Những khoảng lặng thanh xuân: Trong vòng xoáy tăng ca

Lao động trẻ và rẻ được coi là lợi thế hấp dẫn doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, những nam nữ thanh niên công nhân đang vắt kiệt sức mình, hao tổn thể chất và tinh thần để có thu nhập. Thực tại đó nói lên điều gì? Tương lai của lớp người đang sung sức nhất hiện nay sẽ đi về đâu… sẽ được đề cập trong tuyến bài này.
Những chuyến xe ca lặng phắc
Bắc Giang, đầu tháng 6, thời tiết oi nồng và đỏng đảnh. Mới 6h sáng, vừa sáng rõ mặt người, mây đen lại kéo đến, trời tối mịt rồi mưa ràn rạt đổ xuống.
Chỗ tôi đang đứng là cổng Trường THPT Tân Yên (thị trấn Cao Thượng, huyện Tân Yên) - nơi những công nhân đón xe đi làm. Mới đứng được 10 phút, hàng trăm công nhân từ các hướng khác nhau tiến về chen nhau dưới bạt.
Cạnh tôi, cậu công nhân tên Tuấn vừa cởi bỏ áo mưa, rũ mạnh, rồi cuộn tròn, cho vào túi gọn gàng. Thấy tôi hỏi xe đi khu công nghiệp (KCN) Vân Trung (Việt Yên, Bắc Giang), Tuấn nói: “Anh làm ở Luxshare à, cứ lên xe cùng em”.
 
Cảnh xe đón công nhân trong KCN
Cảnh xe đón công nhân trong KCN
Hàng chục xe ca trưng biển Xuân Lương, Thanh Tuấn, Hiển Trang và cả những xe ghi tên công ty, nhà máy nơi công nhân làm việc nối đuôi nhau ghé điểm đón. Sau mươi phút, thấy chiếc xe màu đỏ, nhiều chỗ bong sơn đề dòng chữ “Nhà xe Thanh Tùng”, Tuấn vỗ vai tôi, giục: “Xe đến rồi, anh em ta đi”. Lên xe khá nhanh nhưng hai anh em chúng tôi chỉ kiếm được 2 ghế nhựa để ngồi. “Cố gắng dậy sớm, đi sớm thì mới có chỗ. Những xe từ Nhã Nam, Yên Thế (Bắc Giang) xuống đây như xe này hầu như đã đủ chỗ, đi những chuyến muộn có khi chỉ đứng một chân”, Tuấn nói.
Nghị quyết số 17/2022/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa được ban hành ngày 23/03/2022 quy định về số giờ làm thêm trong 1 năm, 1 tháng của người lao động trong bối cảnh phòng, chống dịch COVID-19 và phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó, nghị quyết mở rộng ngành nghề, đối tượng được làm thêm đến 300 giờ trong một năm và đến 60 giờ/tháng.
Quốc Hưng
Khác với những chuyến xe khách, những chuyến xe chở công nhân im ắng lạ thường. Trên xe chỉ có tiếng kẽo kẹt của cửa, của gầm xe, thậm chí còn nghe rõ được cả tiếng các bộ phận động cơ ô tô siết vào nhau. Nhiều người tranh thủ chợp mắt, chốc chốc lại nghiêng ngả, giật mình khi bác tài đánh lái tránh ổ gà. Ít người còn lại, không ngủ được, tranh thủ xem điện thoại cho đỡ buồn nhưng thi thoảng cũng ngáp vặt, chợp mắt.
Có người đồng hành bất đắc dĩ là tôi nên Tuấn phải tiếp chuyện khi còn ngái ngủ. Tuấn sinh năm 1989 ở Tân Yên (Bắc Giang), học xong cấp 3, xin bố mẹ đi lao động ở Malaysia.
Năm 2015, Tuấn về quê lấy vợ. Hai vợ chồng dẫn nhau xuống KCN Vân Trung xin làm công nhân trong nhà máy. Mỗi sáng, vợ chồng ăn bánh mỳ, cơm nguội hoặc gói mỳ tôm rồi gửi 2 đứa con cho ông bà trông. Ngày nào cũng vậy, cứ 6h20 phút, hai vợ chồng đón ô tô chỗ vừa nãy để đi làm. Mỗi tháng, tiền xe hai vợ chồng hết 1 triệu đồng.
Xe chạy khoảng 30 phút thì đến cổng KCN Đình Trám (huyện Việt Yên, Bắc Giang) - nơi bắt đầu “rải” công nhân. Bác tài hắng giọng: “Ai xuống Đình Trám không?”. Tất cả công nhân trên xe như bừng tỉnh; người buộc tóc, người cất điện thoại chờ xuống xe. Khi xe đến ngã tư KCN Vân Trung, Tuấn cũng chào tôi và xuống xe.
“Sung sướng” vì được tăng ca
Trời đã tối mịt nhưng hơi nóng của không khí, của đường bê tông, nhà cửa vẫn còn bức bối. Tôi lên đúng chiếc xe hồi sáng từ KCN Vân Trung, chạy ngược lộ trình ban sáng. Xe đông, mùi mồ hôi, bụi bặm, ngột ngạt. Thỉnh thoảng, xe lại dừng để đón thêm các tốp công nhân. Lên xe, ai nấy đều uể oải, nhanh chóng tìm cho mình một chỗ ngồi.
Trước mặt tôi, một thanh niên tranh thủ lướt điện thoại, bấm một bản nhạc rồi cắm tai nghe vào và gục xuống ngủ. Cạnh đó, nữ công nhân còn khá trẻ tranh thủ gặm miếng bánh mỳ rồi cũng bắt đầu gà gật.
 
Cảnh công nhân ngủ trên xe. Ảnh: Đức Anh
Cảnh công nhân ngủ trên xe. Ảnh: Đức Anh
Tôi gặp lại Tuấn, bước chân nặng nề lên xe, tiến về phía tôi, Tuấn ngồi phịch xuống ghế. “Tám giờ em bắt đầu làm, 10h nghỉ 10 phút. Đến 12h, các bộ phận khác được nghỉ 1 tiếng nhưng em nghỉ 30 phút để ăn trưa rồi vào làm. Lúc 15h, em được nghỉ 10 phút, đến 17h thì nghỉ. Nếu ai tăng ca được nghỉ 30 phút và làm đến 20h thì ra về”, Tuấn kể.
Như vậy, tổng thời gian Tuấn ở chỗ làm trong ngày tăng ca này là 12 tiếng. Nếu tính cả thời gian di chuyển, Tuấn đi làm hết gần… 16 tiếng trong một ngày. Nếu Tuấn ngủ đủ 8 tiếng, hết vèo 24 giờ.
“Ngày thường, công nhân được bố trí tăng ca luân phiên. Khi cao điểm có đơn hàng, công nhân bắt buộc phải tăng ca, ai tự ý bỏ về thì phải viết bản kiểm điểm. Nhưng hầu như không ai chê, đều xin “chiến đấu” vì miếng cơm manh áo, vì tăng ca được 200% lương. Hai vợ chồng em tăng ca đều, mỗi tháng cũng được khoảng 20 triệu”, Tuấn khoe.
Hàng ngày, nhóm của Tuấn chỉ làm một việc là dùng máy đánh bóng vỏ máy tính bảng. “Nếu không tăng ca thì mỗi ngày dây chuyền sẽ hoàn thiện khoảng 1.000 sản phẩm. Còn tăng ca dây chuyền sẽ được bố trí thêm công nhân và phải hoàn thiện khoảng 2.400 sản phẩm. Như thế đủ hiểu, tăng ca quan trọng với nhà máy và công nhân ra sao”, Tuấn chia sẻ.
Công nhân quê Bắc Giang như Tuấn đôi khi còn từ chối làm thêm nếu nhà có việc, nhưng với công nhân tỉnh khác về Bắc Giang, tăng ca là cơ hội tăng thu nhập. Sau khi chia tay Tuấn ở điểm chuyển xe buổi sáng đến KCN Vân Trung nêu trên, tôi lại hòa mình vào đoàn công nhân vừa tan ca. Tôi xin đi theo nhóm của Đường Thị Hằng (SN 1998), quê ở Cao Bằng. Sau khoảng 30 phút đi bộ, chúng tôi về xóm trọ của Hằng ở Thôn Chùa xã Tăng Tiến (cách KCN Vân Trung chừng 1 km).
Khu nhà trọ 7 tầng, khang trang sạch sẽ nhưng chỉ nhộn nhịp khoảng 1 tiếng mỗi sáng hoặc chiều trước giờ đi làm của công nhân. Phòng trọ của Hằng được trang bị một máy điều hòa, một chiếc giường và một tủ vải. Góc phòng là nhà vệ sinh và một chiếc bếp ga mini. “Em thuê một mình để nghỉ ngơi cho thoải mái. Điều hòa, giường chủ nhà trang bị, còn lại em tự sắm. Mỗi tháng tiền thuê hết 1 triệu”, Hằng cho biết.
Bốn năm trước, Hằng theo các chị ở quê xuống đây xin làm công nhân trong nhà máy điện tử ở KCN Vân Trung. Hằng ngày, cứ hơn 7h, Hằng ra khỏi nhà trọ rồi tranh thủ ăn sáng. Tám giờ, ca làm việc bắt đầu. Giờ nghỉ giải lao của Hằng cũng là giờ ăn trưa. Nếu không tăng ca, Hằng làm đến 17 giờ là về nhà trọ nấu nướng, ăn, rồi nghỉ ngơi. Nếu công ty cho tăng ca thì làm thông đến 19h30 phút (được tính tăng ca ba tiếng). Hằng khoe: “Tháng vừa rồi, em tăng ca hơn 50 giờ, lương hơn 10 triệu. Có tháng cao điểm, em tăng ca được 100 giờ, lương tháng đó được 14 triệu đấy”.
“Tăng ca là tăng thu nhập. Công nhân chúng em chỉ thích tăng ca thôi. Hôm nào không tăng ca về từ 17h cũng chán, vì không biết làm gì”, Hằng nói. Theo Hằng, công việc của em 4 năm qua cứ diễn ra chủ yếu theo một lịch trình: Ngủ dậy - đi làm - tăng ca - về ngủ. Hỏi về thời gian giải trí, yêu đương Hằng đùa rằng: “Yêu đương gì anh, mệt chết đi được. Đi làm về chỉ muốn ngủ thôi!”.
(Còn nữa)
Theo Đức Anh (TPO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.