Những ngày tháng 4 lịch sử trong ký ức 'Nữ du kích Ngã Năm' nổi tiếng

Câu chuyện về tấm ảnh “Nữ du kích Ngã Năm” đã trở thành nổi tiếng ở tỉnh Sóc Trăng. Ảnh chụp một nữ du kích trẻ trung, khăn rằn quấn trên đầu, mặc áo bà ba, đang kê súng trên vai, ngắm về hướng quân thù và được giới thiệu là “Nữ du kích Ngã Năm”, AHLLVTND Lưu Nguyệt Hồng.

Bà Lưu Nguyệt Hồng sinh năm 1950 ở xã Vĩnh Quới, thị xã Ngã Năm. Năm 1965, vừa tròn 15 tuổi, bà Hồng tham gia Cách mạng. Công việc ban đầu mà nữ du kích được chỉ huy phân công là phụ trách công tác quân y của đơn vị biệt động Ngã Năm. Bà Hồng cho biết: “Công tác nào cũng phục vụ chiến đấu.

Khi đồng đội bị thương, tôi trực tiếp băng bó, cứu chữa cho anh em, xong rồi lại cầm súng của người bị thương tiếp tục chiến đấu với kẻ thù. Tôi nhỏ tuổi, nhỏ người nữa nên chuyện bắn súng là cả một vấn đề. Loại súng phổ biến của anh em lúc đó chủ yếu là súng trường “bá đỏ”. Người khỏe bắn còn ê vai huống chi người yếu. Thế mà, có trận tôi đã bắn hàng trăm viên đạn. Lúc đó, tôi đâu có nghĩ gì đến chuyện ê vai, tất cả cứ nhằm vào kẻ thù để trả thù cho đồng đội, cho đồng bào mà thôi”.

Hình ảnh “Nữ du kích Ngã Năm” Lưu Nguyệt Hồng năm xưa.
Hình ảnh “Nữ du kích Ngã Năm” Lưu Nguyệt Hồng năm xưa.

Bà Hồng đã đánh rất nhiều trận, tiêu diệt được nhiều tên địch. Địch ở Chi khu Ngã Năm hễ nghe đến tên bà là khiếp vía, tìm mọi cách để bắt hoặc giết bà. Đi đâu, nghe có phụ nữ nào tên Hồng là chúng bắt, đánh đập dã man với phương châm “Trăm lần bắt trật cũng có lần bắt trúng”. Cũng vì thế mà lúc nào trong người bà cũng có sẵn một trái lựu đạn, để lỡ có gặp giặc thì rút ra “cưa đôi”.

Năm 1968, bà Lưu Nguyệt Hồng vinh dự được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam và được bầu vào Chi ủy. Mấy tháng sau, bà Hồng được bầu giữ chức Phó Bí thư chi bộ… Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1968, bà Hồng và đồng đội bao vây Chi khu Ngã Năm suốt 52 ngày đêm. Cũng trong những ngày đó, bà là người đã hạ lá cờ 3 sọc của giặc ở Chi khu Ngã Năm và hiên ngang, kiêu hãnh kéo lên lá cờ của Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam. Đó là giây phút hạnh phúc nhất trong đời bà.

“Trận đánh nào cũng đáng nhớ cả, nhưng tôi nhớ nhất là trận đánh ngày 23/11 âm lịch năm 1967 vào Chi khu Ngã Năm. Trước lúc đi đánh, thấy được tính chất ác liệt của trận đánh này, tôi gỡ đôi bông tai gửi lại cho má. Má thắc mắc thì tôi nói mang theo lỡ nó móc vào cành cây mất thì tiếc. Trận đó, theo hiệp đồng, đúng 0h là nổ súng, nhưng do anh em pháo binh bị lạc đường nên mãi đến 2h trận đánh mới bắt đầu. Lúc đó, địch chủ động phản công nên bộ đội, du kích phải rút về cố thủ tại đám lá tối trời ở Long Mỹ (nay là Hậu Giang) quần nhau với địch cho đến 2-3h chiều chúng mới lui quân. Khi đó, tôi vừa mới mổ ruột thừa được 1 tháng nên có phần đuối sức nhưng tôi quyết tâm không rời trận địa. Có lúc mệt quá, tôi ngủ thiếp đi. Khi giật mình tỉnh lại, tôi mới biết mình nằm ngủ giữa hai đồng đội đã hy sinh. Khi địch rút chạy, tôi hạ cờ địch, cắm cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam lên nóc nhà Chi khu Ngã Năm. Sau trận đánh này, tôi vinh dự được đứng vào hàng ngũ của Đảng, được bầu là Chiến sĩ thi đua của tỉnh”, bà Hồng rạng rỡ hẳn lên khi nhớ lại.

Nói về những ngày tháng 4/1975 lịch sử, bà Lưu Nguyệt Hồng cho biết: “Những ngày đó, tôi là thành viên của Ban Chỉ đạo đánh Chi khu Phú Lộc. Theo chỉ đạo của cấp trên, ngày 29/4, thành lập các đội vũ trang cùng với nhân dân đánh chiếm đồn bót, thu vũ khí của kẻ thù”.

Anh hùng LLVTND Lưu Nguyệt Hồng kể về những ngày tháng 4 lịch sử cách nay 50 năm.
Anh hùng LLVTND Lưu Nguyệt Hồng kể về những ngày tháng 4 lịch sử cách nay 50 năm.

Lúc đó, để tăng viện cho Sóc Trăng, địch từ Bạc Liêu kéo lên với 28 xe GMC chở đầy lính nhưng đến Phú Lộc thì bị các lực lượng của ta chặn đánh khiến cho bọn chúng phải bỏ chạy tán loạn. Ở tỉnh, theo kế hoạch, lúc 17h30 ngày 29/4/1975, Ban chỉ huy trọng điểm hạ lệnh tiến quân ra tiền phương để đúng giờ G (3h sáng ngày 30/4/1975) đồng loạt nổ súng tiến công địch.

Đến sáng 30/4/1975, lực lượng cách mạng đã chiếm được nhiều đường phố và triển khai tiến công, vây ép các mục tiêu then chốt như Ty Cảnh sát quốc gia, Đại đội Cảnh sát dã chiến, trại Bạch Đằng, Phân chi khu Khánh Hưng...

Sức kháng cự của quân địch càng lúc càng yếu dần. Giữa lúc ấy, tin TP Sài Gòn hoàn toàn giải phóng, Tổng thống Dương Văn Minh đầu hàng không điều kiện lan nhanh, cổ vũ mạnh mẽ hơn nữa tinh thần quyết chiến của quân và dân Sóc Trăng. Lập tức, Ban Chỉ huy trọng điểm chỉ đạo ba mũi giáp công phối hợp chặt chẽ, vừa tiến công vừa gọi hàng để giành thắng lợi nhanh nhất. Tại các vị trí then chốt, các đơn vị vũ trang chớp thời cơ xông lên chiếm lĩnh mục tiêu.

Hơn 12h trưa 30/4/1975, Tiểu khu Ba Xuyên cử đại diện đến gặp Bộ Chỉ huy Quân giải phóng (tại bến xe đi Bạc Liêu) để xin đầu hàng. Đến 14h ngày 30/4/1975, hai trung tá Liên đoàn trưởng Liên đoàn BĐQ 953 và Trung đoàn trưởng Trung đoàn Tiếp vận cùng toàn bộ Ban Chỉ huy hai đơn vị hạ vũ khí đầu hàng. Đây cũng là thời điểm thị xã Sóc Trăng hoàn toàn giải phóng…

Trong những năm tháng chiến đấu, nữ Anh hùng Lưu Nguyệt Hồng hai lần bị thương. Vết thương đó hiện nay vẫn hành hạ bà mỗi khi trái gió trở trời. Về Ngã Năm hỏi cô Ba Hồng, không ai không biết, bởi bà là tấm gương chiến đấu quên mình, là niềm tự hào của nhân dân nơi đây. Sau khi quê hương được giải phóng, bà tiếp tục công tác tại địa phương.

Năm 1977, bà được phân công làm Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Huyện ủy Thạnh Trị, năm 1996, chuyển đến Sở LĐ-TB&XH tỉnh Sóc Trăng công tác cho đến lúc nghỉ hưu. Năm 2005, “Nữ du kích Ngã Năm” Lưu Nguyệt Hồng được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND...

Theo V.Đức- C. Xuân (CANDO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.