Lục Ngạn không chỉ vải thiều!

Ngoài vải thiều, điều thú vị là cam Vinh, bưởi Diễn trên đất Lục Ngạn không chỉ ngon, đẹp mà còn mang những cái tên mới như "cam lòng vàng", "bưởi ngọt"... có đăng ký thương hiệu, chỉ dẫn địa lý hẳn hoi
"Vương quốc vải thiều", "kinh đô vải thiều", "trung tâm vải thiều" là những danh xưng dành cho huyện Lục Ngạn của tỉnh Bắc Giang những năm gần đây. Với diện tích trồng vải toàn huyện trên 15.000 ha, tổng sản lượng hằng năm xấp xỉ 100.000 tấn, chiếm khoảng 1/4 sản lượng vải cả nước, góp phần đưa Việt Nam thành "quốc gia vải" đứng thứ ba trên thế giới, thì Lục Ngạn hoàn toàn xứng đáng với những danh xưng đó.
Trước "giờ G"
Năm nay, tôi lên Lục Ngạn vào cuối tháng 5. Theo nông lịch trên này thì đến giữa tháng 6 là rộ mùa thu hoạch vải. Nghĩa là còn mươi hôm nữa mới đến "giờ G".
Đường đi xuyên giữa những vườn vải trĩu quả ngả màu hồng tươi giữa trưa hè lặng gió. Hàng quán ven đường lác đác những mẹt vải chín sớm. Thảng hoặc lại có một chiếc xe máy chở ngất nghểu sọt vải đỏ rực chạy về hướng chợ trung tâm hoặc rẽ về bến xe thị trấn.
Niềm vui của mùa vải mới
Niềm vui của mùa vải mới
Quang cảnh yên ắng thế, nhưng trò chuyện với các chủ vườn và lãnh đạo địa phương, mới hay đấy là cái yên ắng dồn nén trước một trận đánh lớn. Kỹ sư Tăng Văn Huy, Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cho biết năm nay, do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên "trận đánh" này hết sức đặc biệt. Mọi công tác chuẩn bị phải hết sức chu đáo, tỉ mỉ.
Rồi Huy kể từ đầu tháng 4, Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại của tỉnh đã tích cực liên hệ với các tập đoàn phân phối, chợ đầu mối, doanh nghiệp và thương nhân nông sản trong nước và nước ngoài để tìm cách tiêu thụ vải thiều cho Bắc Giang nói chung và Lục Ngạn nói riêng. Đến nay, đã có 6 doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước đăng ký thu mua gần 2.000 tấn vải thiều Lục Ngạn để xuất khẩu sang thị trường Mỹ và các nước EU... Đặc biệt, đến ngày 20-5 đã có 250 thương nhân Trung Quốc đăng ký tới Lục Ngạn thu mua vải thiều. Các vị này đều cam kết khai báo y tế và chấp hành nghiêm các quy định về phòng chống dịch Covid-19.
Ông La Văn Nam, Chủ tịch UBND huyện Lục Ngạn, cho biết huyện đã xây dựng 3 kịch bản tiêu thụ vải, trong đó xấu nhất là tình huống thị trường truyền thống bị ách tắc. Theo đó, sẽ đẩy mạnh tiêu thụ trong nước, song song với việc mở rộng thị trường sang các nước Âu - Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản… đã khai thông từ vài năm nay.
Những năm vừa qua, vải thiều Lục Ngạn đã vào được thị trường phía Nam. Nhiều tập đoàn phân phối lớn tại Việt Nam như: Big C, Co.opmart… đều đã đến Lục Ngạn khảo sát, có kế hoạch cho vụ vải năm nay. Giữa tháng 5, Công ty Chánh Thu của tỉnh Bến Tre đã ký kết thu mua hơn 100 tấn vải thiều trên diện tích hơn 10 ha ở các xã Tân Sơn và Nam Dương của huyện. Ngày 6-6, tỉnh sẽ tổ chức hội nghị trực tuyến toàn quốc xúc tiến tiêu thụ vải thiều, gồm 60 điểm cầu tại Sở Công Thương của các tỉnh và TP trong cả nước.
Trầy trật tháo gỡ
Lục Ngạn là huyện miền núi bán sơn địa phía Đông Bắc của tỉnh Bắc Giang, với diện tích tự nhiên hơn 1.012 km2, rộng hơn cả một số tỉnh như Hà Nam, Bắc Ninh.

Vào những năm 60 của thế kỷ trước, hàng chục vạn đồng bào các tỉnh miền xuôi rời quê hương lên đây xây dựng vùng kinh tế mới. Nhiều cây trái sản vật của các miền quê cũng theo lên vùng quê mới. Trong số đó, cây vải vùng Thanh Hà (Hải Dương) là thích hợp và hiệu quả hơn cả. Nhưng thời đó, trồng vải thiều ở Lục Ngạn chỉ là tự sản tự tiêu, canh tác tự phát, manh mún, lạc hậu nên sản lượng thấp, chất lượng thua kém vải thiều Thanh Hà của Hải Dương và của nhiều miền quê khác.

Trong cuộc vật lộn tự cứu mình vào những năm 1980, lãnh đạo huyện Lục Ngạn lúc bấy giờ đã tổ chức nghiên cứu, khảo sát các yếu tố tự nhiên và quyết định Lục Ngạn phải "đổi đời" bằng cây vải thiều. Câu nói "hãy dời kinh đô vải thiều về Lục Ngạn" của Bí thư Huyện ủy Đỗ Phụng ngày ấy, đến nay các thế hệ nhân dân ở Lục Ngạn vẫn nhắc. Chuyện kể rằng đích thân ông Phụng cùng một số lãnh đạo chủ chốt của huyện đã biện lễ về tận Thanh Hà, thắp hương tạ ân dưới gốc cụ Vải Tổ cầu khấn cụ phù hộ độ trì cho chút chít hậu duệ của cụ sinh sôi nảy nở tốt tươi trên miền quê mới, để đặc sản vải Thanh Hà không chỉ nức danh là "vải tiến vua" mà còn giúp muôn dân xóa đói giảm nghèo, tiến tới làm giàu từ cây vải.
Câu chuyện trên đây tuy hơi hướng tâm linh nhưng thể hiện một nguyện vọng và quyết tâm của Đảng bộ và nhân dân Lục Ngạn lúc bấy giờ. Cùng với đó là biết bao công việc bài bản phải thực thi, từ việc khuyến khích hình thành những trang trại tập trung, áp dụng khoa học kỹ thuật trong làm đất, chọn giống, chăm sóc, áp dụng quy trình VietGAP và GlobalGAP… đến khâu bảo quản và tiêu thụ.
Khi cây vải đã tràn ngập toàn huyện với sản lượng mỗi vụ đến hàng trăm tấn; khi "Vải thiều Lục Ngạn" được đăng ký thương hiệu, có mã vạch truy xuất thì lại phải lo làm sao chấm dứt điệp khúc được mùa rớt giá, làm sao ổn định đầu ra và tiếp tục mở rộng thị trường tiêu thụ.
Từng ấy công việc phải trầy trật tháo gỡ vụ này sang vụ khác, đến nay ngót nghét đã 30 năm có lẻ.
Ăn nên làm ra
Tôi có anh bạn đồng ngũ là nhà thơ Ngô Minh Bắc.
Năm 1983, từ chiến trường K trở về, anh theo học trường báo chí rồi về công tác ở Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh Hà Bắc cũ. Anh phóng viên cựu chiến binh này sau đó được cử lên tăng cường cho Đài Truyền thanh huyện miền núi Lục Ngạn. Tưởng chỉ vài năm "tăng cường" biệt phái, nào ngờ bén rễ xanh cây ngót nghét đã hơn 30 năm.
Cách đây mấy năm, tình cờ nhận ra nhau trong một chuyến đi thực tế sáng tác do Hội Văn nghệ Bắc Giang tổ chức, Ngô Minh Bắc nhiệt tình mời tôi lên Lục Ngạn, hăng hái dẫn tôi đi tham quan những mô hình "Nông thôn mới vùng trồng cây ăn quả". Đây là một đề án lớn của huyện Lục Ngạn triển khai đầu năm 2015, với 3 đặc trưng cơ bản của "nông thôn mới vùng trồng cây ăn quả" là: Chuyên canh các loại cây ăn quả; kiến trúc nhà vườn thân thiện môi trường; giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa địa phương.
Hôm đó, tôi đã được thong dong tản bộ trong các ngõ xóm dẫn đến những ngôi nhà trang nhã nép mình dưới bóng những vườn cây ăn quả sum sê. Chốc chốc lại gặp hình ảnh một chiếc ô tô đậu trong khuôn viên gia đình, như "khoe khéo" về sự ăn nên làm ra của gia chủ. Tất cả đường liên thôn, liên xã đều đã được trải nhựa hoặc đá cấp phối. Hệ thống "điện, đường, trường, trạm" hoàn chỉnh hài hòa trong không gian xanh, sạch, đẹp của một miền quê trù phú. Tất cả đều là nhà nước và nhân dân cùng làm.
Một làng nghề truyền thống ở Lục Ngạn
Một làng nghề truyền thống ở Lục Ngạn
Cũng từ lần thâm nhập thực tế ấy, tôi mới biết Lục Ngạn hôm nay đã trở thành một vùng cây ăn quả tập trung lớn nhất của miền Bắc, với tổng diện tích hơn 27.000 ha chuyên canh cây ăn trái, sản lượng hằng năm trên dưới 200.000 tấn các loại. Điều thú vị là cam Vinh, bưởi Diễn trên đất Lục Ngạn chẳng những ngon hơn, đẹp hơn sản phẩm "gốc", mà còn được mang những cái tên mới như "cam lòng vàng", "bưởi ngọt"... có đăng ký thương hiệu, chỉ dẫn địa lý hẳn hoi. Và như vậy là không chỉ có vải thiều, cam, bưởi..., Lục Ngạn còn có nhiều sản phẩm truyền thống đang được phục hồi và nâng cao, như: rượu Kiên Thành, giấm trái cây, mì Chũ, mật ong, phấn hoa, thịt ngựa, thịt dê.
Biết tôi không thể ở lại đến "giờ G" của mùa vải năm nay, Ngô Minh Bắc cứ xuýt xoa tiếc rẻ. Anh nói, trưa 6-6, ngay sau khi kết thúc hội nghị trực tuyến toàn quốc xúc tiến tiêu thụ vải thiều, UBND huyện sẽ tổ chức lễ xuất hành đoàn xe vải thiều đi tiêu thụ ở thị trường trong và ngoài nước. Đồng thời, tất cả trang trại, vườn đồi sẽ nhất loạt mở cửa đón khách hàng và du khách đến tham quan, trao đổi kinh nghiệm và thương thảo làm ăn. Đó là nét văn hóa mới của "nông thôn mới vùng trồng cây ăn quả".
Du khách đến thăm nhà vườn ở Lục Ngạn
Du khách đến thăm nhà vườn ở Lục Ngạn
Cũng như mấy năm gần đây, "Hội chợ cam - bưởi Lục Ngạn" được tổ chức vào ngày 26-11 hằng năm đã trở thành một lễ hội thương mại được dư luận chú ý. Gọi là "Hội chợ cam - bưởi" nhưng có tất cả những sản phẩm truyền thống vừa kể trên. Đây là dịp vinh danh, quảng bá các sản phẩm trái cây chất lượng cao và các đặc sản khác của Lục Ngạn đến với người tiêu dùng trong và ngoài nước. 
Ngô Minh Bắc hào hứng bảo tôi dịp này bận thì cứ về đi, nhưng cuối năm nay, cố gắng lên dự “Hội chợ cam - bưởi Lục Ngạn”! Tôi nhận lời với sự sốt sắng chân thành, bởi đó sẽ được thêm một lần khám phá Lục Ngạn.
ĐỨC THỌ (NLĐO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.