Một mình hoạt động trong lòng địch

(GLO)- Nhân chuyến công tác tại xã Nam Yang (huyện Đak Đoa), chúng tôi có dịp gặp cựu tù chính trị yêu nước Nguyễn Tẩu. Mặc dù đã 88 tuổi nhưng trông ông còn nhanh nhẹn, minh mẫn lắm. Lần giở quá khứ, ông kể cho chúng tôi nghe ký ức một thời chống Mỹ. Với ông, đó là những năm tháng không thể nào quên.
Căn nhà của ông Nguyễn Tẩu nằm ở cuối thôn 1, khá nhỏ nhưng được sắp xếp ngăn nắp, tạo sự gần gũi ấm áp. Trong căn phòng nhỏ, ông Tẩu dành không gian riêng ở cuối phòng khách để đặt chiếc bàn với rất nhiều tài liệu quan trọng, người thân trong nhà hiểu tính ông nên không mấy khi đụng đến. Đó là tài liệu ghi chép về những năm tháng hoạt động kháng chiến, về những cựu tù chính trị yêu nước đã mất và còn sống ở xã Nam Yang.
 Ông Nguyễn Tẩu (thứ 2 từ trái sang) trò chuyện cùng các cựu tù chính trị yêu nước. Ảnh: Phan Lài
Ông Nguyễn Tẩu (thứ 2 từ trái sang) trò chuyện cùng các cựu tù chính trị yêu nước. Ảnh: Phan Lài
Nhấp ngụm nước trà, ông Tẩu bắt đầu kể: Quê ông ở xã Bình Sa, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Sinh ra trong gia đình có truyền thống cách mạng nên ông đã sớm tham gia du kích. Năm 1957, địch nghi ông thuộc thành phần gia đình cộng sản nên tập trung đưa lên xã Lệ Chí (nay là xã Nam Yang) thuộc dinh điền Plei Piơm 2. Lên vùng đất mới, ông vừa kết nối với cơ sở cách mạng ở dinh điền, vừa tìm cách móc nối lại cơ sở cũ. Sau một thời gian,13 người có chung chí hướng đã tập hợp lại với nhau, xin ý kiến cấp trên thành lập tổ chức và hoạt động tại xã Lệ Chí, gây dựng cơ sở cách mạng trong lòng địch.
Năm 1962, nhận thấy ông Tẩu là người có tri thức trong số những người dân sống ở dinh điền Plei Piơm 2, địch cho giữ chức vụ ở xã để theo dõi mọi hoạt động của dinh điền. Nhiệm vụ này giúp ông nắm được tình hình của địch để kịp thời thông tin cho cách mạng. Tuy vậy, gia đình ông cũng không tránh khỏi những lời dị nghị của người dân, người trong tổ chức do chưa biết rõ về ông.
Hoạt động trong lòng địch dĩ nhiên là rất phức tạp, nguy hiểm. Ông kể về một trong những chiến công mà mình nhớ mãi, đó là trận đánh vào một đêm tháng 6-1963. Sau khi do thám số lượng địch đang đóng quân, vị trí địch thường qua lại, ông đã thông báo cho cơ sở cách mạng xã Lệ Chí. Sau đó, cơ sở cách mạng xã Lệ Chí phối hợp với Huyện đội tấn công Đại đội 144 gây cho địch nhiều thương vong, thu được nhiều súng đạn. Sau này khi đã hoàn hồn và nhờ có sự chi viện, địch mới kiểm soát trở lại dinh điền Plei Piơm 2.
Ngoài trận đánh trên, ông Tẩu còn giúp nhiều chiến sĩ của ta thoát khỏi sự vây bắt của địch. Năm 1964, cơ sở cách mạng ở Quảng Nam bị lộ, 4 chiến sĩ cách mạng là Võ Văn Thủy, Võ Văn Thành, Nguyễn Văn Tường, Nguyễn Văn Lượng tìm đến xã Lệ Chí để nhờ giúp đỡ. Khi nắm được tình hình, ông đã kịp thời thông tin cho tổ chức bí mật đưa 4 đồng đội ra căn cứ cách mạng ở khu 6 (nay là xã Đak Sơ Mei) an toàn.
Nhấp thêm ngụm nước, ông tiếp tục kể: Năm 1965, cơ sở ở xã Lệ Chí bị lộ, ông Tẩu cùng một số người bị bắt giam. Địch đưa ông đến Trung tâm Cải huấn Pleiku (Nhà lao Pleiku). 2 tháng biệt giam trong xà lim, dù bị tra tấn dã man nhưng ông quyết không khai bất cứ thông tin gì về hoạt động cách mạng. Do vậy, địch đành đưa ông vào diện tù không án. “Chúng gọi tôi là kẻ “ăn cơm quốc gia thờ ma cộng sản”, bị quẹt điện vô lỗ tai, tra tấn chết đi sống lại không biết bao nhiêu lần, thương tích đầy mình nhưng tôi xác định đã theo cách mạng thì một lòng sắt son, không bao giờ được phản bội”-ông Tẩu bồi hồi chia sẻ.
Năm 1970, ông được tha tù và bị địch bắt đi lính. Do có “tiền án” theo cách mạng nên ông chỉ được nấu cơm cho các đơn vị thiết giáp ở Pleiku. Vốn là người thông minh, nhanh nhẹn, ông tiếp tục móc nối với cơ sở và cung cấp nhiều thông tin có giá trị về tình hình địch để cách mạng có phương án đối phó hiệu quả. Sau ngày thống nhất đất nước, ông giữ nhiều chức vụ như: Phó Chủ tịch UBND xã Nam Yang, Chủ nhiệm Hợp tác xã Nam Yang... Hiện nay, ông là Chủ tịch Hội Cựu tù chính trị yêu nước xã Nam Yang. Nói về ông Tẩu, cựu tù chính trị Nguyễn Cương (xã Nam Yang) cho hay: “Là những cựu tù chính trị yêu nước, chúng tôi thường có những buổi kể chuyện kháng chiến để nhắc nhở con cháu phải sống xứng đáng, học tập tốt để cống hiến, xây dựng quê hương. Và câu chuyện tiếp cận địch để lấy thông tin cho cách mạng của ông Tẩu luôn được chúng tôi nhắc lại khi trò chuyện với lớp trẻ”. 
Phan Lài
--------------------
Công ty TNHH một thành viên Xăng dầu Bắc Tây Nguyên tài trợ cuộc thi này.

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.