Những cô gái trắng đêm canh đường

Trong màn đêm thâm u, tĩnh mịch, 2 nhân viên nữ ở gác chắn đường ngang tại Km 495+450 thuộc Cầu đường Thọ Lộc (Công ty CP đường sắt Quảng Bình) chong mắt canh từng chuyến tàu bắc - nam, đảm bảo an toàn cho mọi người.
 
Thùy chăm chú đón tàu trong đêm khuya. ẢNH: T.Q.N
Ở nơi hoang vắng
Chị Nhung 46 tuổi, là nữ gác chắn kỳ cựu, có mặt từ ngày đầu tiên lập chòi. 16 năm, sẽ khó để tính hết chị đã lên bao nhiêu ban, thức trắng bao nhiêu đêm ở nơi hoang hoải này. Bình thường thì làm gì cho hết đêm, tôi hỏi. Chị cười bảo: “Ngồi nhìn đồng hồ thôi”

Chòi gác chắn đường ngang Km 495+450 nằm giữa rừng thông thuộc địa phận xã Cự Nẫm, H.Bố Trạch; cây nối cây, còn nhà cửa thưa thớt. Chòi nằm ven đường dân quen gọi đường Ba Trại; con đường xuyên giữa điệp trùng đồi núi, là tuyến giao thông “xương cá” huyết mạch nối QL1 với đường Hồ Chí Minh. Trước đây, đường vắng vẻ heo hút nhưng giờ trở thành một trong những nơi giao thông phức tạp, nhất là buổi tối do có nhiều ô tô chở gỗ đi qua, xe khách chạy từ khu vực Phong Nha về QL1 và ngược lại.
Sau một vụ tai nạn nghiêm trọng vào năm 2003, gác chắn được lập. Lúc đó chỉ có chòi bằng cót với 3 nhân viên thay nhau trực; không điện thoại báo cũng không điện thoại di động nên việc đón tiễn tàu chỉ bằng trực quan. Đến năm 2009, mỗi ban trực cũng chỉ có 1 người, dù đêm hay ngày. Hiện gác do 5 nhân viên nữ đảm nhiệm, đa số đều ở độ tuổi dưới 30. Gác trực 24/24 chia làm 2 ban, mỗi ban 12 tiếng; ban buổi ngày từ 6 giờ đến 18 giờ có 1 nhân viên, còn ban buổi tối từ 18 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau có 2 nhân viên, họ luân phiên nhau lên ban ngày và đêm.
Một ngày đầu tháng 3, tôi tìm đến chòi với hy vọng giải đáp được phần nào những thắc mắc về các nữ nhân viên nơi hẻo lánh này. Đến lúc gần cuối chiều, khi gác chắn đóng, đoàn tàu hàng qua hết, nữ nhân viên Hà Thị Lý gập người đẩy lần lượt 2 giàn chắn thụt vào để thông đường ngang. Rồi Lý trở vào chòi gác ghi thông tin vào sổ nhật ký.
 
Lý phải đẩy 2 dàn chắn như thế để thông đường
Lý năm nay 29 tuổi, nhà ở xã Vạn Trạch (cách gác chắn tầm 7 km). Năm 2014, Lý làm ở ga Lệ Sơn (H.Tuyên Hóa), được 6 tháng thì chuyển vào ga Phúc Tự (H.Bố Trạch) và lên chòi từ năm 2018. Nói về thời gian ở chòi ngoài lúc đón tàu, Lý bảo: “Em chỉ đi vào đi ra vậy đó, đến khi buồn quá ngồi nghỉ, xem điện thoại. Ngày trước hay đọc báo cập nhật tình hình kinh tế, chính trị nhưng giờ ít hơn. Vì sợ đọc nhập tâm quá quên đón tàu. Quy định cũng không cho dùng điện thoại nhiều. Chỉ cần lơ là một cái là bao nguy hiểm xảy ra”. Nỗi cực của người gác chắn thì vô vàn. “Mùa đông lạnh lẽo, mưa gió, nhiều khi đi làm đêm mà em chảy nước mắt vì tủi thân. Vừa đón tàu bị mưa ướt, vào chưa kịp khô áo quần lại phải ra đón tàu tiếp. Chỉ mong mùa hè mãi”, Lý chia sẻ thêm.
Trắng đêm cùng gác chắn
Áp lực đóng mở chắn đón tàu nhân lên gấp bội khi lên ban buổi tối. Vì nhân viên trực không được phép ngủ, buộc phải thức trọn đêm. Trong chòi gác hơn 10 m2 cũng không hề có cái gì có thể ngả lưng. Gần đây, chòi được lắp camera giám sát nên quy định thực hiện nghiêm ngặt. Tôi không thể hình dung được làm sao họ có thể ngồi và thức trọn đêm này qua đêm khác, năm này qua năm khác giữa bốn bề đồi núi đến như vậy. Tôi quyết định thức tại chòi 1 đêm... cho biết.
Gần 18 giờ, 2 nữ gác chắn Phạm Thị Kim Nhung và Huỳnh Thị Diệu Thùy chạy xe máy đến chòi để lên ban tối. Thủ tục giao ban đơn giản, người mới hỏi người cũ tình hình và giờ giấc chạy tàu có gì đột biến. Giờ tàu sắp tới đã được ghi ra bảng, nhân viên cập nhật, theo dõi và thực hiện tiếp. Vào ban được một lúc, trong căn chòi nhỏ cũ kỹ đã vang lên tiếng chuông reo báo tàu hàng mang số hiệu HBN8. Tàu hàng qua được ít phút lại đổ chuông báo tàu khách SE5. Chị Nhung và Thùy phối hợp nhịp nhàng, từ người nghe điện thoại báo tàu đến ghi sổ và bấm chuông chắn đường để ra đẩy giàn chắn.
Tàu SE5 qua một lúc lại chuông báo tàu SE4. Xem chừng đủ thời gian, Thùy đứng dậy, với tay lấy mũ, bấm chuông reo báo hiệu đóng chắn đường ngang rồi cùng chị Nhung đi ra kéo chắn. Tàu đến rầm rập. 19 giờ 26 phút, trời tối đen sì, ánh sáng trên những toa tàu lờ mờ lướt qua.
 
Kết thúc ban, chị Nhung thu dọn vệ sinh trên đường tàu. ẢNH: T.Q.N
21 giờ, trời đổ mưa. Giữa đồi núi, trời càng về đêm càng lạnh; khi hết mưa, ánh đèn trước đầu máy tàu rọi rõ màn sương khói bảng lảng. Mùa đông giá chắc hẳn buốt thấu xương. Chòi có khách, tiếng cười nói đôi lúc phá tan không gian tĩnh mịch. Diệu Thùy, nữ gác chắn trẻ mới 25 tuổi nhưng đã 5 năm bám trụ ở chòi. Đi làm, cô vượt qua chặng đường 13 km. “Chúng em ở đây phải đối mặt với đủ chuyện, từ người đi đường, người say xỉn vào chòi gây sự, rồi cả trộm cướp; như chị Nhung từng bị trộm túi xách”, Thùy tâm sự.
Còn chị Nhung 46 tuổi, là nữ gác chắn kỳ cựu, có mặt từ ngày đầu tiên lập chòi. 16 năm, sẽ khó để tính hết chị đã lên bao nhiêu ban, thức trắng bao nhiêu đêm ở nơi hoang hoải này. Bình thường thì làm gì cho hết đêm, tôi hỏi. Chị cười bảo: “Ngồi nhìn đồng hồ thôi”.
Lên ban, việc canh giờ rất quan trọng. Đóng chắn sớm thì ảnh hưởng đến giao thông, còn đóng muộn tiềm ẩn tai nạn. Các nhân viên phải tính theo tốc độ chạy tàu để canh. Cụ thể, ở chiều bắc - nam, tính từ ga Ngân Sơn đến chòi đối với tàu hàng chạy mất 10 phút, tàu khách khoảng 7 phút; còn chiều nam - bắc, vì khoảng cách từ ga Thọ Lộc đến chòi quá ngắn nên nhân viên phải canh từ ga Hoàn Lão, tàu khách thì 6 phút, còn tàu hàng 10 phút. Vì thế, mỗi khi báo tàu, nhân viên phải dán mắt vào đồng hồ để canh giờ đóng chắn. Đêm, đã không được ngủ, được nằm như người khác mà còn phải căng mắt canh từng phút, đấy mới chính là nỗi vất vả cùng cực. “Đầu hôm còn tỉnh táo chứ đoạn rạng sáng thì rục rạ”, Thùy nói thật lòng. Nhưng mức thu nhập của họ khiến người nghe không khỏi bất ngờ, lâu năm đến như chị Nhung cũng chỉ hơn 4 triệu đồng/tháng.
Hết chuyến này đến chuyến kia nhưng thời gian như chậm lại. Hơn 1 giờ sáng ngày mới, đón xong tàu SE9, chị Nhung hỏi tôi chịu được nữa không và khuyên nên đi ngủ. Tôi cười trừ. Đến gần 3 giờ sáng, khi tàu hàng 2393 đi qua thì tôi “cạn kiệt nhiên liệu”, chấp nhận rời chòi ra nằm lên ghế xe. 2 tàu SE3 và SE19 qua chắn lần lượt lúc 5 giờ hơn. Hình dáng chị Nhung và Thùy vẫn lặng lẽ trong bóng tối. Đến 6 giờ kém, tàu SE8 qua cũng là chuyến cuối cùng của ban. Mở xong chắn, Thùy vào quét dọn chòi để giao ban; còn chị Nhung ra đường xúc đất đá, gỗ dăm rơi vãi dưới thanh ray. Vừa lúc nữ gác chắn Doãn Ngọc Thủy tới lên ban buổi ngày.
Giao ban xong, chị Nhung và Thùy rời đi, bóng họ khuất dần sau những rặng thông. Rời Ba Trại, tôi day dứt mãi với lời của Thùy: “Sao lại chuyển nghề. Ai cũng như mình, không làm thì lấy ai làm, ai lo cho những chuyến tàu”. Hy vọng rồi đây, họ sẽ được nhận thù lao xứng đáng hơn, bù đắp thiệt thòi mà những “liễu yếu đào tơ” đang gánh vác.
Trương Quang Nam (Thanh Niên)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.