Người viết sử Sư đoàn 2

(GLO)- Hơn 20 năm tham gia chiến đấu, ông Lê Minh Tân (tổ 15, phường An Phú, thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai) có nhiều kỷ niệm không quên về một thời gắn bó với Sư đoàn Bộ binh 2 (Quân khu 5). Từ những trải nghiệm thực tế của một người lính, ông đã dành nhiều công sức và tâm huyết để tái hiện những trang sử vẻ vang của Sư đoàn.
 

Ký ức thời hoa lửa

Ông Lê Minh Tân sinh năm 1950 ở xã Hoằng Hợp, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Chưa đầy 18 tuổi, cậu học trò hiếu học xứ Thanh phải gác mộng đèn sách để lên đường ra mặt trận. Sau 3 tháng huấn luyện và ngần ấy thời gian hành quân vào Nam, đến tháng 7-1968, chiến sĩ thông tin vô tuyến điện Lê Minh Tân được biên chế về Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 1, Sư đoàn Bộ binh 2.

Ông Tân cho hay: Ban đầu, ông thuộc biên chế Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 1, Sư đoàn 338 (Quân khu 4). Sau thời gian huấn luyện, đơn vị của ông được lệnh vào miền Nam với phiên hiệu mới là Đoàn 2033. Tuy nhiên, do Quân khu 5 đang thiếu quân nên Tư lệnh Quân khu khi đó là Thiếu tướng Chu Huy Mân đề nghị Bộ Quốc phòng cho toàn bộ quân số Đoàn 2033 nhập vào Trung đoàn 1 (Sư đoàn Bộ binh 2). “Cuộc đời tôi gắn bó với Sư đoàn 2, với Tây Nguyên từ đó”-ông Tân nói.

 Ông Lê Minh Tân (bìa trái) cùng đồng đội đọc những trang sử hào hùng. Ảnh: Ngọc Minh
Ông Lê Minh Tân (bìa trái) cùng đồng đội đọc những trang sử hào hùng. Ảnh: Ngọc Minh


Hơn 50 năm đã trôi qua nhưng trong tâm trí cựu chiến binh Lê Minh Tân, ký ức về những ngày tham gia chiến đấu vẫn còn sống động và tươi mới. Ông kể: “Sau khi củng cố lực lượng, Sư đoàn mở chiến dịch X2 ở Tam Kỳ, Quảng Nam. Mặc dù hạn chế về vũ khí, trang bị nhưng nhờ dũng cảm, mưu trí, quân ta đã tiêu diệt Chi đoàn 14 ngụy và đánh thiệt hại nặng Thiết đoàn 11 Mỹ với tổng cộng 60 chiếc xe tăng. Kết thúc chiến dịch với chiến thắng giòn giã, vào ngày 7-8-1968, tôi vinh dự được kết nạp vào Đảng”.

Vinh dự, tự hào được đứng vào hàng ngũ của Đảng, ông Tân luôn nhắc nhở bản thân không ngừng học tập, rèn luyện, nêu cao quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Đầu năm 1970, Sư đoàn Bộ binh 2 mở chiến dịch ở Hiệp Đức, Quế Sơn (Quảng Nam). Đơn vị của ông được phân công vây đánh Tiểu đoàn 4, Sư đoàn 2 ngụy. Lúc này, ông Tân là Tiểu đội phó Tiểu đội Vô tuyến (Tiểu đoàn 3).

Xuất kích cùng chỉ huy Tiểu đoàn và chiến sĩ trinh sát tiến về quả đồi nơi quân địch chiếm giữ, khi vừa đến khoảng trống lưng chừng đồi thì quân ta bị đại liên của địch bắn xối xả làm 4 cán bộ, chiến sĩ đi trước hy sinh, ông Tân bị thương ở tay. Chỉ huy hy sinh, đơn vị như “rắn không đầu” nhưng nhớ lời dạy của Bác: “Bảo đảm công tác thông tin liên lạc kịp thời, chính xác, bí mật, an toàn”, ông Tân nén cơn đau kịp thời liên lạc báo cáo tình hình với lãnh đạo cấp trên, đồng thời truyền lệnh cấp trên xuống để lực lượng của ta tác chiến linh hoạt, tiêu diệt địch.

Trong Chiến dịch Xuân Hè năm 1972, Sư đoàn Bộ binh 2 tập trung tấn công căn cứ Tân Cảnh của Sư đoàn 22 Bộ binh ngụy và quận lỵ Đak Tô (tỉnh Kon Tum). Chiến sự diễn ra ác liệt, ông Tân bị 1 mảnh rốc két văng trúng đầu. Mặc cho máu chảy đầm đìa, ông vẫn giữ chắc máy móc đảm bảo thông tin thông suốt.

Ngoài những chiến thắng trên, từ năm 1971 đến 1975, ông Tân cùng cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn Bộ binh 2 tham gia nhiều chiến dịch và giành nhiều chiến công như đánh bại cuộc hành quân “Lam Sơn 719” của Mỹ-ngụy, góp phần đánh bại chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh”; tiêu diệt Trung đoàn 1, làm thiệt hại nặng Trung đoàn 2 ngụy, diệt gọn 1 tiểu đoàn ngụy Lào, 1 đại đội lính đánh thuê Thái Lan giúp Lào giải phóng cao nguyên Bolaven, thị trấn Păk Xoòng; giải phóng Cảng Sa Huỳnh… góp phần vào chiến thắng vĩ đại mùa xuân năm 1975. Từ năm 1978 đến 1988, ông Tân tham gia làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia và trải qua nhiều vị trí công tác tại Sư đoàn Bộ binh 2 cho đến khi nghỉ hưu năm 1990.

Dành tâm huyết viết sử Sư đoàn

Vốn là người thích ghi chép, rồi trải qua nhiều vị trí công tác, ông Tân được tiếp cận nhiều nguồn tư liệu của đơn vị, của cấp trên cũng như những người đi trước. Ông cũng được bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng viết sử, viết văn, viết báo. Vì vậy, Sư đoàn đã tin tưởng giao nhiệm vụ cho ông và 2 người nữa chịu trách nhiệm biên soạn, viết lịch sử cho đơn vị.

Ban đầu, ông Tân nghĩ viết sử đơn giản, chỉ cần ghi chép, kết nối các sự kiện lại với nhau là được. “Nhưng khi bắt tay vào việc, tôi mới thấy phức tạp, đòi hỏi người viết sử phải vừa biết bao quát, hài hòa, vừa theo quy tắc đã định trước”-ông Tân chia sẻ.

Những cuốn lịch sử của các đơn vị quân đội do ông Lê Minh Tân viết. Ảnh: Ngọc Minh
Những cuốn lịch sử của các đơn vị quân đội do ông Lê Minh Tân tham gia viết. Ảnh: Ngọc Minh

Thượng tá Đoàn Đức Khánh-Phó Chủ nhiệm Chính trị Sư đoàn Bộ binh 2: Những cống hiến của cựu chiến binh Lê Minh Tân đối với Sư đoàn là rất lớn. Trong giai đoạn cầm súng chiến đấu, ông đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Mặc dù gặp rất nhiều khó khăn, nhưng với tâm huyết, trách nhiệm, ông Tân đã tỉ mẩn, kỳ công thu thập thông tin, tham khảo các bài viết, sách báo rồi tổng hợp viết thành cuốn lịch sử Sư đoàn. Cuốn sử là tư liệu quý giá có nhiều tác dụng cho thế hệ cán bộ Sư đoàn làm tài liệu để tuyên truyền, giáo dục cho lớp lớp cán bộ, chiến sĩ về sau này.

Mặc dù được Sư đoàn tạo điều kiện nhưng từ năm 1977 đến 1979, Ban viết sử mới hoàn thành bản thảo lần 1. Là người chịu trách nhiệm chính, ông không những phải nghiên cứu nhiều tư liệu lịch sử, sưu tầm sách báo, tạp chí mà còn đi thực địa để lấy thông tin.

“Như hồi Trung đoàn tham gia chiến đấu ở Mộ Đức (tỉnh Quảng Ngãi), khi tới nơi, tất cả cán bộ, chiến sĩ được cán bộ địa phương phát cho 1 mảnh giấy ghi khẩu hiệu “Hy sinh vì Tổ quốc, quyết giải phóng Mộ Đức” để gắn trên mũ. Khi đưa chi tiết trên vào sử sách buộc tôi phải tìm cho kỳ được cơ quan nào đưa ra chủ trương này. Sau 1 tháng lặn lội tìm kiếm, tôi mới biết đây là một trong những tiêu đề Nghị quyết của Tỉnh ủy Quảng Ngãi.

Rồi viết đến đoạn trận đánh ở thị xã Kon Tum, tôi bí thông tin không biết viết sao nên đành gác lại. Sau 1 tuần tìm tòi tài liệu, tôi bắt gặp bài “Bày mưu cho một trận đánh” của Thượng tướng-Giáo sư Hoàng Minh Thảo-nguyên Tư lệnh Mặt trận B3, trực tiếp chỉ huy Chiến dịch Xuân Hè năm 1972, in trên tạp chí Quốc phòng. Bài viết có đề cập đến trận đánh ở thị xã Kon Tum đã giúp tôi có đầy đủ thông tin để viết tiếp”-cựu chiến binh Lê Minh Tân chia sẻ khó khăn khi viết sử.

Bản thảo vừa xong cũng là thời điểm xảy ra chiến tranh biên giới Tây Nam, việc viết sử phải tạm hoãn, Sư đoàn Bộ binh 2 được lệnh điều quân sang Campuchia làm nhiệm vụ quốc tế. Đầu năm 1989, khi tình hình yên ổn, Sư đoàn lại giao ông Tân hoàn thành việc viết sử. Lúc này, Ban viết sử chỉ còn một mình ông Tân do 1 người chuyển công tác, 1 người mất do đau bệnh.

Không ngại khó, ngại khổ, ông ngày đêm rà soát hàng trăm trang bản thảo, chỉnh sửa, bổ sung nhiều nội dung cho đến khi hoàn chỉnh. Sau đó, Sư đoàn và Quân khu 5 đứng ra chủ trì hội thảo. Đến cuối năm 1989, cuốn Lịch sử Sư đoàn Bộ binh 2 (Quân khu 5) tập 1, giai đoạn 1965-1975 chính thức được phát hành.

Ngoài ra, ông Tân còn viết lịch sử cho Trung đoàn 1 (Trung đoàn Ba Gia), Lữ đoàn Pháo binh 368, Trung đoàn 38 (Sư đoàn Bộ binh 2), Trường Thiếu sinh quân Quân khu 5…

 

NGỌC MINH

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.