Nhớ tháng 5 Điện Biên

Những ngày tháng Năm, dòng hồi ức Điện Biên hào hùng lại sống dậy đầy xúc động, khắc khoải bao niềm riêng trong lòng mỗi cựu binh, thân nhân liệt sĩ.

thang-5-dd.jpg
Bí thư Tỉnh ủy Lương Nguyễn Minh Triết cùng đoàn công tác của tỉnh thăm hỏi gia đình liệt sĩ Nguyễn Quận nhân kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 2024. Ảnh: HỒ QUÂN

Một thời xung phong

Sau ngày đất nước hoàn toàn giải phóng, bà Nguyễn Thị Mạnh (SN 1938, quê tỉnh Hà Nam) quyết định gắn bó với mảnh đất Đại Hồng (Đại Lộc) - nơi từng in dấu chân bà trong hành trình theo đuổi lý tưởng cách mạng.

Hôm nay, vết thương chiến tranh hằn in trên thân thể vẫn ngày ngày bào mòn sức khỏe, khiến việc đi lại, sinh hoạt của bà gặp nhiều khó khăn. Nhưng với bà, mỗi vết thương là một phần ký ức hào hùng, gắn liền với chặng đường xung phong đầy tự hào.

Bà Mạnh sinh ra trong gia đình có truyền thống cách mạng. Ngôi nhà ở quê Hà Nam từng là căn cứ bí mật của cán bộ tiền khởi nghĩa, bộ đội chống Pháp. Ngay từ nhỏ, bà đã thấm nhuần tinh thần yêu nước, ấp ủ khát vọng cống hiến cho cách mạng.

Năm 16 tuổi, hưởng ứng phong trào “Tất cả cho chiến dịch Điện Biên Phủ”, bà cùng bạn bè trang lứa hăng hái lên đường. Được phân công làm “anh nuôi” trong đơn vị, bà nhanh chóng thích nghi với điều kiện nấu nướng khắc nghiệt nơi chiến hào.

“Tôi nghe anh chị đi trước kể lại, giai đoạn đầu mở chiến dịch, “anh nuôi” phải nắm cơm từ tuyến sau đưa lên để bộ đội no bụng đánh giặc. Mỗi lần dựng bếp rất vất vả, phải đốt bằng củi khô, rồi thay nhau quạt để tản khói, tránh địch phát hiện mà nã pháo. Không ít lần bom rền khiến gạo, nồi văng tứ tung... Từ khi có sáng kiến bếp Hoàng Cầm, “anh nuôi” đào bếp ngay bên hầm súng, nhờ vậy có thể nấu cơm nóng mỗi ngày” - bà Mạnh kể.

Đào bếp Hoàng Cầm là bài học đầu tiên của bà Mạnh nơi Điện Biên khói lửa. “Bếp được đào nhiều rãnh thoát khói. Dù nhóm lửa ban ngày, khói tan nhanh nên phi cơ địch rà trên đầu cũng không phát hiện” - bà chia sẻ.

Trong một lần chuyển lương thực, bà Mạnh giẫm phải mìn do địch giăng, khiến thân thể chi chít vết thương. Dù được chuyển về tuyến sau điều trị, nhưng mỗi lần nghe tiếng bom rơi, đạn nổ, lòng bà lại thổn thức nỗi lo về đồng đội. Chưa kịp lành hẳn, bà đã xin quay lại chiến hào, tiếp tục sát cánh cùng đơn vị.

Còn bà Hoàng Thị Miều (SN 1938, quê Hải Hương, hiện sinh sống tại xã Đại Hồng, Đại Lộc) tâm sự, bà lên chiến trường Điện Biên khi mới 16 tuổi. Ngày đầu vào đơn vị, bà được giao hỗ trợ lực lượng quân y cứu thương. Dáng vóc nhỏ bé nhưng bà gan dạ, tay chân nhanh nhẹn. Mỗi khi có thông tin bộ đội bị thương, bà lại len lỏi dưới chiến hào để đưa thương binh về tuyến sau cứu chữa.

Xót thương những anh lính trúng đạn, bê bết máu, lấm lem bùn đất, bà Miều hỗ trợ quân y sơ cứu vết thương ban đầu. Nhiều người tỉnh lại sau ca phẫu thuật, bà lại ân cần vỗ về, chăm sóc, đút từng muỗng cháo.

Cô thanh niên xung phong Hoàng Thị Miều vui tính, hay pha trò làm cho thương binh vơi bớt đau đớn. Những nỗ lực của người làm công tác quân y như bà đã cứu sống biết bao anh lính trẻ giữa lằn ranh sinh tử, giúp họ khỏe mạnh trở lại, tiếp tục chiến đấu.

Nỗi nhớ thân nhân

Dời nhà từ xã Tam Sơn về xã Tam Xuân 1 (Núi Thành), bà Nguyễn Thị Vân mang theo giấy tờ, huân chương, Tổ quốc ghi công của người chú là liệt sĩ Nguyễn Quận để thờ cúng. Đó là chút thông tin ít ỏi về liệt sĩ Quận, kể từ ngày ông tham gia cách mạng từ năm 1941.

Bà Vân cho biết, sau ngày đất nước hoàn toàn giải phóng (năm 1975), gia đình mới nhận được giấy báo tử. Trong giấy ghi rõ: ông Nguyễn Quận tham gia chiến đấu trong chiến dịch Điện Biên Phủ với chức vụ Tiểu đội trưởng và hy sinh vào ngày 7/5/1954.

Vinh dự lớn nhất với gia đình là Huân chương Chiến thắng hạng Nhất do Chính phủ truy tặng vì thành tích trong kháng chiến chống Pháp. Huân chương do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ký ngày 18/3/1958.

Đến nay, đã 71 năm kể từ ngày chiến dịch Điện Biên Phủ đại thắng, nhưng gia đình bà Vân vẫn chưa rõ mộ phần liệt sĩ ở đâu, chỉ lập bàn thờ tại nhà.

“Gia đình rất mong Đảng, Nhà nước quan tâm, hỗ trợ thông tin về nơi chôn cất hoặc quy tập liệt sĩ Nguyễn Quận. Nếu chưa được quy tập, mong Nhà nước tiếp tục tìm kiếm để gia đình yên lòng” - bà Vân mong mỏi.

Liệt sĩ Phan Đức Hương là ông nội chú của ông Phan Đức Bốn (xã Bình Dương, Thăng Bình). Đến nay, thông tin về liệt sĩ cũng chỉ vỏn vẹn trong giấy báo tử do Nhà nước gửi về năm 1975. Liệt sĩ Phan Đức Hương sinh năm 1927, nhập ngũ tháng 8/1947; khi hy sinh mang cấp bậc Tiểu đội trưởng, thuộc Trung đoàn 84; mất ngày 15/6/1953 tại Điện Biên Phủ.

“Những năm qua, thân nhân liệt sĩ được Đảng, Nhà nước quan tâm, chăm lo đầy đủ. Nhưng nỗi trăn trở lớn nhất là gia đình chưa tìm được hài cốt. Hơn 50 năm nay, tôi vẫn thờ tại nhà và mong mỏi có ngày đưa liệt sĩ về với quê hương” - ông Bốn chia sẻ.

Theo LÊ MỸ (baoquangnam.vn)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.