Kiệt quệ vì "Ma rừng": Chân dung thầy cúng

Có thầy mo sau khi cúng bái xong không đòi hỏi chuyện tiền nong mà gia chủ cho bao nhiêu thì nhận bấy nhiêu nhưng cũng có người ra giá vài triệu đồng mới chịu nhận đuổi "ma rừng"
Câu chuyện về những người dân ở thung lũng Ba Lin, xã A Vao, huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị vì mời thầy mo, sắm lễ vật đuổi "ma rừng" đến kiệt quệ, nợ nần chồng chất đã thôi thúc tôi lên đường tìm hiểu, mong được gặp những thầy mo đang hành nghề trên dãy Trường Sơn.
"Ma" gì cũng đuổi được
Ngồi trước mặt tôi là thầy mo kiêm thầy bói H.V.C (82 tuổi, dân tộc Vân Kiều) trú tại xã Thanh, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị. Nơi ông C. ở cách biệt với bản làng, giáp tuyến biên giới Việt - Lào. Thầy mo C. tự xưng mình nói chuyện được với Giàng (trời) và bệnh gì ông cũng chữa khỏi.
Thầy mo C. cho biết ông tự học và đã hành nghề cúng đuổi "ma rừng", xem bói hàng chục năm nay. Ông từng ra Quảng Bình và vào đến tận Đà Nẵng, Quảng Nam để cúng đuổi "ma rừng" cho người dân. Mỗi chuyến đi như thế, ngoài tiền xăng xe, ăn ở, gia chủ trả cho ông vài triệu đồng.
"Tôi chỉ cần nhìn người là biết bị ma trời, ma đất hay ma rừng ám. Nếu bị ma ám nặng, trói tay chân rồi thì tiền công tôi cúng 3 triệu đồng; nếu nhẹ thì 1,5 triệu đồng; còn các lễ vật khi cúng thì gia chủ tự mua. Nói chung, ma gì ám tôi cũng đuổi ra được khỏi người" - thầy mo C. hào hứng giới thiệu về khả năng của mình.
Thầy mo H.V.C ghi tên người, địa chỉ và số tiền xem bói vào cuốn sổ của mình. Ảnh: Hải Phong
Thầy mo H.V.C ghi tên người, địa chỉ và số tiền xem bói vào cuốn sổ của mình. Ảnh: Hải Phong
Ngoài việc đuổi được các loài "ma" ám người, thầy mo C. còn khoe mình có khả năng xem bói và hỏi tôi muốn xem thử hay không. Để làm chứng cho lời mình, thầy mo C. mở tủ lấy ra một cuốn sổ ghi chép chi li từ họ tên, địa chỉ đến số tiền của hàng trăm người đã được ông gieo quẻ. Trong cuốn sổ này, số tiền mỗi người đặt lễ xem bói ít nhất là 50.000 đồng, cao nhất là 200.000 đồng.
"Thầy xem bói cho con 50.000 đồng" - tôi rụt rè đề nghị. "50.000 đồng thì ít, không xem được" - thầy bói "kiêm" thầy mo C. bĩu môi. "Vậy 100.000 đồng?". "100.000 đồng cũng được nhưng muốn xem hết thì phải 200.000 đồng" - ông uể oải nhận lời. Sau khi đồng ý với giá tiền trên, thầy mo C. đi vào góc nhà sàn lấy ra một chiếc đĩa, 2 cái bát, một ly rượu nhỏ và chai rượu nếp trắng.
Tiếp đó, ông uyển chuyển rót rượu vào chiếc ly, giắt tờ tiền vào giữa bát đĩa. Sau phút trầm ngâm, ông nhìn chằm chằm vào bộ đồ nghề xem bói và lâm râm khấn bằng thổ ngữ. Chừng 2 phút, bỗng ông ngắt quãng bài khấn, nhìn người đối diện phân trần: "Giàng hỏi lễ đặt 200.000 đồng hay 100.000 đồng?" rồi tự phân bua với "cõi trên".
Sau khi nói chuyện với Giàng, thầy mo C. kéo tôi ra sát cửa sổ để nắng soi rõ nét chỉ tay. Ông vừa phán vừa hỏi "đúng không?" rồi đắc ý: "Giàng nói không sai đâu". Khoảng 5 phút vừa nhìn tay vừa phán, thầy mo C. bảo tôi về ngồi chỗ cũ. "100.000 đồng chỉ xem chừng đó thôi. Đặt lễ 200.000 đồng mới xem lâu, xem hết về vợ con, nhà cửa, tương lai, sự nghiệp" - thầy mo C. gợi ý và khẳng định những lời vừa nói là của Giàng chứ không phải của mình.
Làm thầy mo phải có tâm!
Ông H.V.T (72 tuổi) trú xã Hướng Hiệp, huyện Đakrông hành nghề thầy mo gần 20 năm nay nên nhiều người biết tiếng. Ông cho hay bản thân có thể gọi hồn bị "thất lạc" cho người sống và cúng đuổi "ma rừng" khi ai đó bị vướng phải. Từ năm 2017 đến nay, ông T. nói đã cúng cho hàng trăm người dân trên địa bàn huyện Đakrông và các huyện, tỉnh lân cận.
Khác với thầy mo C., mỗi lần đi cúng cho người dân, ông T. không yêu cầu gia chủ trả tiền mà họ cho bao nhiêu thì nhận bấy nhiêu. "Cúng gọi hồn hay đuổi "ma rừng" là phong tục hồi xưa để lại. Ngày trước, ông bà truyền lại nghề cho tôi nhưng không dạy phải lấy tiền của người dân nên mình không được đòi hỏi. Cúng xong, họ cho mấy thì nhận mấy, làm nghề này ai mà đòi hỏi chuyện tiền nong là có tội với Giàng" - ông T. bộc bạch.
Ông H.V.T bên các dụng cụ thường mang đi cúng bái. Ảnh: hải Phong
Ông H.V.T bên các dụng cụ thường mang đi cúng bái. Ảnh: Hải Phong
Vợ chồng ông T. đã thôi không làm nương rẫy mấy năm nay, cuộc sống nhờ vào việc đi cúng bái và chữa gãy tay, gãy chân cho người dân. Hầu như tháng nào ông T. cũng đều đặn đi cúng giải xui, gọi hồn, đuổi "ma rừng" nên rất ít khi có mặt ở nhà. Mỗi lần đi cúng, ông T. thường dẫn theo 2 "học trò" cùng sống trên địa bàn. Dụng cụ ông mang theo khi thực hiện nghi lễ là một thanh kiếm buộc chặt với ống sáo cỡ đại, 2 chiếc bát, chai rượu và một nắm gạo trắng.
Theo ông T., lễ cúng đuổi "ma rừng" chỉ diễn ra trong 1 ngày còn lễ gọi hồn tiến hành trong nhiều ngày hơn. Vật tế dâng lên Giàng ngày nay đã tiết kiệm hơn vài năm về trước. "Khoảng chục năm trước, theo phong tục, lễ cúng phải mổ trâu, mổ bò để dâng lên Giàng nhưng nay không làm như thế nữa. Lễ cúng bây giờ chỉ cần làm một con gà, lợn hoặc dê thôi" - ông T. nói.
Ông T. bật mí rằng các thầy mo rất hiếm khi ngồi nói chuyện, uống rượu với nhau. "Riêng tôi, các thầy mo khác không dám ngồi chung mâm vì sợ tôi dạy đời, bởi họ làm nghề không có đức. Thêm nữa, các thầy mo thường nghi kỵ người làm cùng mình sẽ bị ám hại nên không ngồi cùng nhau. Nghề này, ai có đạo đức người dân mới tin, mới tìm đến mời cúng bái" - ông T. trần tình. 
Chưa thể xóa ngay hủ tục
Ông Hồ Xuân Phương, Phó Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Đakrông, cho biết do địa bàn cách trở, người dân tiếp cận thông tin hạn chế nên một số nơi trên địa bàn vẫn tồn tại các phong tục lạc hậu. Những phong tục này kiềm chế sự phát triển kinh tế của người dân, địa phương. Tuy nhiên, việc xóa bỏ các tục lệ lạc hậu cần có thời gian chứ không thể làm trong ngày một ngày hai bởi đã ăn sâu vào tiềm thức con người.

"Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục vận động, tuyên truyền người dân đẩy lùi những phong tục lạc hậu bằng nhiều kênh khác nhau. Ví dụ như đưa vào hương ước, quy ước của cộng đồng làng xã. Bên cạnh đó, lồng ghép, tuyên truyền để người dân thay đổi nhận thức trong các buổi họp thôn hay trong các hoạt động đoàn thể" - ông Phương chia sẻ

Hải Phong (NLĐO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.