Làng Trớ rồi sẽ khác…

(GLO)- Vững tin về ngày mai tươi sáng hơn, 115 hộ dân ở làng Trớ (xã Chư A Thai, huyện Phú Thiện) đã tự nguyện di dời nhà cửa để sắp xếp lại làng. Chung tay giúp dân làng Trớ có 73 cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn Thông tin 29 (Bộ Tham mưu, Quân đoàn 3).
Việc di dời, sắp xếp lại dân cư 4 làng đồn: Hek, Pông, Trớ, Pêng của xã Chư A Thai được thực hiện theo chỉ đạo của đồng chí Dương Văn Trang-Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh và theo đề án phát triển kinh tế-xã hội 4 làng này của huyện Phú Thiện. Trước làng Trớ, huyện Phú Thiện đã hoàn thành việc di dời nhà cửa và sắp xếp lại dân cư 2 làng Pông và Hek. 
Nhộn nhịp dời làng
Theo những người dân ở xã Chư A Thai, trước đây, làng Trớ cũ đóng trên một ngọn núi cao trong khu vực hồ thủy lợi Ayun Hạ. Năm 1990, khi công trình hồ thủy lợi Ayun Hạ được khởi công, làng này được di dời về một bãi đất bằng phẳng dưới chân núi Chư Hoai của xã Chư A Thai. Từ đó đến nay, dân làng Trớ lấy con đường giao thông liên xã ngang qua chia làng ra 2 nửa làm trung tâm rồi dựng nhà để ở. 
Dù chia làm 2 khu vực nhưng với tập quán lâu đời là sống dựa vào nhau, 101 ngôi nhà của 115 hộ dân Bahnar, Jrai và Kinh ở làng Trớ vẫn dựng san sát nhau, mỗi sào đất có thể có đến 2-3 ngôi nhà. Nhiều hộ không có đất, anh em thân hữu thương tình cho mượn một khoảnh để dựng nhà. Gia đình ông Kpă Puch (SN 1971) là một ví dụ. Hơn 22 năm ở làng thì chừng ấy năm gia đình ông Puch làm nhà trên đất mà người họ hàng tên Đinh Y cho mượn. Hai ngôi nhà dựng cách nhau chỉ vài bước chân. Đa phần nhà ở của dân làng Trớ là nhà sàn, dưới gầm nhà là nơi nuôi nhốt gia súc và gia cầm. Khái niệm nhà vệ sinh, nhà tắm dường như chưa hiện hữu nơi đây. Gia súc, gia cầm thả rông khắp làng. Nền đất vương vãi đầy chất thải của chúng và bốc mùi hôi thối.
Những chiến sĩ trẻ giúp dân dời nhà. Ảnh: N.S
Những chiến sĩ trẻ giúp dân dời nhà. Ảnh: N.S
Theo thống kê của UBND xã Chư A Thai, làng Trớ hiện có 115 hộ nhưng có đến 47 hộ nghèo, chủ yếu là người Bahnar và Jrai; 14 hộ muốn tách hộ nhưng không có đất ở nên phải sống chung trong những ngôi nhà sàn chật hẹp. Ông Phùng Trung Toàn-Chủ tịch UBND xã Chư A Thai-cho biết: Để thay đổi nếp nghĩ, cách làm và giúp người dân 4 làng đồn vươn lên thoát nghèo trên quê hương mình, từ năm 2017, tỉnh và huyện có chủ trương di dời, sắp xếp lại dân cư. Sau khi hoàn thành việc di dời, sắp xếp lại 2 làng Pông và Hek, huyện bắt đầu triển khai việc di dời, sắp xếp lại làng Trớ. Theo đó, làng Trớ được quy hoạch trên diện tích 15 ha và chia làm 7 khu dân cư với 141 lô, mỗi lô có diện tích 600 m2. Các hộ không có đất ở sẽ được cấp mới. Số nhà dân sẽ phải di dời là 103 hộ, lấy đường giao thông liên xã Chư A Thai qua làng là trục kết nối chính. Bên cạnh đó, người dân còn được hỗ trợ tôn làm nhà vệ sinh và lưới B40 làm hàng rào; được hỗ trợ cây cối; hướng dẫn làm vườn rau sạch...
Trước chủ trương đậm tính nhân văn, dân làng Trớ đã đồng ý di dời nhà cửa và sắp xếp lại dân cư làng. Ông Đinh Dung-Bí thư chi bộ làng Trớ-cho hay: “Thấy mấy làng khác được quy hoạch lại đẹp hơn, dân làng mình cũng muốn được như vậy. Có 27.783 m2 đất được các hộ hiến để làm đường giao thông. Già làng Đinh Theh hiến nhiều đất nhất với hơn 3.000 m2. Gia đình tôi đồng ý giao lại 600 m2 đất vườn cho hộ khác và nhận một lô ở nơi ở mới”.
Làng Trớ giờ đây như một đại công trường. Những chiếc xe ủi san ủi đất làm đường giao thông và mặt bằng mới để di dời nhà. Dân làng Trớ chia thành nhiều nhóm. Một nhóm đàn ông chung vai dời những ngôi nhà sang nơi ở mới theo quy hoạch. Một nhóm khác khiêng cọc trụ bê tông, lưới B40 trên xe tải xuống. Phụ nữ phụ trách việc nấu nướng thức ăn, nước uống… Trên khuôn mặt họ ánh lên niềm vui và tự hào. Tiếng cười nói vang vọng một vùng. “Mấy hôm nay, nhà mình vui lắm. Cả tuần nay, 2 cha con mình cùng làm công việc di dời nhà cửa với dân làng nhưng không hề thấy mệt”-ông Kpă Puch phấn khởi.
Một tuần sau khi thực hiện việc di dời nhà cửa, làng Trớ đã mang những dấu ấn nhất định. Các con đường được san ủi tạo ra những khu đất vuông vức. Những ngôi nhà được di dời quay mặt ra hướng đường giao thông và tạo thành một hàng thẳng tắp. 
Thắm tình quân dân
 Quân và dân chung sức di dời nhà sang nơi ở mới. Ảnh: N.T
Quân và dân chung sức di dời nhà sang nơi ở mới. Ảnh: N.T
Làng Trớ mùa này nắng như đổ lửa. Gió ràn rạt thổi phả hơi nóng rát da. Từ những chỗ vừa được san ủi để di dời nhà cửa, bụi đất bay mù trời. Những ngôi nhà sàn bắt đầu rời chỗ cũ “đi” đến nơi mới. Để một ngôi nhà đến đích mới phải có hàng trăm con người chung tay di dời, trong đó có những người lính trẻ. Theo Đại úy Lê Tiến Vui-Phó Đại đội trưởng Đại đội 2 (Tiểu đoàn Thông tin 29), trong đợt này có 73 cán bộ, chiến sĩ xuống giúp dân làng Trớ di dời nhà cửa, sắp xếp lại dân cư theo quy hoạch của huyện; hướng dẫn người dân làm vườn rau xanh.
Một góc làng Hek sau khi di dời sắp xếp. Ảnh: N.T
Một góc làng Hek sau khi di dời sắp xếp. Ảnh: N.T
Nắng nóng khiến khuôn mặt của những người lính trẻ đỏ gay và nhễ nhại mồ hôi. Dù vậy, họ vẫn cần mẫn với phần việc của mình. Một tốp chiến sĩ cùng dân làng Trớ khiêng nhà. Họ dùng dây buộc những thanh gỗ vào cột nhà để cố định chắc chắn. Sau tiếng hô của người chỉ huy, mọi người dùng sức khiêng ngôi nhà đến nơi cần đặt. Một tốp khác khiêng cọc bê tông làm trụ rào. Nhiều việc nặng khiến đôi tay của lính trẻ chai sạn, có cả những bàn tay bị rướm máu nhưng họ vẫn tươi cười làm việc. “Chúng tôi sẽ ở đây 22 ngày để giúp dân làng Trớ dời nhà. Công việc ở đây rất nặng nhưng thấy bà con phấn khởi nên chúng tôi như được tiếp thêm sức mạnh”-chiến sĩ Jô Sia Ê Ban (Đại đội 2) hồ hởi.
Hai dãy phòng học giữa làng Trớ được chọn là điểm để 73 cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn Thông tin 29 nghỉ tạm trong lần xuống giúp dân này. Ở khu đất sau hai dãy phòng học là một vườn rau xanh. Chiến sĩ Y Nớt Niê (Đại đội 2) chia sẻ: “Đây là vườn rau mẫu. Hôm mới xuống, anh em chiến sĩ chặt tre, che bạt xung quanh rồi cuốc đất trồng rau. Sáng sớm và chiều tối, anh em thay nhau tưới nước. Hy vọng sau này người dân làng Trớ sẽ làm theo để có rau xanh ăn hàng ngày”.
Tin rằng với sự chung tay, đồng lòng của các cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn Thông tin 29 cùng người dân, làng Trớ rồi sẽ đổi thay mạnh mẽ.
 NGUYỄN TÚ-NGỌC SANG

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.