Nhớ vụ vây giữ nhà báo 32 năm trước-Kỳ I: Vây hãm

Sáng ấy vừa đến Tòa soạn thì tôi được báo họp gấp! Cố vấn Đinh Văn Nam, nguyên Tổng Biên tập (TBT) khuôn mặt ít khi biểu lộ trạng thái tình cảm, nhưng hôm nay, chừng như ông đang xúc động? Chất giọng trở nên trầm rè khi ông thông báo tổ phóng viên (PV) của báo Tiền Phong do Trưởng ban Kinh tế Phạm Nguyên Bảng, PV Mạnh Việt, PV Báo Nông Dân Việt Nam Đào Hóa và lái xe Đỗ Văn Hà đang bị vây giữ ở thôn Bàn Mạch hơn một ngày đêm rồi! Một phương án, khi đó tạm gọi là giải cứu đã nhanh chóng được bàn soạn và thống nhất.
Chúng tôi mượn xe của Trung ương Đoàn để về Bàn Mạch.
Bàn Mạch, tôi loáng thoáng có biết, hơn một năm trước, năm 1989, Mạnh Việt có viết bài gây được tiếng vang lớn trên báo Tiền Phong Vì sao chưa xử lý bọn tham ô ở Bàn Mạch? (Tiền Phong, 20/1/1989). Lâu nay, Bàn Mạch thuộc xã Lý Nhân huyện Vĩnh Lạc, Vĩnh Phú luôn là điểm nóng. Nhiều tờ báo ở Trung ương (T.Ư) đã viết bài phản ánh về nạn hà lạm công quỹ và mất dân chủ của một số cán bộ lãnh đạo xã. Nhưng vụ việc vẫn không được giải quyết. Dân bức xúc đơn thư liên tục gửi các tòa báo và cơ quan chức năng T.Ư.
…Chiếc xe U-oát (mượn) gập ghềnh ngược lên Vĩnh Lạc.

Ô tô của báo Tiền Phong bị đập phá
Ô tô của báo Tiền Phong bị đập phá
Ngó lại đội hình trên xe, tạm chút an lòng. Ông Đinh Văn Nam TBT mới nghỉ hưu đương nán lại ít thời gian làm cố vấn nghiệp vụ cho tờ báo. Ông đã làm cố vấn thì yên tâm rồi. Thoáng những vụ cộm cán thời gian qua mà Tiền Phong thực thi như vụ Bí thư Thanh Hóa Hà Trọng Hòa, báo đã đoạt Giải A Phóng sự về đấu tranh chống tiêu cực. Rồi vụ Hai ngàn ngày oan trái về người tù vô danh Cao Tiến Mùi. Vụ ông già ôm bảy kg đơn từ… đều có sự chỉ đạo nghiệp vụ sắc sảo của ông Đinh Văn Nam…
Xe vừa ra khỏi trụ sở Ủy ban xã hướng lên mặt đê thì bị tốp người mặt mũi bặm trợn vây chặt. Lái xe Đỗ Hà vừa xuống, bị ôm chặt. Cửa xe bị giật ra một cách thô bạo. Nguyên Bảng, Mạnh Việt, Đào Hóa bị kéo xuống…
Tôi chẳng dám ngỏ cùng ai sự ái ngại cùng những dấu hỏi trong chuyến đi. Ấy là năm trước (1989) tôi từng tìm mọi cách để lọt vào một nhà dân ở thôn Cộng Hòa, xã Thọ Ngọc, Triệu Sơn, Thanh Hóa, nơi giam giữ mấy cán bộ công an, viện kiểm sát huyện. Rồi gặp gỡ họ để viết bài về sự kiện mất dân chủ, dân giam cán bộ huyện (Cộng hòa, Thọ Ngọc bài học nhớ đời- Tiền Phong tháng 7/1989) Rồi từng cùng với Mạnh Việt, Hồ Thu Hiền, Trung Hiền nằm cả tháng bí mật ở vùng ven thị xã Thanh Hóa để thực thi nhiều vụ việc ở Thanh Hóa nhưng may mắn chưa vướng phải chuyện bị giam giữ? Vậy mà bây giờ lại phải đối diện, phải can dự vào việc tháo gỡ đồng nghiệp mình bị vây giữ? Chợt hoảng là trong làng báo chưa có cái tiền lệ này thì biết hỏi kinh nghiệm của ai?
Nhưng cứ phải lên đường!
Chúng tôi thống nhất phương án trước tiên là phải gặp lãnh đạo huyện Vĩnh Lạc.
May quá, huyện đã biết việc vây giữ nhóm PV qua báo cáo của xã (chả như chúng tôi, ông Đinh Văn Nam hồi sáng cho biết là tin do một người dân ở thôn Bàn Mạch bí mật đến Tòa soạn báo tin).
Làm việc hồi lâu với lãnh đạo huyện, cũng không ít những sự trái mánh không gặp nhau nhưng may một phương án đã được vạch ra và thống nhất.
Chuyện PV viết bài sai, đúng tính sau nhưng phải giải thoát và đưa anh em về an toàn đã. Các bước được tiến hành như Tổ công tác của báo Tiền Phong và lãnh đạo huyện sẽ gặp gỡ với đại diện các ban ngành của xã (khoảng 20 người) của thôn Bàn Mạch và xã Lý Nhân nhằm giải đáp những thắc mắc, ghi nhận những kiến nghị của địa phương. Một nhóm khác sẽ đưa anh em phóng viên ra.

Tác giả bài viết bên chiếc xe U-oát của cơ quan
Tác giả bài viết bên chiếc xe U-oát của cơ quan
Như đã nói, tổ phóng viên báo Tiền Phong có Đào Hóa (PV Báo Nông Dân Việt Nam) tìm đến Bàn Mạch để hỏi cho ra nhẽ tại sao chưa xử lý bọn tham ô ở Bàn Mạch? (như PV Mạnh Việt từng viết bài. Việc làm mạo hiểm vào tận hang cọp như thế hình như giáo trình báo chí điều tra chưa phổ cập trước đó cũng như sau này về cái tính mạo hiểm và mong manh của nó? Thôi vấn đề nghiệp vụ có lẽ còn là phải bàn cãi dài dài?).
Nhưng cái sự vào hang cọp đã diễn ra. Cuộc làm việc thoạt đầu cũng thuận. Có mặt cả Bí thư, Chủ tịch xã. Trước những câu hỏi xốc óc của lãnh đạo xã đại loại: PV Mạnh Việt về Bàn Mạch viết bài thì đã gặp những ai? Lấy tài liệu ở đâu? Ai cung cấp…
Khi tổ PV báo Tiền Phong điềm tĩnh từ tốn dẫn ra những khoản này điều nọ trong Luật Báo chí thì các nhà chức việc Bàn Mạch nổi đóa.
Thời điểm ấy, chả hẹn mà nên. Xuất hiện những tốp người mặt mũi đằng đằng sát khí vây quanh địa điểm làm việc la ó đòi xử lý bọn bồi bút. Rồi trật tự đã không được vãn hồi. Nhóm PV xin phép lui buổi làm việc vào một dịp khác.
Xe vừa ra khỏi trụ sở Ủy ban xã hướng lên mặt đê thì bị tốp người mặt mũi bặm trợn vây chặt. Lái xe Đỗ Hà vừa xuống, bị ôm chặt. Cửa xe bị giật ra một cách thô bạo. Nguyên Bảng, Mạnh Việt, Đào Hóa bị kéo xuống…
Kể lại thì chậm nhưng làm thì nhanh. Mấy anh em bảo nhỏ nhau vùng thoát chạy về phía nhà ông Phùng Văn Lạc (một nhân mối từng cấp tài liệu trước nay cho tổ PV) cách đó không xa.
May nữa, lái xe Đỗ Hà sau đó cũng tìm đường thoát được về nhà ông Lạc. Chiếc xe U-oát thân yêu mà chúng tôi từng rong ruổi Nam Bắc sau đó đã bị chọc xẹp 4 lốp. Đèn pha, xi nhan bị đập, bị tháo mất.
(Tôi tìm thấy những dòng này trong cuốn sổ biên việc của nhà báo Phạm Nguyên Bảng).
…Đêm dần về sáng. Trời vẫn oi ả. Tôi tụt xuống gác (nói là gác cho sang chứ 4 anh em chúng tôi từ chặp tối đã phải co quắp trên mấy tấm ván gác bắc qua hai thanh xà tít tận sát mái. Một sáng kiến đột xuất của ông Lạc, chủ nhà, rằng vậy cho nó kín!) thì đụng một anh trong tổ bảo vệ.
Tôi thoáng nhận ra Tân, một cựu binh đặc công từng vào sống ra chết tận mặt trận B2 Đồng bằng sông Cửu Long mới quen lúc chặp tối. Tân thầm thì một kế hoạch là sẽ bí mật đưa 4 nhà báo vượt sông Hồng sang đất Sơn Tây. Có thể là ngay đêm nay hoặc đêm mai...
(Còn nữa)
Theo Xuân Ba (TPO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.