Giữ 'vị ngọt' cho mía đường - Bài 2: Lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ

Trước bối cảnh hội nhập, ngành mía đường ở Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều khó khăn. Nhiều nơi nông dân không còn “mặn mà” với cây mía vì giá cả bếp bênh.

Ngược lại một số nơi nông dân gắn bó lâu dài với cây mía và không ngừng mở rộng diện tích. Chính sự chia sẻ lợi ích và rủi ro giữa doanh nghiệp và nông dân đã giữ cho cây mía luôn “ngọt”. Kinh nghiệm từ các tỉnh Phú Yên, Gia Lai có thể là sự gợi mở để nhiều địa phương khác áp dụng.

Nông dân tỉnh Phú Yên ứng dụng cơ giới hóa trong thu hoạch mía để giảm chi phí sản xuất. Ảnh: Tường Quân/TTXVN
Nông dân tỉnh Phú Yên ứng dụng cơ giới hóa trong thu hoạch mía để giảm chi phí sản xuất. Ảnh: Tường Quân/TTXVN

Lo đầu ra cho nông dân

Huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên là địa phương có diện tích trồng mía lớn nhất trong tỉnh. Diện tích trồng mía trên 14.000 ha, tập trung chủ yếu tại các xã như: Sơn Nguyên, Sơn Hội, Cà Lúi, Sơn Phước, EaChà Rang, Suối Trai, Sơn Hà…

Ông Võ Ngọc Cường ở xã EaChà Rang, huyện Sơn Hòa đã nhiều năm gắn bó với việc trồng cây mía trên diện tích 15 ha của gia đình. Điều ông Cường và nông dân ở vùng mía Sơn Hòa không bao giờ phải bận tâm đó là đầu ra cho cây mía. Nông dân chỉ cần chăm sóc cho mía đạt năng suất và chữ đường cao. Dẫu giá cao hay giá thấp, tất cả mía đều được nhà máy đường thu mua khi đến mùa vụ.

Ðể bảo đảm lợi ích hài hòa với người trồng mía, nhà máy đường KCP (Công ty TNHH công nghiệp KCP Việt Nam, gọi tắt là KCP) đầu tư hàng trăm tỷ đồng xây dựng hạ tầng cho vùng nguyên liệu và có nhiều chính sách liên kết với nông dân. Không chỉ bao tiêu sản phẩm đầu ra cho nông dân ký kết hợp đồng, nhà máy còn cho nông dân vay vốn không lãi suất hơn 500 tỷ đồng để trồng mía với diện tích 27.000 ha. Hàng năm, nhà máy này chi khoảng 60 tỷ đồng hỗ trợ nông dân làm đất, thu hoạch mía, giúp tiết kiệm được 60.000 đồng/tấn so với thu hoạch thủ công.

Theo ông Phạm Ðình Phụng, Phó Chủ tịch UBND huyện Sơn Hòa, nhà máy đường KCP đã vận động người dân mở rộng diện tích trồng mía, đầu tư xây dựng vùng nguyên liệu ổn định. Chính quyền địa phương cũng khuyến khích và có những chính sách đầu tư cho nông dân áp dụng tiến bộ khoa học vào canh tác như trồng mía tưới nước nhỏ giọt, đưa máy móc vào khâu trồng, chăm sóc, thu hoạch. Nhờ vậy năng suất cây mía tăng lên qua từng năm, đem lại lợi nhuận cao hơn trên một đơn vị diện tích.

Ðể giúp người nông dân tiêu thụ sản phẩm, tỉnh Phú Yên thành lập Ban Điều hành mía đường để theo dõi, bám sát và đề ra các giải pháp thực hiện trên lĩnh vực này. Trên địa bàn Phú Yên hiện có ba nhà máy đường (tổng công suất 14.000 tấn/ngày) của hai doanh nghiệp là: Công ty TNHH Công nghiệp KCP Việt Nam (100% vốn Ấn Ðộ) và Công ty cổ phần Mía đường Tuy Hòa. Với công suất này, các nhà máy bảo đảm tiêu thụ hết nguyên liệu cho nông dân với giá ổn định. Nhờ vậy, người dân Phú Yên yên tâm sản xuất, giữ vững diện tích trồng mía.

Tỉnh Phú Yên quy hoạch phát triển ổn định hơn 23.000 ha mía mỗi vụ, tập trung chủ yếu tại các huyện Sơn Hòa, Sông Hinh, Ðồng Xuân, Tuy An, Phú Hòa, Tây Hòa. Những năm gần đây, diện tích mía trên địa bàn tỉnh duy trì từ 24.000 - 26.000 ha/năm. Riêng niên vụ 2024 - 2025 diện tích mía đã tăng lên 29.115 ha (tăng 4.275 ha so với niên vụ trước). Giá mua mía tăng cao và ổn định, người nông dân có lãi nên đã mạnh dạn đầu tư mở rộng diện tích trồng mía.

Giá thu mua được “bảo hiểm”

Nhiều nhà máy ở tỉnh Khánh Hòa đánh "tạp chất" cây mía cao khiến giá thu mua giảm. Ảnh: Đặng Tuấn/TTXVN
Nhiều nhà máy ở tỉnh Khánh Hòa đánh "tạp chất" cây mía cao khiến giá thu mua giảm. Ảnh: Đặng Tuấn/TTXVN

Cây mía đang dần trở thành cây trồng chủ lực cho người dân tại khu vực phía Đông và Đông Nam của tỉnh Gia Lai. Những chính sách về thu mua, đầu tư vùng nguyên liệu, cơ chế chính sách áp dụng định giá chỉ số đường, tạp chất linh động của các nhà máy đã và đang tạo được niềm tin, sự gắn bó giữa người trồng mía với các nhà máy trên địa bàn. Việc Chính phủ và Bộ Công Thương tiếp tục duy trì biện pháp phòng vệ thương mại đối với Mía đường hiệu quả, giúp cho giá đường trên thị trường ổn định.

Ông Nguyễn Hoàng Phước, Phó Giám đốc Nhà máy đường An Khê cho biết, để người dân và nhà máy cùng phát triển, nhà máy đã đầu tư vốn, ứng dụng khoa học công nghệ cơ giới hóa trong canh tác mía, chăm sóc bón phân cho cây mía nên năng suất mía tăng cao. Cùng với đó là vấn đề để giải quyết đầu ra cho cây mía cũng được nhà máy đặc biệt quan tâm. Nhà máy đã lập dự án trình Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai nâng công suất ép Nhà máy đường An Khê 18.000 tấn mía/ngày hiện nay lên 25.000 tấn mía/ngày. Qua đây giải quyết hết lượng mía cho nông dân kịp thời vụ, giảm tổn thất mía sau thu hoạch.

Để người trồng mía không phải rơi vào tình cảnh “được mùa mất giá” và ngược lại, Nhà máy đường An Khê cũng thực hiện ký chính sách giá mía bảo hiểm trong thời hạn 3 năm. Hiện nhà máy đang ký bảo hiểm giá mua mía 4 vụ từ năm 2025 - 2008 tại ruộng là 1 triệu đồng/tấn mía có 10 chữ đường. Khi triển khai các vụ thu hoạch mía, căn cứ vào tình hình thực tế, Nhà máy sẽ ban hành giá mua mía trong từng thời kỳ, đảm bảo không thấp hơn mức bảo hiểm giá mía.

Trồng hơn 30 ha mía, hiện anh Lê Công Khoa ở thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai không còn nỗi lo về giá khi được hưởng chính sách “giá mía bảo hiểm” ở mức 1,05 triệu đồng/tấn. Anh cho biết, nhà máy ký hợp đồng mua mía nguyên liệu với giá bảo hiểm 4 vụ liên tiếp; đồng thời hỗ trợ tiền chi phí vận chuyển cũng cao hơn 20.000 đồng (bình quân 160.000 đồng/tấn) nên anh yên tâm, không lo vấn đề mất mùa được giá hay được giá mất mùa. Với mức giá bảo hiểm như hiện nay, anh có thu nhập ổn định từ 30 - 40 triệu đồng/ha sau khi trừ hết các chi phí đầu tư.

Vùng nguyên liệu của Nhà máy đường Ayun Pa (Công ty TNHH MTV Thành Thành Công Gia Lai) nằm ở phía Đông Nam của tỉnh Gia Lai với hơn 15.000 ha. Nhà máy đã có nhiều chính sách hỗ trợ người trồng mía phát triển vùng nguyên liệu như ký hợp đồng tiêu thụ, bảo hiểm giá thu mua. Từ đây nông dân trồng mía không lo về đầu ra của cây mía và có lợi nhuận.

Đặc biệt, Nhà máy đường Ayun Pa sẽ bảo hiểm giá mía cơ bản 10 chữ đường trong 3 vụ liên tiếp từ vụ ép 2025 - 2026 đến vụ ép 2027 - 2028 với giá 1 triệu đồng/tấn tại ruộng trên xe. Khi có vùng nguyên liệu ổn định, nhà máy này xây dựng chiến lược nâng công suất ép của nhà máy từ 8.000 tấn mía cây/ngày hiện nay lên 10.000 tấn/ngày và đến năm 2030 là 12.000 tấn mía cây/ngày.

Thực tế từ tỉnh Gia Lai, Phú Yên cho thấy, ở những nơi có mối liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và người trồng mía, ngành mía đường phát triển ổn định hơn, giúp nông dân yên tâm sản xuất và đảm bảo nguồn nguyên liệu chất lượng cho nhà máy. Khi “sợi dây” liên kết này được duy trì bền vững, cả hai bên đều hưởng lợi: Nông dân có đầu ra ổn định, giảm rủi ro về giá cả, trong khi doanh nghiệp có nguồn cung nguyên liệu dồi dào, đảm bảo hiệu quả sản xuất.

Bài cuối: Nhìn xa, nghĩ sâu, làm lớn

Theo Xuân Triệu - Quang Thái - Tường Quân - Đặng Tuấn (TTXVN)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.