Lớp học đặc biệt của nhà sư trên chiếc bè giữa lòng hồ Trị An

Ở xóm vạn chài giữa lòng hồ Trị An có một chiếc bè rất đặc biệt. Đó không phải nơi sinh sống của ngư dân mà là lớp học tình thương của đại đức Thích Chơn Nguyên - người dìu dắt từng cảnh đời bé thơ.
Không chỉ dạy chữ, thầy Nguyên còn dạy kỹ năng sống cho trẻ vạn chài có ngày lên bờ - Ảnh: DIỆU QUÍ
Không chỉ dạy chữ, thầy Nguyên còn dạy kỹ năng sống cho trẻ vạn chài có ngày lên bờ - Ảnh: DIỆU QUÍ
Những cây bút, quyển vở, những tiếng "chờ a cha, mờ e me nặng mẹ..." là điều mà trước đó các bé chưa bao giờ biết tới. Hầu hết các bé là con cháu đồng bào Việt kiều nghèo từ Biển Hồ, Campuchia, về mưu sinh ở làng bè xã Thanh Sơn (huyện Định Quán, Đồng Nai).
Là con ngư dân nghèo khó, quanh năm bọn trẻ chỉ biết tấm lưới, con cá. Cái ăn còn thiếu, nên chuyện học hành cũng chẳng có. Tôi nghĩ mình phải giúp cuộc đời các bé tươi sáng hơn.
Đại đức Thích Chơn Nguyên
Dìu dắt từng cuộc đời
Sáng đầu tuần, chiếc xuồng máy lạch tạch từ xa chở ba đứa trẻ tấp vào bè, rồi lần lượt mấy chiếc khác cũng rẽ nước tới. 
Có một chiếc xuồng chèo chở bốn em vừa cập bến mà người chèo là một... cậu học sinh 8 tuổi. Mặt mũi lấm lem, đứa nào cũng đeo cặp, bước lên bè chạy giỡn rôm rả bởi chưa đến giờ học.
Vừa kêu học trò không được chạy nhảy trên bè, thầy Thích Chơn Nguyên (chùa Liên Sơn) cho biết đang thời điểm nước dâng cao, học sinh đến lớp bằng 6 chiếc xuồng do ông cấp, có khi tụi nhỏ tự chèo xuồng đến hoặc cha mẹ đưa tới. Mỗi buổi đi học, em nào giữ xuồng sẽ rước những bé còn lại.
Hằng ngày, người thầy giáo đặc biệt 41 tuổi mặc áo nhà sư này sắp xếp tươm tất việc ở chùa trước khi chạy xuồng máy đến lớp học ở làng chài. 
Thầy Nguyên kể duyên "gieo con chữ" cho các em trong một lần ông đến thăm cuộc sống người dân và làm thiện nguyện, rồi tình cờ thấy nhiều trẻ ở đây ngày qua ngày theo gia đình lênh đênh mưu sinh trên mặt hồ. 
Thương những cảnh đời bé thơ đến một con chữ bẻ đôi cũng không biết, thầy bắt đầu nghĩ chuyện mở lớp dạy cho bọn trẻ.
"Lúc đầu tôi dạy 5 bé ở bè một hộ dân. Sau đó, nhiều bé khác cũng tìm đến học, nên tôi cố gắng mua hẳn cái bè lớn để "mở trường". Dự phòng lớp dần đông hơn, tôi mua 3 bè, bè lớn nhất là bè chính đang làm lớp học này" - thầy Nguyên kể.
Buổi sáng tôi có mặt trên bè, lớp học đặc biệt có hơn 20 học sinh, mà bé nhỏ nhất mới 6 tuổi, lớn nhất 15 tuổi. Thầy Nguyên như "con thoi" lúc dạy toán, khi dạy tiếng Việt tùy theo độ tuổi từ lớp 1 đến lớp 5. Cuối tuần sẽ có một cô giáo là cộng sự của thầy ở TP.HCM đến dạy phụ.
Các bé được học mỗi tuần 6 ngày (trừ thứ hai), bắt đầu từ 8h sáng. Buổi trưa ở lớp, thầy Nguyên chuẩn bị sẵn cơm, canh và sữa cho học sinh, ăn trưa xong chúng ngủ tại bè để chiều học đến 4h. Mọi chi phí ăn uống, sách vở, khám chữa bệnh... cho các bé đều do thầy Nguyên và nhà hảo tâm đóng góp.
Chia sẻ cách dạy đối với lớp học có nhiều độ tuổi và trình độ chênh nhau, thầy Nguyên tâm sự: "Tôi dạy theo từng năng lực mỗi bé, chứ không dạy kiểu lấy thước đo chung cho tất cả. Quan trọng là khả năng hòa nhập và tiếp thu của các bé. Tôi không kiểm tra định kỳ mỗi tháng hay mỗi tuần, mà đánh giá năng lực qua từng buổi học". 
Tôi hỏi khả năng tiếp thu của bọn trẻ thế nào, thầy nhẹ nhàng trả lời: "Ổn, nhanh nữa là đằng khác!".
Đang cặm cụi suy nghĩ cách giải bài tập toán lớp 5, Nguyễn Văn Nam (15 tuổi) cho biết em theo học từ lúc lớp mới mở. 
"Học ở đây, em thấy vui, dễ hiểu lắm, cái nào không biết là thầy chỉ liền" - Nam nói em cố gắng biết chữ thông thạo để đủ tuổi sẽ vào xí nghiệp làm công nhân. 
Đây cũng là điều thầy Nguyên hi vọng học trò mình có thể dùng kiến thức đã học dưới bè để lên bờ tìm con đường tươi sáng hơn.
Đường đến trường của các bé trên chiếc xuồng - Ảnh: DIỆU QUÍ
Đường đến trường của các bé trên chiếc xuồng - Ảnh: DIỆU QUÍ
Dạy từng kỹ năng sống
Không chỉ xóa mù chữ, thầy Nguyên còn đào tạo thêm một số kỹ năng cơ bản, giúp các em phát huy thế mạnh của bản thân. 
"Ví dụ bé nào giỏi giao tiếp, tôi sẽ tạo điều kiện khơi dậy khả năng đó để bé có cơ hội tỏa sáng ở nhiều môi trường. Còn nếu bé nào yếu kỹ năng sống, tôi sẽ luyện hết mức để bé tiến bộ từng chút" - thầy Nguyên khẳng định kỹ năng sống rất quan trọng, nhất là những đứa trẻ nghèo truyền đời quanh quẩn trên sông nước.
Mỗi tháng hai lần các bé được chở lên chùa để học và thực hành các kỹ năng sống. "Tôi phải quan tâm từng bé, tùy theo tâm sinh lý, tác động gia đình để có cách dạy bảo phù hợp đi vào trái tim, khối óc bé. Tôi tâm niệm không chỉ đơn giản là dạy cái chữ mà đào tạo cả các kỹ năng sống cho hiện tại và tương lai mai này" - thầy nhấn mạnh.
Cứ như vậy một thời gian, hầu hết các bé đều ổn về đọc, viết, tính toán cơ bản cùng kỹ năng sống. "Khi thông thạo con chữ, tính toán rồi, em nào lớn lên muốn đi làm thì đi, còn muốn học thì tiếp tục học".
Không giống trong trường, ở lớp học đặc biệt này, thầy Nguyên không thể yêu cầu học trò đi học đúng giờ hay thường xuyên, cũng không thể bắt các em về nhà phải làm bài tập. 
"Bởi khi vừa ra khỏi lớp, có đứa vừa cởi cái áo trắng là nhảy ngay xuống thuyền đi đánh lưới với cha mẹ rồi. Thậm chí chúng còn không kịp về nhà". 
Thầy Nguyên kể thêm có khi phụ huynh không cho con đến lớp vì phải đi đánh lưới kiếm cơm phụ cha mẹ, nên lúc đầu hễ cứ học xong là thầy phát cho mỗi bé 2kg gạo mang về để hôm sau lại được đi học.
"Tôi xem tụi nhỏ như con cháu để yêu thương, chăm lo, chứ không đơn thuần chỉ là người thầy dạy cái chữ rồi thôi" - thầy Nguyên nhẹ nhàng tâm sự. 
Tuy thương học trò, thầy Nguyên cũng có một số quy định chặt chẽ ở lớp như không chửi thề, không xả rác, không quậy phá, nói vài lần không nghe sẽ bị dừng học...
Chỉ tay vào cậu bé đang giỡn ở góc bè, thầy nói: "Bé này hiếu động, quậy nhất lớp, từng bị dừng học một lần. Bé theo bạn đến lớp học ké, nhưng mấy đứa kia không cho đi chung xuồng nên quá giang người dân đến đây đứng ngoài cửa sổ nhìn vào lớp. Sau đó cha mẹ bé cũng tới, thấy thương quá nên tôi cho bé vào lớp học lại và cố dạy bảo bé".
Mỗi ngày khi học xong các em đưa nhau về bè, còn thầy Nguyên cũng lái xuồng về chùa. Đó là khi ánh chiều đã loang trên mặt hồ mênh mông...
Cha và con cùng học chữ
Không chỉ dạy trẻ nhỏ, lớp của thầy Nguyên còn xóa mù chữ cho cả người lớn. Có thời điểm lớp lên đến 70 học trò với đủ lứa tuổi từ già tới trẻ, cha và con chia ra học tại 3 bè.
Anh em kiểm lâm ở Khu bảo tồn thiên nhiên Đồng Nai cũng đến phụ thầy dạy cho người lớn. Vừa rồi, ăn tết xong, một số người đọc viết thành thạo đã lên bờ tìm kế sinh nhai.
Không chỉ xóa mù chữ, thầy Nguyên còn có mục tiêu xóa nghèo cho bà con xóm vạn chài ở ấp 5, xã Thanh Sơn.
Hiện thầy đang hỗ trợ gạo, mắm muối và một số thứ cần thiết cho nhiều hộ dưới bè. Trước đó, thầy đã giúp một số hộ rời bè, tạo công ăn việc làm để họ có thể hòa nhập tốt trên bờ.
Theo DIỆU QUÍ (TTO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.