Ký ức về vụ thảm sát Tân Lập

(GLO)- Sáng 2-4, đông đảo cán bộ và nhân dân xã Đak Hlơ (huyện Kbang, Gia Lai) đã cùng nhau tụ về khu vực công trình Bia tưởng niệm để tưởng nhớ những người dân của làng Tân Lập (nay là thôn 6, xã Đak Hlơ) bị giặc Pháp tàn sát năm 1947.
 
Từ sáng sớm, nhiều cán bộ và người dân xã Đak Hlơ đã có mặt tại khu vực Bia tưởng niệm làng Tân Lập để chuẩn bị cho đám giỗ chung lần đầu tiên được tổ chức. Mỗi người một việc, người dọn vệ sinh quanh bia, người chuẩn bị muối, gạo, xôi, gà để cúng giỗ. Tất cả đều thành tâm nhớ về những người dân làng Tân Lập bị giặc Pháp giết hại cách đây gần 70 năm.

 

Ông Nguyễn Đức Hải-nguyên Bí thư Đảng ủy xã Đak Hlơ đến sớm để chuẩn bị lễ cúng. Ảnh: H.T

Trong số những người có mặt tại khu vực Bia tưởng niệm, chúng tôi gặp bà Huỳnh Thị Lan (thôn 6, xã Đak Hlơ). Vừa thắp nén nhang, bà Lan vừa nhớ lại: “Hồi còn nhỏ, tôi được ông nội kể rằng, ngày làng Tân Lập bị thảm sát, ông đang đi chăn bò nên mới may mắn thoát chết. Mấy ngày sau khi giặc rút, ông và những người sống sót mới lén về tìm xác bố mẹ và người thân để chôn cất. Ông tôi bảo, cảnh tượng lúc ấy kinh hoàng lắm, nhà cửa bị đốt cháy thành tro, người chết nằm la liệt khắp nơi nên chôn cất xong không còn ai dám ở lại làng nữa”.

Còn ông Nguyễn Đức Hải-nguyên Bí thư Đảng ủy xã cho biết, năm 1975, ông mới đến Đak Hlơ lập nghiệp. “Theo những người sống lâu năm ở đây kể lại, năm 1947, bộ đội mình đánh đồn Tú Thủy, rút quân chạy về làng Tân Lập-nơi có nhiều người hoạt động cách mạng-nhưng do để quên một số dây điện thoại nên bị địch phát hiện và ra tay thảm sát. Người dân làng Tân Lập bị giặc bắn chết nằm rải rác gốc bụi, bờ suối, giữa sân, nhiều nhất là tại nhà của ông Hương bộ Khứu-một cơ sở của cách mạng”-ông Hải nhớ lại.

Tuy chỉ được nghe kể nhưng cán bộ và nhân dân xã Đak Hlơ đều thấu hiểu nỗi đau của vụ thảm sát Tân Lập.  Ông Vũ Văn Lưu-nguyên Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Đak Hlơ tâm sự: Cái chết của người dân làng Tân Lập ngày ấy đau thương lắm. Cả làng có 73 hộ đều bị thảm sát, trong đó, có hộ mất đến 8 người thân. Vì vậy, hơn 10 năm trước, cán bộ và nhân dân xã Đak Hlơ đã liên tục kiến nghị tỉnh đầu tư xây dựng bia tưởng niệm. Năm 2005, tỉnh đã tổ chức một hội thảo “Nghiên cứu về làng Tân Lập” để có hướng đầu tư xây dựng bia tưởng niệm, song do chưa có kinh phí nên mãi đến 10 năm sau, tỉnh mới chỉ đạo huyện Kbang xây dựng công trình này.  

Là người đến sớm nhất để chuẩn bị cho đám giỗ chung, ông Đỗ Khắc Xuất-Trưởng thôn 6 cho biết: Từ khi có Bia tưởng niệm (khánh thành ngày 18-5-2015-P.V), mỗi dịp lễ, Tết, nhân dân thôn 6 lại về đây để thắp hương cho những người đã khuất. Bà con cũng thường xuyên cùng cán bộ thôn trông coi, chăm sóc công trình này. Hy vọng, huyện sớm triển khai xây dựng giai đoạn II để mở rộng khuôn viên công trình cho khang trang, sạch đẹp.  

Cũng trong mong mỏi đó, ông Bùi Phích-Chủ tịch UBND xã Đak Hlơ chia sẻ: Công trình được xây dựng đã đáp ứng được lòng mong mỏi của cán bộ và nhân dân xã Đak Hlơ nói chung, thôn 6 nói riêng. Vào ngày 25-2 (Âm lịch), xã tổ chức làm giỗ để tưởng nhớ những người dân làng Tân Lập đã bị thảm sát vào năm 1947, đồng thời, nhắc nhở mọi người về truyền thống lịch sử vẻ vang của dân tộc, khơi dậy lòng yêu nước trong nhân dân, nhất là trong thế hệ trẻ. Qua đó, vận động người dân đoàn kết, xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Hồng Thương

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.