằng sự lựa chọn của mình, các cử tri đặt lòng tin vào người chiến thắng sẽ có thể đưa nước Mỹ ra khỏi tình thế khủng hoảng của giai đoạn hậu bầu cử này.
Nước Mỹ của năm 2020 chìm trong cuộc "khủng hoảng kép" về kinh tế và sức khỏe, dù điều này xảy ra ngoài chủ ý của ông Trump cũng như dự liệu của ông Biden. 
Có lẽ chỉ hơn nửa năm trước, khi xây dựng những định hướng lớn cho nhiệm kỳ 2 (đối với ông Trump) cũng như những ý tưởng cho nhiệm kỳ mới (đối với ông Biden), cả hai ông cũng không thể tính đến yếu tố bất định, ngoài kịch bản này.
Không chỉ quét sạch những thành quả kinh tế ấn tượng mà ông Trump đã nỗ lực xây dựng trong 3 năm đầu nhiệm kỳ, dịch COVID-19 còn đặt nước Mỹ trước một cuộc khủng hoảng y tế chưa có lối thoát.
Dù rằng có những hi vọng mới với việc kinh tế dần phục hồi và dịch COVID-19 được cho là đang qua giai đoạn đỉnh, liệu rằng tổng thống mới của nước Mỹ có thể đưa nước Mỹ "vĩ đại trở lại" hay đi vào vết xe đổ của các nước châu Âu chìm vào một thập niên mất mát sau cuộc khủng hoảng kinh tế những năm 2008-2009. 
Khôi phục lại lòng tin và vị thế của nước Mỹ trong tương quan so sánh với các đối thủ cạnh tranh đang ngày càng lớn mạnh sẽ là thách thức lớn cho vị tổng thống tương lai của nước Mỹ.
Nước Mỹ năm 2020 cũng bị giằng xé trong việc lựa chọn hướng đi nào giữa việc tìm cách tái lập cuộc sống bình thường thông qua các chính sách kiểm soát dịch thận trọng hay mở cửa lại nền kinh tế để đưa các hoạt động xã hội về như cũ. 
Với lá phiếu của mình, các cử tri Mỹ được lựa chọn giữa mở cửa kinh tế với ông Trump hay khống chế dịch bệnh với ông Biden. Sự giằng co về số phiếu giữa hai ứng cử viên đã cho thấy sự lựa chọn này không hề dễ dàng.
Khi tỉ lệ thất nghiệp đã lên hơn 8% trong khi cùng lúc đã có hơn 230.000 người chết vì COVID-19, những lúng túng của chính phủ liên bang và những chia rẽ của chính quyền từng bang đã làm cho mục tiêu chung là bình thường hóa đời sống xã hội trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. 
Khống chế dịch bệnh và mở cửa kinh tế sẽ là "liều thuốc thử" đầu tiên cho người chiến thắng trong nhiệm kỳ tổng thống mới này.
 
Một người vô gia cư nằm bên ngoài một cửa hàng được che chắn bằng ván ép ở thủ đô Washington ngày 3-11 để đề phòng bạo lực hậu bầu cử - Ảnh: Reuters
Một người vô gia cư nằm bên ngoài một cửa hàng được che chắn bằng ván ép ở thủ đô Washington ngày 3-11 để đề phòng bạo lực hậu bầu cử - Ảnh: Reuters
Chia rẽ sâu sắc
Nước Mỹ của năm 2020 bị chia rẽ hơn bao giờ hết sau nhiều thập niên. Hiếm có khi nào một cuộc bầu cử lại trở thành một cuộc trưng cầu dân ý về một tổng thống đương nhiệm cùng với di sản 4 năm cầm quyền. 
Số lượng cử tri đi bỏ phiếu kỷ lục ở nhiều nơi để thể hiện ý chí chính trị của mình trong bối cảnh dịch bệnh là chỉ dấu cho thấy sự chia rẽ sâu sắc giữa những người "ủng hộ Trump" và "chống Trump", giữa "màu đỏ" và "màu xanh", giữa Cộng hòa và Dân chủ.
Bên cạnh sự chia rẽ về chính trị, sự chia rẽ về sắc tộc cũng lại bùng lên trong năm 2020 cùng phong trào phản kháng, đòi bình đẳng cho người da màu sau cái chết của George Floyd và đi kèm với đó là làn sóng bạo lực gia tăng, gây bất ổn trên nhiều vùng của nước Mỹ. 
Hiếm khi nào người dân Mỹ phải gia cố nhà ở, cửa hàng vì lo ngại bạo loạn xảy ra sau cuộc bầu cử vốn vẫn được coi là biểu tượng và ngày hội thể hiện sự tự do và dân chủ của xã hội Mỹ.
Và nước Mỹ của năm 2020 luôn là một ẩn số đầy bất ngờ cho các nước, cả đồng minh lẫn đối thủ của Mỹ. 
Ông Trump đã làm đảo lộn các mối quan hệ quốc tế với chủ thuyết "nước Mỹ trên hết" của mình: va chạm với đồng minh, bắt tay với đối thủ, tạo ra những kẻ thù mới, phá bỏ các cam kết..., luôn đặt các nước ở thế bị động với những thay đổi của mình.
Một số nước đón nhận những thay đổi này một cách tích cực; nhưng nhiều nước khác không hài lòng với những chính sách mới dưới thời đại của ông Trump. 
Nhưng tất cả đều có sự e dè và hoài nghi nhất định về sự không ổn định trong chính sách đối ngoại của Mỹ cũng như về vai trò của nước Mỹ trong trật tự thế giới. Nước Mỹ trong 4 năm tới không chỉ cần "vĩ đại trở lại" ở bên trong mà cũng cần củng cố lại vị thế ở bên ngoài.
Như các cử tri Mỹ đã trả lời trong các cuộc thăm dò dư luận, họ đi bỏ phiếu lần này không phải vì lo ngại mất việc làm do khủng hoảng kinh tế, hay vì nguy cơ nhiễm COVID-19 do dịch bệnh lan tràn, hay vì khả năng bị tấn công bạo lực do mâu thuẫn xã hội, họ đi bỏ phiếu để lựa chọn người mà theo họ có thể mang lại một tương lai tốt đẹp hơn.
Cho dù ai là người giành thắng lợi cũng sẽ thừa hưởng một nước Mỹ hậu bầu cử và bước vào năm 2021 như nó vốn có: một nước Mỹ đã thay đổi mà nhờ nó người chiến thắng đã được lựa chọn để trở thành tổng thống. 
Các cử tri Mỹ đi bỏ phiếu với kỳ vọng người thắng cử có thể lèo lái nước Mỹ ra khỏi cuộc khủng hoảng này.
Vị tổng thống mới của nước Mỹ sẽ là "tổng thống của khủng hoảng" và nhiệm kỳ tổng thống tới sẽ được đánh dấu bởi việc nước Mỹ sẽ ra khỏi cuộc khủng hoảng giai đoạn "hậu bầu cử" này như thế nào.
 
Ông Trump và ông Biden trong các cuộc vận động tranh cử năm 2020 - Ảnh: AFP
Ông Trump và ông Biden trong các cuộc vận động tranh cử năm 2020 - Ảnh: AFP
Đường đua Nhà Trắng Ông Trump:
* 18-6-2019: Chính thức khởi động chiến dịch tái tranh cử tổng thống năm 2020.
* 5-2-2020: Thượng viện Mỹ bỏ phiếu tha bổng cho ông Trump về 2 điều khoản luận tội, đồng nghĩa ông không bị phế truất.
* 24-8-2020: Đảng Cộng hòa chính thức đề cử ông Trump làm ứng viên tranh cử tổng thống Mỹ.
* 29-9-2020: Bước vào cuộc tranh luận đầu tiên với Joe Biden. Sau đó, họ chỉ có cuộc tranh luận trực tiếp duy nhất còn lại vào 22-10.
* 2-10-2020: Thông báo mắc COVID-19, nhưng sau đó ông nhanh chóng khỏi bệnh và quay lại chiến dịch tranh cử.
Ông Biden:
* 25-4-2019: Chính thức tuyên bố tranh cử tổng thống Mỹ năm 2020.
* 3-3-2020: Ngày bầu cử sơ bộ "Siêu thứ ba" diễn ra. Đường đua vào Nhà Trắng hiện rõ 2 gương mặt sáng giá: Joe Biden và thượng nghị sĩ Bernie Sanders.
* 8-4-2020: Bernie Sanders, đối thủ cuối cùng của Biden, ngừng chiến dịch tranh cử, mở đường để ông Biden chuyển sang tập trung đối đầu ông Trump.
* 11-8-2020: Chọn nữ thượng nghị sĩ Kamala Harris, một cựu đối thủ của ông, làm đối tác tranh cử.
BẢO ANH
"Mẹ sẽ bầu cho Tổng thống Trump" - Mayra Gomez, một đảng viên Dân chủ lâu năm, báo với con mình khi chỉ còn 5 tháng nữa đến ngày bầu cử. "Bà không còn là mẹ tôi nữa vì bà đã bỏ phiếu cho lão đó", đứa con trai 21 tuổi đáp lại trong sự ngỡ ngàng của người mẹ.
Kỳ tới: Hàn gắn các gia đình
TÔ HOÀNG (TTO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.