Gậy chiến trường của 2 vị tướng

(GLO)- “Đây là cây gậy do Thượng tướng Nguyễn Hữu An tặng chồng tôi tháng 6-1974 trước lúc lên đường vào Tây Nguyên nhận nhiệm vụ. Nó theo ông ấy trên mọi nẻo đường, từ giải phóng Tây Nguyên đến Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử”-bà Việt Hoa-vợ Thượng tướng Vũ Lăng-chia sẻ về kỷ vật đang được trưng bày tại Bảo tàng Quân đoàn 3.

Bộ Tư lệnh Quân đoàn 3 tiếp nhận cây gậy kỷ vật do bà Việt Hoa-vợ Thượng tướng Vũ Lăng trao tặng. Ảnh: Vĩnh Hoàng
Bộ Tư lệnh Quân đoàn 3 tiếp nhận cây gậy kỷ vật do bà Việt Hoa-vợ Thượng tướng Vũ Lăng trao tặng. Ảnh: Vĩnh Hoàng

Chúng tôi đến Bảo tàng Quân đoàn 3 đúng lúc các cán bộ, nhân viên đang sắp xếp các tư liệu, hiện vật để chuẩn bị đón khách tham quan dịp Tết Tân Sửu 2021. Trong số hàng chục ngàn tư liệu, hiện vật được trưng bày tại đây, tôi đặc biệt ấn tượng với cây gậy đặt trong tủ kính trưng bày ở một khu vực trang trọng.

Trung tá Nguyễn Cảnh Minh-Giám đốc Bảo tàng-cho biết: “Trong hàng ngàn hiện vật, tư liệu thì cây gậy của Thượng tướng Vũ Lăng mang từ Hà Nội vào chiến trường Tây Nguyên là một kỷ vật vô giá. Nó chứa đựng những câu chuyện cảm động về tình đồng chí, nghĩa đồng bào, nặng ân tình với Tây Nguyên”.

Trung tá Minh kể: Tháng 6-1974, Thượng tướng Vũ Lăng được cử vào đảm nhận chức vụ Tư lệnh Mặt trận Tây Nguyên với nhiệm vụ xây dựng bộ đội chủ lực Tây Nguyên trở thành binh đoàn chủ lực cơ động. Trước lúc lên đường, Thượng tướng Nguyễn Hữu An gọi ông đến và nói: “Đường vào miền Nam còn xa, chiến trường Tây Nguyên ác liệt, rừng núi hiểm trở nhưng bà con các dân tộc nơi đây rất anh dũng, kiên cường. Cây gậy này tôi được một người dân Tây Nguyên tặng rồi mang về Hà Nội, nay tôi tặng lại đồng chí. Đây không chỉ là cây gậy thông thường mà hàm chứa nhiều ý nghĩa sâu xa, kết đọng tình quân dân Tây Nguyên trong đó”.

Hiểu được tình cảm của đồng chí, trong suốt chặng đường chiến đấu trên địa bàn Tây Nguyên đến lúc trở thành Tư lệnh đầu tiên của Quân đoàn 3, kỷ vật này đã theo chân vị tướng kiên trung làm nên những trận đánh đi vào huyền thoại.

Bức điện của Trung tướng Nguyễn Quốc Thước. Ảnh: Vĩnh Hoàng
Bức điện của Trung tướng Nguyễn Quốc Thước. Ảnh: Vĩnh Hoàng


Những năm tháng trên chiến trường Tây Nguyên, Thượng tướng Vũ Lăng luôn giữ gìn cây gậy và coi như máu thịt của mình. Minh chứng cho điều này, Trung tá Nguyễn Cảnh Minh dẫn chúng tôi đi xem một bức điện của Trung tướng Nguyễn Quốc Thước-nguyên Tư lệnh Quân đoàn 3. Bức điện chỉ hơn 30 từ, trong đó có đoạn: “Đã tìm thấy cái gậy kỷ niệm của anh, chúng tôi sẽ gửi đồng chí Sơn về họp Đảng ủy phòng để giao lại cho anh”.

Theo lời của Trung tá Minh: Cuối năm 1974, trong một lần hành quân chỉ huy trận đánh tại Gia Lai, không may Thượng tướng Vũ Lăng làm thất lạc cây gậy của mình. Ông luôn băn khoăn vì để thất lạc kỷ vật thiêng liêng ấy. Hiểu được trăn trở của thủ trưởng, Trung tướng Nguyễn Quốc Thước cố gắng tìm lại cây gậy và trao lại cho chỉ huy của mình.

Có nhiều câu chuyện xung quanh cây gậy của Thượng tướng Vũ Lăng được nhiều người nhắc đến. Trung tướng Khuất Duy Tiến nhớ lại: Trong lúc chuẩn bị chiến dịch giải phóng Tây Nguyên, Thượng tướng Vũ Lăng đã chống cây gậy này cùng đồng đội đi khảo sát địa bàn. Vào gần căn cứ Đức Lập, mọi người khuyên ông dừng lại ở phía ngoài vì càng vào gần căn cứ, địch gài nhiều mìn, súng của địch ở trong căn cứ thỉnh thoảng bắn ra.

Với vai trò là người chỉ huy cao nhất của Mặt trận Tây Nguyên, Thượng tướng Vũ Lăng hiểu tầm quan trọng của trận đánh Đức Lập, để đảm bảo thắng trận, chỉ có cách vào tận nơi quan sát mới tìm ra cách đánh thích hợp. Vì vậy, ông quyết định cởi bỏ súng ngắn và cây gậy giao lại cho người cần vụ kèm theo câu nói vui: “Cậu đừng làm mất cây gậy của tớ nhé, nó quý như máu thịt đó”. Nói rồi, ông cùng mọi người vào tận hàng rào địch quan sát.

Chính sự táo bạo, quả cảm đó mà ông đã đề ra một phương án thích hợp cho Sư đoàn 10 của ta đánh Đức Lập đúng như phương án đã báo cáo với Đại tướng Văn Tiến Dũng: Dùng Sư đoàn 10 đánh Đức Lập rồi nhanh chóng cơ động về Buôn Ma Thuột sẵn sàng thực hiện 2 nhiệm vụ. Nhiệm vụ thứ nhất là đánh thị xã Buôn Ma Thuột nếu Sư đoàn 316 đánh Buôn Ma Thuột gặp khó khăn; nhiệm vụ thứ 2 là sẵn sàng đánh quân địch đến ứng cứu Buôn Ma Thuột. Chính từ việc chống gậy đi khảo sát chiến trường, ông và đồng đội đã làm nên chiến thắng giải phóng Tây Nguyên, rồi cùng Quân đoàn 3 cơ động về giải phóng Sài Gòn.

Nhiều người đến tham quan tại Bảo tàng Quân đoàn 3 rất xúc động khi nghe hướng dẫn viên kể về lai lịch của cây gậy. Em Võ Lâm Ngọc Quỳnh (lớp 9, Trường THCS Trần Phú, TP. Pleiku) chia sẻ: “Em rất xúc động khi nghe câu chuyện về cây gậy này. Đây không chỉ là món quà xuất phát từ Tây Nguyên mà nó gửi gắm một thông điệp của những vị tướng về khát vọng hòa bình, tinh thần anh dũng kiên cường của nhân dân trên mảnh đất này. Cây gậy của Thượng tướng Vũ Lăng mới nhìn thì bình thường, nhưng khi tìm hiểu, em càng khâm phục tấm lòng của 2 vị tướng đối với mảnh đất Tây Nguyên”.

Cây gậy và bộ quân phục của Thượng tướng Vũ Lăng được trưng bày tại Bảo tàng Quân đoàn 3. Ảnh: Vĩnh Hoàng
Cây gậy và bộ quân phục của Thượng tướng Vũ Lăng được trưng bày tại Bảo tàng Quân đoàn 3. Ảnh: Vĩnh Hoàng


Trò chuyện với chúng tôi, bà Việt Hoa tâm sự: Cuộc đời binh nghiệp của chồng tôi trải qua 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược. Lúc nghỉ hưu, ông còn giữ nhiều kỷ vật, trong đó cây gậy này là kỷ vật thiêng liêng nhất. Năm 1988 ông mất, gia đình vẫn giữ gìn và bảo quản nó. Năm 2018, chúng tôi quyết định bàn giao kỷ vật này cho Bộ Tư lệnh Quân đoàn 3 để trưng bày tại bảo tàng với mong muốn các thế hệ trẻ sẽ hiểu được những chiến công vang dội của cha ông đi trước. Chiến tranh không chỉ có súng đạn mà còn có những câu chuyện về tình đồng chí, nghĩa đồng bào. Trước khi lên đường vào Tây Nguyên, ông đã nói: “Cây gậy này xuất phát từ rừng Tây Nguyên nên tôi sẽ mang theo nó bên mình đến khi giải phóng Tây Nguyên, đất nước thống nhất mới trở về”.

Nhắc đến Thượng tướng Vũ Lăng, nhiều người sẽ nhớ đến chiến thuật nghi binh, lừa địch trong Chiến dịch Tây Nguyên, những trận đánh lớn để giải phóng vùng đất này, rồi ông chỉ huy Quân đoàn 3-một trong 5 cánh quân tiến về giải phóng miền Nam thống nhất đất nước. Nhưng để hiểu về ông, về tình cảm của vị tướng với mảnh đất Tây Nguyên thì cây gậy nghĩa tình này phần nào đã minh chứng cho điều đó.

 

 VĨNH HOÀNG

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.