Hàng rong trĩu bước mưu sinh: Ế ẩm, nhưng mừng vì vẫn được bán

Những người bán hàng rong tụm dưới bóng cây bên đường. Người trải áo mưa chợp mắt. Người tỉa lá úa để bó rau bán dạo bắt mắt hơn. “Cuối tháng, gửi về nhà bao nhiêu?”. “Chưa, chắc cố bòn mươi hôm nữa, gửi về cho con đi học”.
 
Anh Lợi rang chảo hạt dẻ chuẩn bị đi bán dạo - Ảnh: MẠNH DŨNG
Anh Lợi rang chảo hạt dẻ chuẩn bị đi bán dạo - Ảnh: MẠNH DŨNG
Theo chân những người bán hàng rong ở TP.HCM, tôi chứng kiến bao nhiêu cảnh đời mưu sinh nhọc nhằn nhưng đầy ý chí và đẫm tình người. Một chị đếm những tờ tiền lẻ nhàu nhĩ để dúi thêm cho bạn gửi về quê. Một bác thì nói những lời rắn rỏi mà thấm vào lòng người: "Tụi tôi có việc làm lương thiện để kiếm chén cơm là mừng rồi. Có thông cảm thì cám ơn, nhưng xin đừng thương hại".
Cậu cháu và chảo hạt dẻ
Mới đầu sáng một ngày cuối tháng 8, hai cậu cháu Trần Văn Lợi, Ngô Đình Phong đã đổ mồ hôi nhóm lửa bếp than để chuẩn bị đi bán dạo hạt dẻ. Họ tấp xe máy dưới tán cây trên đường 31, P.Bình Trị Đông B (Q.Bình Tân), rồi lui cui xếp mấy thanh củi dầu vào bếp lò gắn sau hai chiếc xe máy cà tàng. Mặt ai cũng nhỏ giọt mồ hôi.
"Sao không nhóm bếp ở nhà mà lại ra đường?". Nghe tôi hỏi, anh Lợi chặc lưỡi: "Phòng trọ nhỏ xíu ở hẻm nhỏ tỉnh lộ 10, nơi trú thân của bao nhiêu người, chủ không cấm nhưng mình cũng phải cẩn thận củi lửa". 
Cậu cháu này từ quê ruộng Tây Hòa, tỉnh Phú Yên, vào Sài Gòn mưu sinh bằng chảo hạt dẻ bán dạo cũng đã mấy năm. Người cậu tên Lợi, 41 tuổi, đã có vợ và hai con nhỏ ở quê nhà. Con gái lớn 12 tuổi, con nhỏ vừa vào mẫu giáo, nhưng anh vẫn ly hương.
"Cả bốn miệng ăn mà chỉ trông chờ 500 mét vuông ruộng thì làm sao bám quê được. Tôi phải vào Nam kiếm thêm. Vợ ở nhà làm ruộng, giữ con, nhưng bả có làm giỏi cỡ nào thì mảnh ruộng đó chỉ đủ gạo ăn thôi. Tiền có được bao nhiêu là do tôi xoay xở, chứ ruộng quê không sinh ra tiền" - Lợi vừa cời bếp than vừa trải lòng. 
Anh tâm sự, cậu cháu vào Sài Gòn mấy năm mà chưa dám nghỉ một ngày, kể cả mưa bão cũng chạy xe chở chảo hạt dẻ tìm khách, bởi có "ế ương thì cũng đỡ hơn nằm phòng trọ, thở dài nhìn thằn lằn mà không kiếm được đồng nào".
"Trừ hết chi phí ăn, trọ, tháng may mắn cậu cháu tôi gửi về nhà 4 triệu đồng, còn mưa gió, ế ẩm thì ráng gửi về cho vợ con 3 triệu" - người cháu Ngô Đình Phong chia sẻ thêm. 
Anh tâm sự dạo này đang ế ẩm vì dịch giã, khách mua thưa hẳn. Nhiều ngày họ rời nhà từ 8h sáng và chỉ về phòng trọ lúc kim đồng hồ đã qua ngày mới nhưng chỉ bán được 300.000 - 400.000 đồng, đó là chưa trừ vốn liếng hạt dẻ và chi phí xăng xe, ăn uống dọc đường. 
"Cảnh này thì tôi chỉ bỏ túi được 100.000 là cao nhất. Nhưng mà hổng sao, bữa này bữa khác. Phải làm thôi, có buồn lo thì cũng đâu sinh ra tiền" - Phong cười thật tươi làm tôi cũng cười theo anh.
Cậu cháu Lợi, Phong đi bán cả ngày đêm. Họ không nấu cơm được mà chỉ "ăn bụi" quán xá bên đường. "Tụi tôi biết mấy quán chỉ bán đĩa cơm 20.000 - 25.000 đồng mà bao no. Tui ăn một đĩa, còn thằng này thỉnh thoảng xin thêm chén cơm trắng" - Lợi cười kể, chỉ qua cháu mình. 
Đợt dịch giã thứ hai này, họ vẫn bám lại Sài Gòn và vừa cố gắng kiếm sống vừa ngóng tình hình dịch giã. Lợi kể: "Đợt dịch đầu, giãn cách xã hội, hai cậu cháu kịp phóng xe máy về Phú Yên. Cái chảo hạt dẻ phải treo cả tháng, lo thì quá lo, nhưng nghĩ lại cũng may. Mình vẫn khỏe mạnh về bên vợ con dù phải bữa rau bữa mắm".
Hết dịch đợt một, cậu cháu họ lại phóng ngay vào Sài Gòn và ngày ngày lại chở chảo hạt dẻ bán dạo. Ế ẩm hơn năm ngoái nhiều, nhưng họ vẫn lạc quan: "Cậu cháu tôi cố đi nhiều hơn nữa, tằn tiện hơn nữa, chắc khó khăn rồi cũng qua".
 
Tranh thủ lúc không có khách, anh Phong cân sẵn các gói hạt dẻ 20.000 đồng - Ảnh: MẠNH DŨNG
Tranh thủ lúc không có khách, anh Phong cân sẵn các gói hạt dẻ 20.000 đồng - Ảnh: MẠNH DŨNG
Những người già bên đường
Buổi tối, bên bờ kênh Nhiêu Lộc, quận Tân Bình nối dài qua quận 3, nhiều quán xá sáng rực đèn dù khách khứa không bằng trước. Tôi chỉ ngồi một lát đã đếm được gần 100 lượt người bán hàng rong qua lại mời khách. Nhiều nhất vẫn là những người bán vé số dạo, nói giọng miền Trung vùng Phú Yên, Khánh Hòa, kế đến là những người bán thức ăn vặt gói trong các bao nilông nhỏ. Chiếm khoảng 70-80% những người chúng tôi quan sát là phụ nữ, trong đó đa số là những người trên 50 tuổi.
"Mới tầm tuần trước, tụi nhỏ còn lông nhông bán dạo ở đây đông lắm. Nhưng giờ nhập học, tụi nó về quê rồi. Đứa nào còn lang thang ở đây thì chắc nhà phải khổ lắm, không được đi học" - bà Hoàng Thị Từ, bán vé số dạo, chặc lưỡi tâm sự với tôi. 
Đồng hồ đã chỉ gần 22h, bà Từ than: "Lấy vé số đi bán từ lúc chưa tới 5h chiều, mà đến giờ mới bán được chưa nổi 30 tờ. Ế ẩm ế ương quá". 
"Than với thở gì bà ơi, đi bán tiếp đi. Còn tới chiều mai số mới xổ mà" - một bà cụ trạc 70 tuổi như bà Từ cất lời an ủi bạn.
Tuy nhiên, khi được tôi mua mươi tờ vé số và lân la hỏi chuyện thì người đàn bà này lại còn trĩu lo hơn bà Từ: "Tiền trọ, tiền ăn uống ở đất Sài Gòn này có dè sẻn lắm thì mỗi tháng cũng phải mất hơn 3 triệu bạc, chưa kể tuổi già bệnh tật, thuốc men liên miên. Tụi tôi mà không bán nổi hơn 200 tờ một ngày là meo mốc đói". 
Tự giới thiệu mình tên Trần Thị Diệu, 67 tuổi, quê biển Tuy An, Phú Yên. Bà có hai con trai lớn đều "đi bạn" (làm công) tàu cá, nuôi vợ con còn thiếu trước hụt sau, nên bà không muốn ở nhà làm nặng gánh con cái.
Nghe người trước "mách nước" người sau, bà Diệu cùng mấy bà bạn dắt díu vào Sài Gòn kiếm việc nuôi thân. "Quê Phú Yên như lứa già tụi tôi đa số vô đây bán vé số. Ít người còn trẻ, còn mạnh hơn thì xin giúp việc quán xá, gia đình, nhưng dạo này cũng ít người cần" - bà Diệu nói và khoe năm ngoái còn gửi về cho cháu nhỏ được 1 - 2 triệu mỗi tháng, "nhưng năm nay tự lo thân già mình còn chưa xong". 
Hồi dịch giã đợt đầu, vé số bị cấm bán, bà Diệu và bà Từ đều không kịp về quê, đành nằm lại góc trọ bằng tấm chiếu nửa mét cho mỗi người. Có ngày hai bà chia nhau đúng 3 gói mì và một quả trứng vịt xắn đôi.
Đợt dịch thứ hai lại bùng lên, họ lo lắm nhưng vẫn mừng vì vẫn được đi bán. "Nghe dịch giã tái phát, tụi tôi sợ lại bị cấm bán, rồi lấy gì ăn, lo lắm! Nhưng đến giờ thấy cũng hơi yên tâm. Ế ẩm ế ương nhưng vẫn còn bán lai rai, kiếm cơm kiếm cháo qua ngày được" - bà Diệu trải lòng đang xót mấy đứa cháu nhỏ ở quê nhập học mà bà không có tiền gửi về cho chúng tí bánh kẹo, tấm áo mới...
 
Dịch tái phát, nhưng nhiều người bán hàng rong vẫn vui vì còn được mưu sinh - Ảnh: MẠNH DŨNG
Dịch tái phát, nhưng nhiều người bán hàng rong vẫn vui vì còn được mưu sinh - Ảnh: MẠNH DŨNG
127.000 đồng
Đó là số tiền bà Diệu bán vé số kiếm được trong ngày cuối tháng 8 để trả tiền ăn, tiền trọ và trả nợ do không bán được hồi đợt dịch đầu.
Không phải ăn xin là mừng rồi!
Bên đường Hòa Bình, quận 11 chiều đầu tháng 9, đôi vợ chồng cô Tuyết bị khuyết tật đang đẩy xe lăn bán đậu phộng luộc và kẹo cao su dạo. Người vợ kể từ trưa đến giờ họ mới bán được gần 100.000 đồng, mong buổi tối quán xá đông đúc sẽ dễ bán hơn. "Khổ cực thì thiệt khổ cực, nhưng có việc làm để kiếm sống qua ngày, không phải ngửa tay ăn xin là mừng rồi" - cô cho biết.
MẠNH DŨNG (TTO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.