Người ở Đồi Mồi

Những tàu phà chạy tuyến Hà Tiên - Phú Quốc đều đi ngang một hòn đảo nhìn xa giống lưng thoải của con đồi mồi. Nhìn kỹ, sẽ thấy lá cờ Tổ quốc chấm đỏ giữa cây lá.
Đó là Trạm kiểm soát biên phòng Đồi Mồi thuộc Đồn biên phòng Tiên Hải (TP.Hà Tiên, Kiên Giang), thầm lặng giữ đảo suốt 23 năm qua.
16 năm làm trạm trưởng
Năm 1989, bộ đội Đồn biên phòng Hòn Heo đang đóng quân ở xã Dương Hòa, H.Hà Tiên (nay thuộc TT.Kiên Lương, Kiên Giang) thì nhận lệnh hành quân ra xã đảo Tiên Hải, thành lập mới Đồn biên phòng Hòn Đốc (nay là Đồn biên phòng Tiên Hải).
Thời gian đầu ra đảo, đồn trưởng Năm Lợi bù đầu với việc gây dựng doanh trại, nhưng vẫn canh cánh tìm người phù hợp để đưa ra đóng chốt ở đảo Đồi Mồi, đang ngày càng phức tạp về tình hình an ninh trật tự. Mấy năm liền không kiếm ra sĩ quan, đến đầu năm 1996, ông đành chọn trung úy quân nhân chuyên nghiệp Trần Văn Bình, vừa chuyển công tác từ bờ ra đảo.

Đảo Đồi Mồi nhìn từ hướng tây bắc. Ảnh: Mai Thanh Hải
Đảo Đồi Mồi nhìn từ hướng tây bắc. Ảnh: Mai Thanh Hải
Nhớ lại những ngày ấy, ông Trần Văn Bình (55 tuổi, vừa nghỉ hưu tại TP.Hà Tiên với quân hàm thiếu tá quân nhân chuyên nghiệp) hồi tưởng: “Đồn trưởng gọi lên giao nhiệm vụ “chỉ huy 4 chiến sĩ nghĩa vụ, mang đủ vũ khí trang thiết bị, quân tư trang cá nhân và lương thực thực phẩm dùng trong 1 tháng, ra đảo Đồi Mồi tìm chỗ đóng quân, bám địa bàn”. Vốn quê lúa Giồng Riềng (Kiên Giang), ông Bình mù tịt, không có khái niệm gì về biển đảo. Nhưng lệnh là lệnh, ông dẫn 4 chiến sĩ đi nhờ tàu cá về TT.Hà Tiên (nay là TP.Hà Tiên), lần mò dò hỏi, tiếp tục đi nhờ chuyến tàu cá lúc 3 giờ sáng ra hòn Đồi Mồi.
“Lúc chúng tôi ra, trên đảo có 10 hộ dân với hơn 30 nhân khẩu. Không có chỗ ở, cứ nhờ hết nhà này đến nhà khác, sau mới cắm ở nhà chú Ba Đực”, ông Bình rành rọt vậy, và cười: “Đầu tháng 3.1998, cấp trên có quyết định thành lập Trạm kiểm soát biên phòng Đồi Mồi, lúc ấy chúng tôi mới được xây 1 căn nhà cấp 4 ở phía tây nam đảo. Nhà chỉ có 2 phòng ở, anh em lại phải chặt cây, lợp lá dừa làm bếp, nhà vệ sinh phía sau”.
Những năm 90 của thế kỷ 20, tình hình trên vùng biển Tây Nam rất phức tạp, nhất là khu vực đảo Phú Quốc và quần đảo Hải Tặc, thế nên Đồi Mồi nằm ở giữa trở thành điểm nóng. Không chỉ các tàu thuyền qua lại dừng nghỉ, neo đậu giữa chuyến đánh bắt… mà các tàu Thái Lan, Campuchia cũng trà trộn để khai thác trái phép, buôn bán hàng cấm và thậm chí chở người vượt biên, gián điệp.
Nằm ở nơi hẻo lánh, phương tiện liên lạc không có, các thông tin, báo cáo, thậm chí xin chi viện tăng cường đều phải viết thư nhờ gửi theo tàu dân, cả tuần sau mới có trả lời, nên dần dà, ông Bình phải tự giải quyết mọi tình huống. “Có lúc vài chục tàu neo quanh đảo, cả trăm ngư dân ùa lên, trong khi chúng tôi chỉ có 4 người với 4 khẩu súng AK, ban đầu cũng sợ bị cướp súng, bắt cóc. Nhưng đây là vùng biển của mình, tàu bè tấp nập, có việc gì là bà con sẽ hỗ trợ ngay. Chúng tôi được dân giúp đủ thứ, không có từng can nước ngọt, túi gạo, can dầu dân cho, thì khó có thể bám trụ quá 1 tháng”, ông Bình kể.
Cuối năm 2011, ông Bình được rút về bờ. Khi ông ra, đảo có 10 hộ dân sinh sống. Khi ông về, chỉ 1 hộ với 4 nhân khẩu còn trụ lại. Bà con ở quần đảo Hải Tặc bảo: “Ông Bình là chúa đảo Đồi Mồi, vì sống 16 năm liên tục trên đó”.

Chiến sĩ Huỳnh Ngọc Được
Chiến sĩ Huỳnh Ngọc Được
Trường Sa ở biển tây nam
Đầu tháng 12.2021, chúng tôi từ TP.HCM xuống TP.Hà Tiên, kịp lên chuyến tàu duy nhất trong ngày, khởi hành lúc đầu giờ chiều ra xã đảo Tiên Hải. Ngủ lại Đồn biên phòng Tiên Hải 1 đêm, sáng hôm sau thuê tàu dân chạy 2 tiếng, ra Đồi Mồi.
Thả neo cách đảo khoảng 200 m, đợi chiếc vỏ lãi composite thì thụp chạy ra đón, thêm một lần lội nước qua bãi sỏi, mới chính thức đặt chân lên Đồi Mồi. Trạm kiểm soát biên phòng Đồi Mồi là căn nhà cấp 4 xây dựng lần 2 trên điểm cao, gồm 3 phòng, bên trong toàn giường, tủ, bàn ghế cũ, từ hồi mới thành lập. Thứ mới nhất là cái tủ súng.
Trung úy Danh Ngân (25 tuổi, quê xã Vĩnh Hòa Phú, H.Châu Thành, Kiên Giang) mới nhận nhiệm vụ trạm trưởng từ tháng 1.2021, chỉ gần chục téc nước đủ loại nằm la liệt quanh nhà: “Trên đảo không có nguồn nước ngọt. Nếu không hứng mưa dự trữ, đến mùa khô phải mua từ Hòn Đốc chở ra. Lúc cao điểm, mỗi người được chia 10 lít nước/ngày để sinh hoạt, tắm giặt, ăn uống”.
Bộ đội ví Đồi Mồi là “Trường Sa ở biển Tây Nam”. Trạm được cấp hệ thống năng lượng mặt trời từ chục năm trước, giờ chỉ còn 1/6 tấm pin hoạt động, ngày nắng mới cấp được chút điện vào bình ắc quy (người dân cho mượn) đủ sạc điện thoại lần mò soi sáng khi đêm xuống. Sóng điện thoại Viettel, phải đứng phía Tây Nam hứng phía Phú Quốc, mỏi tay may ra mới có.
Hôm chúng tôi ra Đồi Mồi, trung tá Danh Phương (Chính trị viên Đồn biên phòng Tiên Hải) xách theo một túi đủ rau củ, thịt cá để trưa ấy nấu cơm cùng ăn. Ngoài này, mọi thứ lương thực, thực phẩm đều phải nhờ tàu đánh cá của ngư dân mua giùm. 1 - 2 tuần mới có tàu. Hôm nào tàu ra, bộ đội được ăn miếng thịt, ngọn rau tươi. Còn lại, bữa nào cũng chỉ 2 món cá kho và canh rau tự trồng. Biển êm, mới chạy được vỏ lãi ra ngoài mép nước, ngồi câu cá. Sóng to gió lớn, anh em đi bắt cua ốc ở những tảng đá quanh đảo hoặc rang đậu phộng, ăn qua bữa.

Bộ đội Trạm kiểm soát biên phòng Đồi Mồi kiểm tra vũ khí trang bị
Bộ đội Trạm kiểm soát biên phòng Đồi Mồi kiểm tra vũ khí trang bị
Ước mơ ánh sáng
Trạm kiểm soát biên phòng Đồi Mồi có 1 chiếc vỏ lãi composite dùng để chạy trong sông hồ. Trung úy quân nhân chuyên nghiệp Hồng Chí Dũng (37 tuổi, quê TP.Hà Tiên) cười: “Vỏ lãi cũ, bà con tặng. Đồn và trạm góp tiền sửa chữa, dùng làm phương tiện kiểm soát xung quanh đảo khi trời êm. Những lúc làm nhiệm vụ, phải đi nhờ tàu đánh cá của bà con”, và thành thực: “Trạm chỉ cách đường trung tuyến vùng nước lịch sử Việt Nam - Campuchia từ 2 - 3 km, mình mà không thường xuyên tuần tra kiểm soát, là tàu nước ngoài tràn sang xâm phạm chủ quyền ngay”.
Ở Đồi Mồi, chiến sĩ Huỳnh Ngọc Được là trẻ tuổi nhất, năm nay 19 tuổi, quê ở xã Nam Thái (H.An Biên, Kiên Giang) là con độc nhất trong gia đình. Đang học lớp 10 thì nhà có chuyện, Được phải nghỉ học, làm công việc bỏ mối nước đá phụ giúp gia đình. Mấy năm liền chạy ghe chở nước đá, Được thành thạo mọi việc điều khiển, kỹ thuật và khi vào bộ đội, ra đảo Đồi Mồi, cậu bé lập tức trở thành “tài công kiêm thợ máy chính”, cùng với các nhiệm vụ của trạm.
“Hồi mới ra, con nản lắm. Trong khi tụi bạn ở nhà sáng cà phê, chiều bida, tối cày game, đêm nhậu nhẹt, thì mình sống nơi thiếu mọi thứ tối thiểu nhất. Sau, thấy các anh, các chú cũng chịu đựng như mình, nên thầm bảo: Bao người sống được thì mình sống được. Có trải qua gian khổ mới thực là đàn ông”, Được nói vậy và cười tít mắt: “Năm nay đón tết ngoài đảo. Giá mà có điện thắp sáng, coi được ti vi, xem cải lương là tụi bạn con ở quê lác mắt cho coi”.
Ước mơ của tuổi 19 và những người lính canh giữ đảo nhỏ tiền tiêu trên vùng biển Tây Nam của Tổ quốc rất đỗi bình thường và giản dị, mà thương…
(còn tiếp)
Theo Mai Thanh Hải (TNO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.