Làng giữa đại ngàn

Người dân làng Tranh sống gần gũi với thiên nhiên nên có sức khỏe hơn người.
Cam go vào làng
Để đến được làng Tranh (thôn Gò Tranh, xã Long Sơn, huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi) những ngày sau mưa bão, chúng tôi phải lên kế hoạch hơn nửa tháng và thường xuyên hỏi thăm về thời tiết, đường sá vào làng.
Lúc đầu nghe chúng tôi nói ý định vào làng, anh Đinh Văn Dố, cán bộ xã Long Sơn (được phân công phụ trách làng Tranh), xua tay nói: "Không được đâu, mùa này đi nguy hiểm lắm! Đi vào giữa chừng mà gặp mưa thì có khi ở luôn trong đó cả chục ngày".
Sau nhiều lần thuyết phục, anh Dố cũng đồng ý dẫn chúng tôi vào làng và không quên dặn: "Phải gọn nhẹ hết sức mới có thể vào làng".
Đúng 7 giờ, chúng tôi xuất phát từ UBND xã Long Sơn với 2 chiếc xe máy, thẳng hướng làng Tranh. Sau hơn nửa giờ vượt qua những đoạn đường sạt lở, chúng tôi mới tới con đường mòn chỉ đủ cho 2 xe máy tránh được, chạy sâu vào rừng. Đây là đường duy nhất dẫn về làng Tranh. Ngoài người làng Tranh và số ít người ở xã, không ai biết đường này. Từ đây vào làng chừng 15 km nhưng nếu đường thuận lợi, đi nhanh phải 3 giờ đi xe máy, còn nếu có sạt lở hay đường trơn trượt phải cả buổi.
Sau hơn 3 giờ leo dốc, băng qua những con đường đất trơn trượt, vượt gần chục con suối, dốc đá dựng đứng, cuối cùng chúng tôi đã đến được cổng làng Tranh. Dường như mọi thứ xung quanh chẳng hề hấn gì sau trận bão số 9 tàn phá khủng khiếp dưới miền xuôi. Như hiểu sự ngơ ngác của chúng tôi, anh Đinh Văn Mang (người dân làng Tranh) bỏ bó mây rừng đang vác trên vai xuống, giọng nói lai giữa giọng đồng bào Cadong và kinh: "Bão vừa rồi, làng mình không sao hết. Cây cối cũng không sao, chỉ có mưa lớn thôi".
Thung lũng làng Tranh nằm lọt thỏm giữa những tán rừng già
Cụ Đinh Thị Mái - người lớn tuổi nhất ở làng Tranh
Vị trí cổng làng này mới chỉ là làng trên, có 6 nhà dân, còn muốn đi vào làng dưới phải 3 km nữa. Mà đây vào đó chỉ có đi bộ, đường xe máy đã bị sạt lở.
Rừng là nguồn sống
Cụ Đinh Thị Mái (78 tuổi) là người cao tuổi nhất và được xem là "thủ lĩnh" làng Tranh. Lúc chúng tôi tới, cụ Mái đang hái bí đỏ, nấu cơm trưa.
Theo lời cụ Mái, hiếm khi mới có người tới làng Tranh. Người làng Tranh cũng ít khi đi đâu, chỉ thỉnh thoảng vài tháng mới có người xuống trung tâm xã, đem lương thực cho con em dân làng Tranh ở bán trú, học dưới đó. Sẵn tiện thì mua những vật dụng cần thiết cho cả làng.
Cả làng Tranh có 9 hộ với 50 người sinh sống tập trung trong một thung lũng rộng hơn 1 ha giữa rừng già. "Khu vực người dân làng Tranh sinh sống nằm giữa rừng phòng hộ huyện Minh Long. Nhưng dù thế nào, người làng Tranh cũng không bao giờ phá rừng. Coi rừng là nơi linh thiêng cần phải bảo vệ. Hằng tháng, người làng Tranh còn lập các tổ đội, đi tuần tra, bảo vệ rừng. Khi phát hiện có người lạ xâm hại, họ báo kiểm lâm xua đuổi" - anh Dố nói.
Để chứng minh, anh Dố chỉ chúng tôi những cây cổ thụ như gỗ chò, gỗ xoan… vài người ôm không xuể, ước tuổi đời đã hàng trăm năm, chỉ nằm cách nhà dân vài bước chân. "Mình phải bảo vệ rừng. Rừng cho mình nguồn nước, cho mình cái ăn. Không bảo vệ rừng, lấy gì mà sống" - ông Đinh Văn Cư, người làng Tranh, nói.
Chính ý nghĩ coi rừng là nguồn sống nên hàng trăm năm qua, dù thiếu đất trồng lúa, thiếu đất trồng hoa màu nhưng người làng Tranh không bao giờ xâm phạm tới rừng. Vì vậy mà thiên nhiên ở đây đã ban tặng cho người dân làng Tranh khí hậu ôn hòa, cây cối xanh tươi, phát triển quanh năm. Cuộc sống ở đây không điện, không tivi, không có giao thương với bên ngoài; chủ yếu dựa vào việc trồng lúa, nuôi bò, dê, gà… và trồng các loại rau, củ quả để tự cung tự cấp. Thu nhập duy nhất của người dân dựa vào cây mây rừng. Khi nào tới mùa, người dân đi khai thác về tập trung lại, rồi chở xuống trung tâm xã bán cho thương lái. Nhưng việc này cũng phải vài tháng mới đi một lần vì đường sá quá cách trở.
Đa phần người dân đang sinh sống ở làng Tranh đã có gia đình và lớn tuổi. Còn lớp trẻ thì đi làm khắp nơi nên nếu yêu đương, họ cùng về đây ra mắt, làm đám cưới đãi người làng. Người làng Tranh sợ nhất là lúc ốm đau bất chợt. Nhiều lúc có người làng bị đau hay sinh đẻ, đàn ông phải lấy võng khiêng ra tới đường lớn, chở xuống trạm y tế xã, huyện. Thế nhưng, 15 năm gắn bó người dân làng Tranh, anh Dố chỉ gặp vài trường hợp đau ốm bất chợt mới khiêng võng đi cấp cứu. Có lẽ vì người dân ở đây sống gần gũi với thiên nhiên nên họ có sức khỏe hơn người.
Ông Võ Đình Tiến, Chủ tịch UBND huyện Minh Long, cho biết khu vực người dân làng Tranh sinh sống nằm ở rừng phòng hộ huyện Minh Long với diện tích khoảng 1.200 ha. mấy chục năm qua, nhờ người dân làng Tranh góp công sức bảo vệ, diện tích rừng tự nhiên ở Minh Long vẫn được gìn giữ nguyên vẹn và được đánh giá rừng đẹp nhất vùng.
"Chính quyền địa phương từng có ý định vận động người dân làng Tranh xuống nơi ở mới thuận lợi hơn nhưng người dân không đi. Họ kiên quyết ở lại bám rừng. Sau những lần như vậy, chính quyền bỏ cuộc… Điều quan trọng nhất bây giờ là không nhất thiết phải di dời nhưng phải làm sao hỗ trợ tối đa cho người dân làng Tranh, khi họ ốm đau hay cần giúp đỡ" - ông Tiến nói.
Bài và ảnh: TỬ TRỰC (NLĐO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.