FULRO và dấu tích tội ác trên vùng đất Tây Nguyên

Sau năm 1975, FULRO được sự hậu thuẫn của các tổ chức phản động lưu vong vẫn ráo riết hoạt động, thực hiện âm mưu lật đổ chính quyền nhân dân, đòi ly khai Tây Nguyên. Dưới sự giật dây của những 'ông chủ' ở nước ngoài, tổ chức này đã gây ra hàng loạt vụ tập kích ở nhiều buôn làng, sát hại và làm bị thương hàng nghìn người dân vô tội, trở thành nỗi ám ảnh kinh hoàng cho đồng bào Tây Nguyên.

Chứng tích tội ác ở Cổng Trời

Mưa chiều rả rích giữa rừng già, nhà bia rêu phong lọt thỏm ở Cổng Trời (xã Lát, huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng) trở nên quạnh quẽ. Nhìn dòng tên hằn trên bia đá, ai cũng xót xa. Các anh hi sinh khi tuổi đời mới ngoài đôi mươi. Những người đã ngã xuống, ngay chính nơi này ngày 21/8/1980, là minh chứng tội ác mà FULRO (Mặt trận thống nhất đấu tranh của các sắc tộc bị áp bức) đã gieo rắc cho đồng bào Tây Nguyên.

Chuyến công tác định mệnh của 12 người, gồm 10 y, bác sĩ của huyện Lạc Dương, 2 giao liên bưu điện tỉnh Lâm Đồng đã trúng phục kích của tổ chức này. Trước đó một ngày, Trung tâm Y tế huyện Lạc Dương nhận được thông tin dịch bệnh hoành hành tại khu vực Đầm Ròn. Dù biết đó là cái nôi của FULRO nhưng nhiều người trẻ, phần lớn vẫn chưa lập gia đình đã xung phong lên đường.

Tây Nguyên vào mùa lễ hội.

Tây Nguyên vào mùa lễ hội.

Chuyến xe khởi hành lúc rạng sáng, ì ạch bám đường, xuyên qua những cánh rừng già. Dọc đường, các anh vừa nhai ngô rang chống đói vừa phác thảo kế hoạch triển khai dập dịch. Tới dốc Cổng Trời, xe đang chồm lên, hụp xuống, nhả khói đen xì, cố bám lấy mặt đường trơn trượt thì bất ngờ tiếng súng rền vang. Nhiều người trong xe trúng đạn, chỉ kịp ú ớ rồi trút hơi thở cuối cùng. Tiếng súng chát chúa vẫn dồn dập liên hồi, nã thẳng vào xe ôtô đang bốc cháy dữ dội. Người bị bắn chết nằm la liệt dưới đất, trong xe… Có người lúc tử vong trong miệng vẫn còn ngô rang ăn chống đói.

Vụ tập kích chớp nhoáng của FULRO đã tước đi sinh mạng của 11 người, duy nhất anh Lê Văn Đường may mắn sống sót. Những tội ác như vậy của FULRO gieo rắc khắp nơi ở Tây Nguyên sau năm 1975, gây ra biết bao đau thương cho đồng bào nơi đây.

FULRO, tổ chức phản động có ảnh hưởng sâu rộng trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên, từng được đế quốc Mỹ và bọn phản động ở nước ngoài nuôi dưỡng nhằm thực hiện âm mưu chính trị lâu dài. Tháng 4/1975, trên đà sụp đổ của chính quyền Sài Gòn, FULRO ở Tây Nguyên chớp thời cơ, nổi dậy đánh cướp vũ khí của chế độ cũ, chiếm cứ một số buôn làng. Chúng ra yêu sách đòi cách mạng phải chia sẻ quyền lực cho chúng. Khi bị ta bác bỏ, FULRO lập tức nổi lên chống chính quyền nhân dân và chế độ mới do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo.

Tổ chức này xây dựng lực lượng, tăng cường thanh thế và thiết lập hệ thống chỉ đạo từ trung ương xuống địa phương. Chúng chủ trương tập kích các cơ quan nhà nước ở cấp huyện, xã, các đơn vị vũ trang bằng hình thức du kích đơn lẻ. Lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, FULRO ra sức xuyên tạc về chế độ, Đảng và Nhà nước, kích động, gây chia rẽ, thù hằn giữa các dân tộc thiểu số với người Kinh. Nguy hiểm hơn, tổ chức này rêu rao rằng, Tây Nguyên là vùng đất của người Thượng, các dân tộc thiểu số nơi đây phải đứng dậy đấu tranh, thành lập nhà nước riêng.

Tháng 5/1976, một số tên cầm đầu FULRO bị giam giữ tại Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) đã vượt ngục ra rừng, ám sát ban lãnh đạo để giành quyền kiểm soát. Y Djao Niê, nguyên Trung tá quân đội Sài Gòn lập nội các mới, tự xưng là “Thiếu tướng”, “Thủ tướng FULRO”, đưa Nahria Ya Duck, người K’ho (ngụ huyện Đơn Dương, Lâm Đồng) lên làm “Phó Thủ tướng thứ nhất” kiêm Tư lệnh vùng 4. Trong khi Y Djao Niê đang bám gót Pôn Pốt bên kia biên giới, “Phó Thủ tướng thứ hai” Paul Yưh người Ê Đê mất uy tín, tất cả quyền lực FULRO nằm trong tay Ya Duck. Từ đây, “Trung ương FULRO” chuyển về vùng rừng Bidoup của Lâm Đồng.

17 năm giải quyết FULRO

Theo Phòng An ninh nội địa Công an tỉnh Lâm Đồng, từ năm 1975 tới 1992, FULRO đã gây ra hàng nghìn vụ hoạt động vũ trang, giết hại và làm bị thương trên 2.000 người, gồm cán bộ, lực lượng vũ trang và đồng bào các dân tộc. Nhiều nơi, FULRO mở chiến dịch vũ trang đánh phá để gây thanh thế, khủng bố tinh thần cán bộ và nhân dân, lôi kéo người vào rừng để bổ sung lực lượng. Thời cao điểm, tổ chức này đã lôi kéo hơn 10.000 thanh niên vào rừng. Tình trạng báo động tới mức, năm 1977 ở Tây Nguyên có 1.847 buôn làng thì có tới 871 buôn làng bị FULRO khống chế, 210/350 xã bị chúng lũng đoạn, đe dọa.

Những người theo FULRO trở về buôn làng sau khi được lực lượng chức năng vận động. Ảnh tư liệu
Những người theo FULRO trở về buôn làng sau khi được lực lượng chức năng vận động. Ảnh tư liệu

FULRO đã móc nối với Khơ Me đỏ ở Campuchia, lập căn cứ, tổ chức huấn luyện ở bên kia biên giới, đồng thời thiết lập hành lang Tây Nguyên – Campuchia - Lào – Thái Lan với sự hỗ trợ của các tổ chức phản động lưu vong tại Hoa Kỳ. Cùng với việc đưa người sang Mỹ đào tạo để chuẩn bị cho âm mưu lâu dài, tổ chức này còn tung quân về nước, gây ra hàng loạt vụ phục kích, sát hại và làm bị thương người dân vô tội.

Trước sự trỗi dậy nguy hiểm của FULRO, tháng 2/1977, Ban Bí thư Trung ương Ðảng ra Chỉ thị số 04-CT/TƯ về việc tiếp tục phát động quần chúng xây dựng cơ sở chính trị, truy quét FULRO, bảo vệ an ninh chính trị ở các tỉnh Tây Nguyên và Nam Khu 6 cũ. Ngày 20/8/1980, Chính phủ ra Chỉ thị số 268/CP tiếp tục đẩy mạnh công tác phát động quần chúng xây dựng cơ sở chính trị, giải quyết cơ bản vấn đề FULRO ở các tỉnh Tây Nguyên. Trên cơ sở đó, Công an các tỉnh Tây Nguyên với sự tăng cường lực lượng từ Bộ Công an đã triển khai đồng bộ các giải pháp, xác lập hàng chục chuyên án lớn, đấu tranh có hiệu quả, từng bước bóc gỡ, loại bỏ tổ chức trên.

Thượng tá Đặng Minh Tâm (ngụ TP Đà Lạt), người được Bộ Công an tăng cường vào Tây Nguyên giải quyết FULRO cho biết, tổ chức này đã lợi dụng núi rừng để hoạt động, xây dựng cơ sở, hậu cần tại các buôn làng, nếu dàn trận truy quét trực tiếp, chắc chắn không thể tránh khỏi đấu súng, có thể gây thiệt hại lớn về người. Do vậy, Đại tá Vũ Linh, khi đó là Giám đốc Công an tỉnh Lâm Đồng, Cụm trưởng Cụm An ninh Tây Nguyên đã chỉ đạo lực lượng Công an nằm vùng, xây dựng cơ sở, phát huy sức mạnh quần chúng trong công tác đấu tranh với FULRO. Chủ trương nhất quán, xuyên suốt của ta trong vấn đề FULRO là dân vận quần chúng, bám sát cơ sở, phát huy sức mạnh của nhân dân, đấu tranh mưu trí, anh dũng, giải quyết dứt điểm FULRO.

Năm 1992, FULRO tan rã, kết thúc 17 năm gieo rắc tội ác trên vùng đất Tây Nguyên sau hàng loạt chiến công xuất sắc của lực lượng Công an. Khoảng 12.500 tên là lực lượng của FULRO hoạt động ngoài rừng cùng 62.000 người là cơ sở ngầm của tổ chức này đã được ta giáo dục, cảm hóa. Thế nhưng, với quan điểm chính trị lệch lạc, tư tưởng dân tộc hẹp hòi, đáng buồn thay, một số người sau đó lại móc nối, tham gia cái gọi là “Nhà nước Đề Ga độc lập” do K’Sor Kơk (SN 1945 ở Gia Lai) thành lập năm 1999 tại Hoa Kỳ. Chính tổ chức này dưới sự giật dây, hậu thuẫn của các thế lực thù địch bên ngoài đã kích động số phần tử trong nước tiến hành hàng loạt vụ gây rối ở Tây Nguyên năm 2001, 2004, 2008. Tới nay, “Nhà nước Đề Ga độc lập” vẫn đang ra sức hoạt động, chống chính quyền nhân dân dưới nhiều hình thức…

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.