Mùa thương nhớ ở miền nắng gió - Kỳ cuối: Cay nồng 'vàng đen'

Vắt vẻo trên những chiếc thang cao 3-5m, nông dân Tây Nguyên phơi mình dưới cái nắng gay gắt, rướn người để thu hái những chùm quả xanh, đỏ, vàng.

Tuy vất vả, nhiều nguy hiểm rình rập nhưng với những người hái thuê, đó là nghề “hot” mang lại thu nhập cao.

Tiêu sau khi thu hoạch sẽ được phơi khô

Tiêu sau khi thu hoạch sẽ được phơi khô

Hàng giờ trên thang

Mỗi năm đến mùa thu hoạch hồ tiêu (thường vào tháng 3), từ 6h sáng, trên lô, rẫy ở Tây Nguyên, tiếng bà con nông dân trò chuyện rôm rả cả một khoảng rừng. Mọi người tất bật dựng thang, kéo bạt phủ kín gốc cây bắt đầu cho công việc thu hoạch hồ tiêu.

Ngồi vắt vẻo trên chiếc thang cao 2 mét, chị Nguyễn Thị Ngọc (xã Ea Tiêu, huyện Cư Kuin, Đắk Lắk) thoăn thoắt ngắt từng chùm quả đã đạt độ thu hoạch. Tiếng rào rào trút xuống, đọng lại trên chiếc bạt được phủ quanh gốc. Vừa hái tiêu chị Ngọc vừa hay chuyện, nhiều người nói làm việc này cũng... “nhàn”. Cả ngày, người nông dân chỉ việc ngồi hoặc đứng trên chiếc thang cao chót vót để hái những quả tiêu nhỏ tròn xinh mà thôi. Nói vậy chứ leo thang một hồi vã hết mồ hôi, rủi ro vô cùng.

Gần trưa, cái nắng chói chang của mùa khô Tây Nguyên phủ trùm trên nương rẫy. Chị Ngọc cẩn thận bước xuống mặt đất. Dựa lưng ướt đẫm mồ hôi vào gốc cây, uống một hơi hết chai nước, chị nói, thu hoạch tiêu thường rơi vào thời điểm nắng nóng nên phải đi từ sáng sớm. Trời này mà chênh vênh trên chiếc thang nguy hiểm lắm. Công việc nào phải trải qua mới thấm được.

Hơn trăm trụ tiêu được trồng xen trên diện tích gần 2 ha, đến mùa thu hoạch hồ tiêu, gia đình chị Ngọc đều phải thuê người hái. “Hai vợ chồng là lao động chính, chồng đi suốt nên vào vụ thu hoạch, tôi phải thuê thêm vài lao động thu hái bảo đảm tiến độ thời vụ”, chị Ngọc cho hay.

Quệt vội những giọt mồ hôi lăn dài trên khuôn mặt, chị Nguyễn Thị Sâm là nhân công hái thuê của gia đình chị Ngọc. Đến vụ thu hoạch hồ tiêu, cà phê, chị và một số chị em hàng xóm từ Hà Tĩnh vào Đắk Lắk hái thuê. “Cuối năm vào mùa thu hoạch cà phê, đầu năm là mùa thu hái hồ tiêu. Chúng tôi được bao ăn ở tại nhà chủ vườn. Mỗi ngày, được trả công vài, ba trăm nghìn đồng”, chị Sâm cho hay.

Giá tiêu năm nay tăng cao người nông dân phấn khởi

Giá tiêu năm nay tăng cao người nông dân phấn khởi

Tôi ngỏ ý trèo lên hái thử, chị Sâm cẩn thận tìm cách đặt thang ở một vị trí bằng phẳng và an toàn. Hơn chục năm nay đi hái thuê cho những gia đình trồng cây công nghiệp, chị Sâm đúc kết được kha khá kinh nghiệm. Chị hướng dẫn, thu hồ tiêu phải hái lần lượt từ trên cao xuống, phần lớn thời gian phải đứng trên thang để hái. Người hái tiêu cần xem kỹ hướng gió, tìm cách đặt thang cẩn thận. Hôm nào gió mạnh phải dùng dây buộc thang vào trụ tiêu đề phòng bị ngã. Chị Sâm dùng một cành cây dài đánh động xung quanh trụ tiêu. Theo chị, làm như vậy để xua đuổi côn trùng như ong, kiến lửa hay rết, rắn.

Leo lên chiếc thang cao hơn 3m, tôi cảm giác chênh vênh. Cô bạn đứng dưới cố giữ chiếc thang cho an toàn, tôi bắt đầu vặt từng chùm quả chín theo hướng dẫn của chị Sâm. Sau khi hái xong phần trước mặt, tôi đang cố rướn người hái những chùm quả xa hơn. Thấy thế, chị Sâm liền nói: “Cô xuống đi, đặt thang qua hướng khác. Mình chịu khó xoay thang xung quanh trụ, hái ở phần nào đặt thang ở đó, rướn người hái có thể gây mất thăng bằng, dễ bị ngã”.

Cùng hái thuê với chị Sâm, bà Hồ Thị Thắm (52 tuổi, quê Hà Tĩnh) vì hoàn cảnh khó khăn, ra Tết bà lên Đắk Lắk. “Ngày đầu chân ướt chân ráo vào đây đi hái thuê, nhiều gia đình có vườn ở vị trí đồi dốc, rất khó tìm được mặt phẳng để đặt thang. Ngày đó, phải cột dây vào trụ cho chắc chắn, hoặc người đứng hái người giữ thang. Nhiều gia đình trồng tiêu trên trụ cây sống, phải bắc thang cao gần cả chục mét mới có thể hái tới”, bà Thắm kể.

Theo bà Thắm, mỗi ngày bà được trả công gần 300.000 đồng. Hơn hai tháng hái thuê, có thể kiếm được gần 20 triệu đồng. Với bà, đây là số tiền rất lớn đối với gia đình.

Người nông dân phải đứng trên thang thu hoạch hồ tiêu

Người nông dân phải đứng trên thang thu hoạch hồ tiêu

Thơm nồng vị tiêu

Giữa khoảng sân rộng, ông Nguyễn Cao Cương (xã Cư Dliê Mnông, huyện Cư M’gar) đang đổ tiêu ra phơi. Ông cho biết, thời tiết năm nay nắng đều, thuận lợi cho nông dân thu hái và phơi khô hạt tiêu sau thu hoạch. Sau nhiều năm mức giá giảm sâu khiến nông dân không mặn mà với cây hồ tiêu, năm nay giá tăng cao, hơn 100.000 đồng/kg, nông dân phấn khởi. Trước kia hồ tiêu được ví như vàng đen, có thời điểm giá trên 200.000 đồng/kg. Với 2 ha hồ tiêu trồng xen cà phê, năm nay dự kiến ông Cương thu hoạch được gần 4 tấn tiêu, doanh thu khoảng 400 triệu đồng.

Mùa tiêu, giúp người lao động tự do có thêm thu nhập. Những người hái tiêu thuê đi từ sáng sớm làm đến tối mịt. Việc thu hoạch hồ tiêu nhẹ, không tốn nhiều sức như thu hoạch cà phê, nhưng phải thường xuyên leo trèo, phơi mình giữa trời nắng nóng, nguy hiểm. “Hái tiêu đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ. Nghề hái “vàng đen” nhìn đơn giản nhưng tai nạn lao động luôn rình rập, có thể ập đến bất cứ lúc nào. Xã này, vụ mùa vừa qua, có một số người không may té ngã gãy tay, gãy chân”, ông Cương chia sẻ.

Theo Sở NN&PTNT tỉnh Đắk Lắk, diện tích hồ tiêu toàn tỉnh trên 28.600 ha, chiếm trên 26% diện tích hồ tiêu cả nước, sản lượng đạt khoảng 84.000 tấn. Cây hồ tiêu được trồng chủ yếu tại các huyện Cư Kuin, Krông Búk, Cư M’gar, Ea H’leo.

Gần nhà ông Cương, nhà bà Phan Thị Xoanh đang tỉ mẩn đóng tiêu vào bao. Bà Xoanh nhớ lại, vụ mùa vừa qua, bà leo lên chiếc thang cao hơn 4m để hái tiêu. Trời nắng gắt, bà bị say nắng, hoa mắt té xuống đất, bị thương nhẹ ở cột sống. “Lúc đó, may mắn được người thân đưa đi bệnh viện kịp thời, chứ không nằm một chỗ rồi”, bà Xoanh nhớ lại.

Bày mâm cơm trưa, ông Cương vui vẻ nói, đây là bữa trưa của nhà nông, rau ngót hái ở vườn làm canh, một nồi cá kho tiêu, món bí xanh xào lá chanh, không thể thiếu một lọ tiêu xanh ngâm mắm. Vợ chồng ông ghiền món này, bữa cơm nào cũng phải có để ăn kèm. Quả tiêu ngâm có vị thơm cay đặc trưng, vị mặn mặn của nước mắm, một chút vị chua và cay nồng của tỏi và ớt.

Mỗi mùa tiêu, ông đều chọn những chùm tiêu xanh nguyên cuống, hạt đều, bóng, có mùi thơm cay tự nhiên để ngâm cùng các nguyên liệu như ớt tươi, đường phèn, nước mắm.... để tủ lạnh dành ăn cả năm.

Trời về chiều, gió mùa khô thổi thốc từng cơn. Trên các vườn rẫy tiếng nói chuyện râm ran của người dân hoà vào thanh âm rào rào của những chùm tiêu rơi xuống bạt. Ở đó, những người hái tiêu thuê vẫn đu mình hàng giờ trên chiếc thang cao như thể lan tỏa vị cay nồng đi muôn nẻo.

Theo NGUYỄN THẢO (TPO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.