Medina về thế giới bên kia, nhưng tội lỗi vẫn ở lại

Ngày 16/3/2019, tỉnh Quảng Ngãi lại tổ chức Lễ tưởng niệm 51 năm vụ thảm sát 504 đồng bào Sơn Mỹ. Trong ký ức của nhiều người nơi này vẫn còn lưu giữ tiếng đạn AR 15 sát khí của đám lĩnh Mỹ xông vào làng.
Kẻ được nhắc tên nhiều nhất là trung úy William Calley, năm 2005, Calley đã lên tiếng chuộc lại lỗi lầm. Nhưng kẻ ra lệnh trực tiếp là đại úy Ernest Medina. Viên sĩ quan lìa đời vào tháng 8 năm 2018.  
Nhắc tên nửa vòng bán cầu
Sáng ngày 16/3/2019, tiếng chuông vang lên trong Khu chứng tích Sơn Mỹ theo nhịp 5 hồi và 4 tiếng, tượng trưng cho sinh linh của 504 đồng bào đã bị tàn sát vào sáng ngày 16/3/1968. Tiếng chuông không thể vọng tới bang Georgia, cách Việt Nam nửa vòng trái đất, là nơi đang sinh sống của viên trung úy William Calley, người trực tiếp chỉ huy bắn giết. Nhưng ở Sơn Mỹ, người dân vẫn hàng ngày hình dung ra khuôn mặt của Calley được dán trong nhà bảo tàng. Rất nhiều người nói rằng, “giờ gặp lại thì vẫn nhớ mặt tên Calley, dù đã 51 năm”.
 
Đại úy Ernest Medina chỉ huy cuộc hành quân gây ra thảm sát Mỹ Lai
Có thể, phép thần giao cách cảm, vốn là một đặc tính siêu tâm lý ở con người sẽ khiến viên trung úy giờ đã là một lão già 77 tuổi “bắt được sóng”, cảm nhận ra điều này. Vì vậy, trước đây, Calley từ chối các cuộc tiếp xúc với báo chí để trả lời về tội ác chiến tranh, thì đến năm 2009, Calley đã bất ngờ từ nước Mỹ lên tiếng: "Ngày nào tôi cũng day dứt về những chuyện đã xảy ra. Tôi hối hận trước những người dân Việt Nam bị giết và gia đình họ. Tôi thành thật xin lỗi!".
Nhưng một viên đại úy rất ít được nhắc đến thì mới chính là người đã gây ra vụ thảm sát, đó là Ernest Medina. Ngày 8/5/2018, hàng loạt tờ báo trong và ngoài nước vừa đưa đậm tin: “Ernest Medina, nhân vật chủ chốt trong cuộc thảm sát Mỹ Lai (xã Tịnh Khê, TP Quảng Ngãi) vừa qua đời”. Trung úy Calley khi ra tòa án binh đã trả lời rằng, việc tàn sát dân thường là theo lệnh của cấp trên, trực tiếp là đại úy Ernest Medina, với lệnh “bắn giết tất cả”.
Đại úy Ernest Medina, sinh năm 1936, nhập ngũ năm 1956, quê ở bang Wiscosin. Medina có mặt trong chiến tranh Việt Nam từ năm 1967 và phụ trách tiểu đoàn bộ binh số 20, lữ đoàn 11 và đóng quân tại Quảng Ngãi. Có một sự trùng hợp ngẫu nhiên, đó là quê của Medina là Wiscosin, một tiểu bang miền Trung Tây của Hoa Kỳ và có thủ phủ là Madison. Và hơn 25 năm qua, một quân nhân cùng quê với Medina là cựu chiến binh Mike Boehm đã lập quỹ Madison và quay trở lại Quảng Ngãi để giúp đỡ hàng ngàn phụ nữ nghèo, hỗ trợ gia đình các nạn nhân trong vụ thảm sát Mỹ Lai, góp phần bù đắp vết thương chiến tranh.
Báo chí Việt Nam đã nhiều lần phỏng vấn Mike Boehm về quỹ Madison. Ông chưa bao giờ nhắc đến người đồng hương Medina có vai trò hỗ trợ cho quỹ Madison để giúp các nạn nhân Mỹ Lai hay không. Mike thường kéo đàn vĩ cầm bên tượng đài Mỹ Lai bài “Ashokan Farewell” (Vĩnh biệt Ashokan).  
Medina - Calley
Quay ngược dòng thời gian, sáng 16/3/1968, Đại đội Charlie thuộc Tiểu đoàn số 1 đã tấn công vào thôn Tư Cung, xã Mỹ Lai (nay là xã Tịnh Khê), đại úy Medina, 33 tuổi, người gốc Mexico là người chỉ huy chung và dưới quyền là thiếu úy Calley, 24 tuổi. Sau đợt đột kích này, các sĩ quan đã trở về thị xã Quảng Ngãi và báo cáo với sĩ quan cấp trên: “Diệt 128 binh lính kẻ thù mà không chịu bất cứ thương vong nào”. Nhưng phía sau lưng của những binh lính này là 504 xác chết, chủ yếu là người già, phụ nữ và trẻ em. Có tên lính đã phản đối lại hành động của cấp trên bằng cách tự bắn vào chân mình.
Trong tấm ảnh được đăng tải cách đây hơn 10 năm, trung úy Calley có nét mặt không khác gì hình ảnh trong nhà bảo tàng trong Khu Chứng tích Sơn Mỹ, dù đã nửa thế kỷ trôi qua. Đó là người đàn ông có nước da đỏ, bộ ria mép màu vàng râu ngô, ria mép dưới cằm màu bạc trắng. Chiếc kính to tròng vẫn không giấu được ánh mắt thoáng vẻ u uẩn thường gặp của một người có quá khứ không trong lành. Còn viên đại úy Ernest Medina thì hầu như không tìm được tấm ảnh nào mới. Khi viên đại úy này lìa đời thì hầu hết các báo đều sử dụng ảnh cũ cách đây hơn 50 năm.
 
Ông Đỗ Ba, tôn thờ những cựu binh Mỹ như Lawrence Colburn, Hugh Thompson, vì đã hạ trực thăng xuống cứu mình và ngăn chặn cuộc thảm sát
Vụ thảm sát Mỹ Lai do lính Mỹ gây ra vào ngày 16/3/1968. Medina và nhiều sĩ quan đã bị điều trần trước Quốc hội Mỹ và bị đưa ra tòa án quân sự. Binh lính dưới quyền đã tố cáo vai trò của Medina. Viên đại úy lúc đó đã tìm cách bác bỏ những lời cáo buộc về việc ra lệnh trực tiếp giết dân thường. Sau vụ việc này, Medina rời quân đội và chuyển sang làm công nhân cho hãng Enstrom Helicopter ở bang Michigan, sau đó kinh doanh lĩnh vực bất động sản.
Cách đây 1 năm, người dân ở ngôi làng Mỹ Lai tổ chức tưởng niệm tròn 50 năm vụ thảm sát vào ngày 16/3. Hơn 50 ngày sau thì bên kia đại dương Medina chết. Cái tên Medina mãi mãi được nhắc đến là một tội đồ vì được lưu trong bài hát "Last Train to Nuremberg" (Chuyến tàu cuối cùng đến Nuremberg). Bài hát còn nhắc viên thiếu úy Calley là cấp dưới của Medina và Tổng thống Nixon. Tác giả bài hát này là Pete Seeger, một nhạc sĩ đấu tranh không mệt mỏi vì sự tiến bộ của nhân dân lao động, vì các quyền dân sự, chống chiến tranh, vì hòa bình và môi trường.  
Người được ca tụng
Chết là hết. Nhưng đại úy Medina chết thì câu chuyện đau thương về thảm sát Mỹ Lai tiếp tục được nhắc lại. Khi Medina lìa đời, hàng loạt tờ báo nước ngoài đưa đậm tin: “Ernest Medina, nhân vật chủ chốt trong cuộc thảm sát Mỹ Lai vừa qua đời”. Các báo nhắc lại vai trò của Medina trong vụ thảm sát Mỹ Lai. Cách đây 50 năm, khi bồi thẩm đoàn của Mỹ phỏng vấn và kết luận “Medina nói dối việc không đưa ra lệnh giết dân thường và Medina biết hoàn toàn những gì đang xảy ra trong làng, nhưng anh ta và quân đội đang cố gắng biến trung úy Calley thành một vật tế thần”.
 
Du khách Mỹ có khuôn mặt ảm đạm khi đi qua bức tượng Sơn Mỹ
Trước khi Medina chết, có những quân nhân Mỹ có mặt tại vụ thảm sát Mỹ Lai qua đời, nhưng lại được báo chí Việt Nam tỏ ý tiếc thương. Đó là Lawrence Colburn, xạ thủ trên máy bay trực thăng thuộc đại đội Charlie. Năm đó cậu thanh niên này mới 18 tuổi. Ông và đồng đội của mình là Hugh Thompson và Glenn Andreotta đã hạ máy bay xuống để cứu dân Mỹ Lai, đồng thời tuyên bố sẽ bắn vào lính Mỹ nếu tiếp tục bắn vào dân thường. Người lính này qua đời vào ngày 13/12/2016 tại bang Georia, Mỹ, hưởng thọ 67 tuổi.
Viên phi công điều khiển trực thăng để ngăn cản lính Mỹ thảm sát là Hugh Thompson thì qua đời vào năm 2006, hưởng thọ 62 tuổi. Hai quân nhân này rất nhiều lần quay trở lại thăm Mỹ Lai và nhắc đến Glenn Andreotta, người đã cùng cứu dân Mỹ Lai, nhưng sau đó 3 tuần thì tử nạn vì rơi trực thăng.
Hà Anh (Nông Nghiệp Việt Nam/Kiến thức gia đình số 12)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.