Một mình một ngựa lên núi làm vườn treo "ngọc xanh" tiền tỷ

Nơi heo hút với những sườn núi toàn những đá là đá, Tráng A Cao-1 anh chàng người Mông đã tìm ra 1 loại cây ăn quả mới cho thu rất nhiều tiền. Đó là cây chanh leo. Vườn chanh leo 5ha cho quả chi chít ngỡ như vườn treo những quả ngọc xanh trên sườn núi của Trang A Cao ai lạc bước vào thăm cũng đều khen nức nở...Nhiều người gọi đây là vườn treo "ngọc xanh" tiền tỷ...
rên những mỏm đá tai mèo lởm chởm, Tráng A Cao đã trồng chanh leo nhìn đâu cũng thấy quả, làm nên vườn ngọc xanh trị giá tiền tỷ.
Trên những mỏm đá tai mèo lởm chởm, Tráng A Cao đã trồng chanh leo nhìn đâu cũng thấy quả, làm nên vườn ngọc xanh trị giá tiền tỷ.
Đất Vân Hồ rộng mênh mông và tươi tốt, vậy mà cái đói, cái nghèo vẫn bám riết nơi đây như định mệnh. Mơ ước đưa gia đình thoát nghèo và mở lối cho bà con thôn bản, anh Tráng A Cao – Bí thư Chi bộ bản Hua Tạt, xã Vân Hồ (huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La) đã mạnh dạn phá ngô, su su để trồng cây ăn quả, “bắt” cái núi, cái nương cùng bà con vươn lên thoát nghèo...
Gặp Tráng A Cao giữa miền cao nguyên lộng gió, cảm nhận đầu tiên của tôi về người đàn ông dân tộc Mông này là sự mạnh mẽ và dễ gần. A Cao dáng người cao lớn, khuôn mặt cương nghị, nước da rám nắng tựa như màu đồng hun, giọng nói vang như chuông đồng buổi sớm. A Cao leo núi, trèo đồi nhanh như sóc, dường như anh chẳng chịu ngồi yên giây phút nào.
Sờ đâu cũng có tiền
Anh Tráng A Cao chăm sóc vườn chanh leo. Ảnh: Xuân Tuấn
Anh Tráng A Cao chăm sóc vườn chanh leo. Ảnh: Xuân Tuấn
Ngôi nhà đất, mái thấp kiểu truyền thống người Mông của A Cao nằm cạnh Quốc lộ 6. Xung quanh nhà cây cối xum xuê, vườn đào, mận xanh mướt lấp ló bên triền đồi. Khu chế biến ngô rộng thênh thang tựa như một công xưởng lớn. Nhìn cái xưởng rộng mênh mông, A Cao không giấu được vẻ tiếc nuối và ngậm ngùi: “Nó đã từng có thời hái ra tiền đấy. Cách đây mươi năm, cây ngô còn thịnh hành, mỗi năm xưởng xuất đi cả trăm tấn ngô. Buồn thay, giờ cây ngô đã không mang lại cuộc sống ấm no nữa rồi vì giá ngô không bù lại được chi phí”.
Nỗi buồn của anh nông dân người Mông gắn bó cả đời với cây, với đất trôi qua nhanh, vì A Cao luôn vượt khó đi lên. Cách nhà vài trăm mét là vườn chanh leo rộng ngút tầm mắt. Từng giàn chanh leo sai trĩu quả nối nhau kéo dài tới chân núi. A Cao trồng chanh leo đã được 4 năm. Thời gian đầu, anh chỉ trồng thử nghiệm trên diện tích nhỏ. Nay cây chanh đã khẳng định được vị thế của mình, ông mới mở rộng diện tích. Từ khi chanh leo bén rễ đất này, A Cao thu tiền rủng rỉnh.
Không ngờ những triền núi lởm chởm mỏm đá tai mèo bản Hua Tạt, huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La-nơi Tráng A Cao sinh sống lại có thể trồng được những vườn chanh leo trĩu trịt quả.
Không ngờ những triền núi lởm chởm mỏm đá tai mèo bản Hua Tạt, huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La-nơi Tráng A Cao sinh sống lại có thể trồng được những vườn chanh leo trĩu trịt quả.
 A Cao so sánh, so với cây mận, đào, chanh leo ăn đứt về hiệu quả kinh tế. Chanh leo trồng sau 6 tháng sẽ cho thu hoạch. 1ha có thể thu được 30-50 tấn quả, với giá bán trung bình 26.000 đồng/kg, trừ chi phí lợi nhuận đạt 300 triệu đồng/ha.  Không những thế, A Cao còn phủ xanh hết đất của nhà bằng cam, bưởi, quýt, anh còn thuê 2ha đất ở xã Tân Xuân để trồng quýt, năm nay bắt đầu cho thu hoạch.
Không chùn bước
A Cao sinh ra trong một gia đình đông anh em. Nhà anh đã nhiều đời gắn bó với cao nguyên Mộc Châu. Sống giữa vùng quanh năm mây mù bao phủ, đất đai rộng lớn nhưng cái nghèo vẫn đeo bám. Ngay từ thuở nhỏ, A Cao được ăn học đến nơi đến chốn. Biết được cái chữ, được giao lưu và tiếp xúc với nhiều người nên A Cao hiểu được tiềm năng lớn của vùng đất cao nguyên này.
Nhà có nhiều nương, ruộng nhưng A Cao chưa từng bỏ không tấc đất nào. Cái thuở cây ngô đang thịnh hành, nhà A Cao thu cả trăm tấn ngô mỗi mùa. Khi người dân còn đang vật lộn với miếng ăn, A Cao đã mạnh dạn mua xe tải chở ngô, vay tiền ngân hàng xây dựng xưởng sấy ngô để bán. Nhưng việc làm ăn chỉ thuận lợi được vài năm, khi giá ngô xuống, cái xưởng chế biến của anh bỗng trở nên thừa.
Tráng A Cao đi dưới giàn chanh leo đeo đầy quả cứ như đang lạc vào khu vườn cổ tích.
Tráng A Cao đi dưới giàn chanh leo đeo đầy quả cứ như đang lạc vào khu vườn cổ tích.
Ngậm đắng nuốt cay khi tiền triệu không cánh mà bay, A Cao buồn lắm. Qua vụ thất bại này, A Cao trồng mận hậu, rồi đào Pháp, rau sạch. Cây gì có thể sống và cho thu hoạch ở đất này A Cao đều là người đi đầu. Suốt hành trình bới đất, lật cỏ tìm kế sinh nhai và cách thoát nghèo cho mình, cho bà con khiến A Cao trải qua nhiều thất bại cay đắng. Cây su su trồng ở đất này, quả sai sập giàn, nhưng giá bán cả yến su su không bằng bát phở. Cây mận, cây đào tạo nên vẻ đẹp thơ mộng của vùng đất cũng chưa giúp được nhiều cho bà con. Cứ đến vụ thu hoạch, người dân lại đối mặt với vấn đề giá giảm.
Bao lần vấp ngã, bao lần đứng dưới mưa nhìn gia đình mình thu hoạch hoa quả, khi bán lại không đủ tiền công khiến A Cao mắt đỏ ngầu mà lòng nặng trĩu âu lo. Mỗi lần thất bại là một lần anh học được những kinh nghiệm xương máu để tiếp tục bước tiếp. Anh dựng chuồng nuôi lợn rừng. Su su, ngô bán ế, anh chuyển sang thành thức ăn cho lợn hết. Không ngờ cách làm mới này mang lại hiệu quả cao.
Với 5ha trồng chanh leo, mỗi năm gia đình Tráng A Cao thu về cả tỷ đồng-1 số tiền mà những năm trước trồng ngô, trồng sắn anh có mơ cũng không thấy.
Với 5ha trồng chanh leo, mỗi năm gia đình Tráng A Cao thu về cả tỷ đồng-1 số tiền mà những năm trước trồng ngô, trồng sắn anh có mơ cũng không thấy.
 Dường như ước mơ làm giàu và tìm cách thay đổi số phận của chàng trai người Mông này không dừng lại ở việc đủ ăn. Mỗi lần thử nghiệm là một lần anh đứng trước núi khó khăn. “Thời gian gần đây, nhiều doanh nghiệp, cá nhân nhận thấy tiềm năng của vùng đất này. Tôi vẫn luôn nói với bà con, mình làm được sản phẩm tốt, khắc sẽ có người đến mua”- A Cao chia sẻ.
Ước mơ về một Vân Hồ xanh
Cả cuộc đời bới đất lật cỏ, tìm muôn nghìn cách và gặp muôn vàn khó khăn, nhưng A Cao luôn tâm niệm một điều, phải tìm ra được con đường giúp bà con thoát nghèo. Giờ đây, Hua Tạt đang được đánh thức, người thì làm homestay, người tham gia trồng chanh dây liên kết với các doanh nghiệp. Với cách làm này, bà con có thể yên tâm sản xuất, không lo chuyện được mùa mất giá. Đất núi Hua Tạt đã phủ xanh cây chanh leo, nhưng ước mơ của người Bí thư Chi bộ này chưa dừng lại ở đó. Một điều mà A Cao băn khoăn nhất là làm sao sản phẩm bà con làm ra phải sạch từ khâu sản xuất.
Nụ cười phấn khởi của Tráng A Cao khi những tính toán và những ngày lao động vất vả của gia đình được đền đáp xứng đáng.
Nụ cười phấn khởi của Tráng A Cao khi những tính toán và những ngày lao động vất vả của gia đình được đền đáp xứng đáng.
"Bao năm qua, người dân nơi này coi thuốc diệt cỏ như là trợ thủ đắc lực trong sản xuất. “Ngày trước, ai cũng tưởng việc đó là nhàn. Giờ thì tôi hiểu, thứ thuốc đó sẽ diệt hết mầm sống trên đất này. Tôi không dùng thuốc diệt cỏ nữa, tôi đang cố gắng vận động bà con cũng bỏ thứ kẻ thù của đất ấy đi. Có như vậy Vân Hồ mới xanh, mới sạch được”- A Cao chia sẻ.
Không những giúp dân làm kinh tế, A Cao cũng còn đén từng nhà, gặp từng người để chia sẻ về cái hay, cái đẹp, cái mới cần làm theo. Suốt thời gian dài kiên trì, những hủ tục lạc hậu đã dần được bà con từ bỏ như việc cúng ma để cả tuần, cúng khi ốm đau, lấy nhiều vợ…. Trong suốt câu chuyện làm giàu của mình, A Cao luôn kiên nghị và không chịu lùi bước. Giờ anh đã xây dựng được cơ ngơi bề thế, nương rẫy phủ xanh cây ăn quả. Đó là thành quả của người đàn ông đã dám một mình một ngựa chinh phục những con đèo đầy dốc đá lởm chởm Hua Tạt.
Xuân Tuấn (Dân Việt)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.