Nỗi niềm liệt sĩ trở về sau 26 năm báo tử

Di ảnh và bàn thờ chồng mà 26 năm qua, mẹ con bà Hợp luôn lo hương khói. Ảnh: TRẦN TUẤN
Di ảnh và bàn thờ chồng mà 26 năm qua, mẹ con bà Hợp luôn lo hương khói. Ảnh: TRẦN TUẤN

Việc “liệt sỹ” Trịnh Thanh Bình trở về bằng xương, bằng thịt sau 26 năm báo tử tại thị trấn Hương Khê (huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh) đã khiến nhiều người không khỏi ngỡ ngàng. Đằng sau điều kỳ diệu đó là cả một câu chuyện dài đầy xúc động từ phía hậu phương nỗ lực tìm... mộ liệt sĩ!

26 năm giỗ chồng
Ngày 1.10, hơn 2 tuần sau ngày trực tiếp sang Campuchia đưa cha mình là ông Trịnh Thanh Bình (62 tuổi) trở về quê hương, với gia đình, làng xóm ở tổ 6, thị trấn Hương Khê, anh Trịnh Thanh Hoàng (32 tuổi) vẫn nặng trĩu tâm trạng. “Vừa rồi em đưa cha đi ra bệnh viện ở Nghệ An khám. Kết quả, ông bị tổn thương não, tiểu đường, gan, sỏi mật nhưng vì chưa làm được giấy tờ tùy thân, chưa có bảo hiểm mà nhà lại quá khó khăn nên không có điều kiện nhập viện cho cha mà chỉ lấy thuốc về cho uống thôi. Đưa được cha về mà cha vẫn còn đau yếu, kinh tế gia đình lại khó khăn không chăm sóc tốt được cho cha, em thấy buồn, day dứt lắm” – anh Hoàng chia sẻ.
Cũng theo anh Hoàng, hiện cha anh vẫn chưa nhớ lại được kí ức, kỉ niệm ngày xưa với gia đình. Tiếng mẹ đẻ ông đã quên do mất trí nhớ, chỉ nói tiếng Campuchia sau 30 năm sinh sống ở xứ lạ. Người thân đang cố tập lại cho cha nói tiếng Việt.
Bà Nguyễn Thị Hợp (68 tuổi) – vợ ông Bình xúc động kể, ông Bình nhập ngũ năm 1976, đến năm 1980 thì về phép làm đám cưới với bà. Cưới xong, ông lại trở vào đơn vị. Từ năm 1982 – 1988, sau 3 lần về phép của chồng, bà Hợp mang thai rồi sinh được 3 người con gồm 2 gái, 1 trai vào các năm 1982, 1985, 1988. Những lần cực nhọc mang thai đó, bà đều sinh nở một mình mà không có chồng bên cạnh. Đặc biệt, với cô con gái út thì chưa một lần được nhìn mặt cha cho đến 30 năm sau, tức ngày 12.9 vừa qua thì cha là “liệt sỹ” bất ngờ trở về.
“Cuối năm 1988, gia đình tôi nhận được thông báo của đơn vị chồng về việc ông ấy bị mất tích. Đến năm 1992, thì nhận được giấy báo tử, rồi người ta tổ chức làm lễ truy điệu, lập bàn thờ. Thế là 26 năm qua, mẹ con tôi đã làm 26 cái giỗ cho ông ấy…” – bà Hợp ứa nước mắt xúc động, kể.
Vén lau nước mắt, bà Hợp kể tiếp: “Hôm ông ấy về, tôi lên ga đón vừa khóc vừa ôm chồng rồi đấm liên tục vào ông ấy. Tôi đấm vì vừa mừng, vừa hận là tại sao ông còn sống mà 30 năm qua không tìm về nhà, không có tin tức gì về cho gia đình. Nhưng sau đó mới biết ông đã bị… mất trí".
Bà Hợp còn kể, sau thời gian có giấy báo tử chồng, có rất nhiều người đàn ông tìm đến bà để muốn nên duyên, cùng bà đi hết phần đời còn lại nhưng bà đã từ chối mà chỉ nghĩ đến việc lăn lộn làm lụng để giữ tròn bổn phận thờ chồng, nuôi con khôn lớn.  
Vợ ông Bình xúc động rơi nước mắt khi kể lại việc chồng bất ngờ trở về sau 26 năm làm giỗ. Ảnh: Trần Tuấn
Vợ ông Bình xúc động rơi nước mắt khi kể lại việc chồng bất ngờ trở về sau 26 năm làm giỗ. Ảnh: Trần Tuấn
Nỗ lực tìm mộ, tìm được... người
Theo bà Hợp, sau này khi các con đã khôn lớn, bà càng đau đáu đi tìm phần mộ của chồng. Nhiều lần gia đình đã đi đến các nghĩa trang ở Quảng Bình, Tây Ninh, Đồng Nai... kể cả đã nhờ nhà ngoại cảm để tìm nhưng vẫn không có kết quả. Sau đó, gia đình chuyển hướng sang đi tìm thông qua các đồng đội của chồng. Hoàn cảnh khó khăn, nhiều khi không có tiền nhưng mẹ con bà Bình vẫn vay mượn, có khi còn cầm cố cả giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để vay tiền đi tìm mộ chồng khi có thông tin gieo thêm được chút hy vọng.
Năm 2017, gia đình có nhờ một người đồng đội của ông Bình ở huyện Thạch Hà (Hà Tĩnh) quen biết nhiều ở Campuchia tìm giúp. Người này sau đó đã liên lạc với một người đồng đội tên Sơn sống ở Campuchia cùng tìm. Cũng chính những người đồng đội này đã báo đến một thông tin “sốc”, ngoài cả mong đợi.
"Tháng 8 vừa qua, gia đình em nhận được thông tin cha còn sống ở Campuchia, nhưng đã mất trí nhớ. Thế là em chụp ảnh mấy mẹ con rồi nhờ người gửi sang cho cha để gợi lại trí nhớ cho cha. Sau đó, em lo làm thủ tục, làm hộ chiếu và vay mượn tiền để sang đưa cha về. Hôm đưa cha về, ai cũng bất ngờ, vui sướng chảy nước mắt" – anh Hoàng, con trai ông Bình kể.
Cũng theo anh Hoàng, gia đình ở Campuchia kể rằng, họ thấy cha anh trong tình trạng bị thương do trúng bom. Sau đó họ cấp cứu cho rồi cưu mang cho đến nay. Ở bên đó, cha anh cùng gia đình họ sống bằng nghề làm rẫy và nuôi bò tại một địa bàn heo hút ở tỉnh Battambang.
Bà Nguyễn Thị Như Nguyệt - Trưởng Phòng LĐTBXH huyện Hương Khê cho biết, ngay sau khi nhận được thông tin về trường hợp ông Trịnh Thanh Bình là liệt sĩ sống sót trở về, lãnh đạo huyện đã cử cán bộ Phòng LĐTBXH cùng với cán bộ Ban chỉ huy quân sự huyện và chính quyền thị trấn đến chúc mừng gia đình và xác minh sự việc.
Qua xác minh giấy tờ quân ngũ mà ông Bình còn giữ được và khẳng định từ người thân thì đúng ông Bình đã trở về. Khi trở về, ông Bình không có giấy tờ tùy thân nên theo bà Nguyệt, Phòng LĐTBXH huyện đã hướng dẫn gia đình làm giấy tờ tùy thân cho ông Bình, đồng thời làm các thủ tục gửi ngành chức năng để xem xét làm chế độ nếu giám định chứng minh được ông Bình bị thương do tham gia chiến đấu. 

Theo Phòng LĐTBXH huyện Hương Khê, hồ sơ lưu trữ cho thấy, giấy báo tử ngày 21.7.1992 của Tỉnh đội Hà Tĩnh ghi ông Bình hy sinh ngày 16.7.1988 tại chiến trường Campuchia trong trường hợp chiến đấu rồi mất thông tin khi giữ cấp bậc trung úy, đơn vị Đoàn 7704MT479 Quân khu 7.

Trần Tuấn (LĐO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.