Duyên nợ giữa nhà khoa học và người "cuồng" sâm

Một nhà khoa học có hơn 40 năm nghiên cứu sâm Ngọc Linh và người sở hữu bộ sưu tập sâm được coi là lớn nhất Việt Nam gặp nhau. Rồi họ dành tất cả tấm lòng cho sâm quốc bảo. Đó là GS-TS Nguyễn Minh Đức và ông Nguyễn Tấn Việt.

Tôi may mắn nhiều lần được gặp GS-TS Nguyễn Minh Đức và ông Nguyễn Tấn Việt. Ông Việt là một người “cuồng” chính hiệu sâm Ngọc Linh, chủ của Bảo tàng sâm Ngọc Linh tư nhân đầu tiên và lớn nhất tại Việt Nam (Q.Tân Phú, TP.HCM).

Còn GS Nguyễn Minh Đức là người học trò đầu tiên được TS Nguyễn Thới Nhâm - nguyên Giám đốc Trung tâm Sâm Việt Nam, người đã dành cả cuộc đời nghiên cứu sâm Ngọc Linh - tiến cử sang Nhật Bản thực hiện đề tài tiến sĩ về sâm Ngọc Linh vào năm 1992, qua đó đã chứng minh và công bố quốc tế thành phần saponin phong phú và độc đáo của sâm Ngọc Linh, cây sâm quý không chỉ của Việt Nam mà cả thế giới. Cách đây mấy năm, ông Việt tiết lộ: “Tôi đã thuyết phục được thầy Đức về giúp xây dựng trung tâm kiểm nghiệm chất lượng sâm Ngọc Linh rồi”.

GS Nguyễn Minh Đức và ông Nguyễn Tấn Việt (áo trắng) trong một chuyến đi thăm vườn sâm Ngọc Linh.
GS Nguyễn Minh Đức và ông Nguyễn Tấn Việt (áo trắng) trong một chuyến đi thăm vườn sâm Ngọc Linh.

Duyên nợ

Mới đây, ông Nguyễn Tấn Việt mời tôi đến để nghe GS Nguyễn Minh Đức chia sẻ về Trung tâm Kiểm nghiệm sâm Ngọc Linh cũng như để thưởng thức dòng rượu sâm Ngọc Linh mới. Với tôi, gặp vị giáo sư này đã rất vinh dự rồi, huống hồ được ngồi uống rượu quý cùng ông. Sau vài chén rượu, ông Việt bộc bạch: “Dường như tôi và thầy Đức có duyên nợ với nhau và với sâm Ngọc Linh. Thầy có bao nhiêu học trò giờ làm chủ doanh nghiệp muốn mời, nhưng lại đồng ý về giúp tôi, dù tôi không phải học trò của thầy”.

GS Đức ôn tồn chia sẻ sở dĩ ông nhận lời hỗ trợ chuyên môn cho ông Nguyễn Tấn Việt vì ông Việt có cái tâm tốt với cây sâm quốc bảo của đất nước. Và giáo sư đồng điệu với cái tâm của con người yêu sâm Việt đặc biệt này qua từng bước đi trong việc sưu tầm, bảo tồn, sản xuất các sản phẩm từ sâm Ngọc Linh…

“Lần đầu tiên đến bảo tàng, tôi rất bất ngờ khi thấy một bộ sưu tập sâm Ngọc Linh hiếm có mà anh Việt âm thầm đầu tư nhiều công sức, tiền của để có được. Duyên nợ và tình yêu sâm Ngọc Linh của anh Việt lớn lắm…”, ông kể.

GS Nguyễn Minh Đức và ông Nguyễn Tấn Việt (áo đỏ). Ảnh: Quang Viên
GS Nguyễn Minh Đức và ông Nguyễn Tấn Việt (áo đỏ). Ảnh: Quang Viên

Có một chuyện thú vị khi tôi cùng GS Đức, TS Lê Thị Hồng Vân và ông Việt lên thăm một vườn sâm Ngọc Linh ở Lâm Đồng. Trong bữa cơm trưa, ông Việt đem chai rượu luyện sâm Ngọc Linh do ông “sáng chế” ra mời cả đoàn. Giáo sư gật gù tán thưởng hương vị độc đáo của loại rượu mà ông Việt nói là “ngủ trong sương và tắm trong nắng” này.

Vị giáo sư nói ông đã có nhiều dịp thưởng thức rượu sâm Ngọc Linh, nhưng rượu sâm luyện của ông Việt không chỉ ngon mà hương vị rất lạ. Tuy nhiên, vị GS-TS hiện là giảng viên Trường ĐH Tôn Đức Thắng vẫn băn khoăn không biết trong rượu có thêm dược liệu gì khác không. Vì thế, ông đã lấy phần rượu còn lại mang về kiểm nghiệm, phân tích.

“Kết quả là chỉ có độc vị sâm Ngọc Linh”, GS Minh Đức cho hay. Và từ đó, kết quả nghiên cứu khoa học đề tài: “Nghiên cứu đánh giá chất lượng và kiểm nghiệm rượu luyện sâm Ngọc Linh” do GS-TS Nguyễn Minh Đức chủ trì đã được Viện Kiểm nghiệm thuốc TP.HCM thẩm định và xác nhận với các tiêu chí khoa học chặt chẽ.

Thấu hiểu cái tâm đối với cuộc đời, đối với sâm quốc bảo của ông Việt nên GS Đức khó lòng từ chối khi được mời về giúp người đàn ông “cuồng sâm” này xây dựng phòng lab hiện đại để kiểm nghiệm sâm Ngọc Linh nhằm đảm bảo tính chính xác của các hiện vật trong bảo tàng và chất lượng các sản phẩm sâm Ngọc Linh của chính mình.

“Ít người chịu bỏ ra một số tiền lớn đầu tư phòng lab hiện đại để kiểm tra chất lượng sâm của chính mình như thế. Phòng kiểm nghiệm chất lượng này hoàn toàn độc lập với bảo tàng và bộ phận sản xuất, nhiều hiện vật và lô sản phẩm giá trị lớn nhưng qua kiểm tra không đạt đều phải loại bỏ”, GS Đức cho hay.

Luôn trăn trở vì sâm quốc bảo

GS Nguyễn Minh Đức trăn trở: “Sâm Ngọc Linh là cây sâm quý đặc hữu mà thiên nhiên đã ban tặng cho Việt Nam. Khi đã biết giá trị và coi là sâm quốc bảo, thì phải làm thế nào đưa đến được với nhiều người tiêu dùng Việt, chứ không nên chỉ dành riêng cho những người nhiều tiền. Và nhất là phải thực hiện được ý chí của Chính phủ biến sâm quốc bảo trở thành “quốc kế dân sinh” cho nhiều người dân”.

Trong thực tế, sâm Ngọc Linh tự nhiên hiện gần như biến mất do bị khai thác cạn kiệt còn sâm trồng thì lại được canh tác chủ yếu theo phương pháp thủ công truyền thống dưới tán rừng nên năng suất và sản lượng còn thấp, không đáp ứng đủ nhu cầu thị trường.

Ông Việt giới thiệu Bảo tàng sâm Ngọc Linh của mình.

Ông Việt giới thiệu Bảo tàng sâm Ngọc Linh của mình.

Ông Việt cho biết thêm: “Chính vì cung không đáp ứng đủ cầu, giá sâm Ngọc Linh ngày càng cao, các loại sâm khác lưu hành vàng thau lẫn lộn, thị trường mua bán sâm Ngọc Linh hiện nay rất bất cập. Cây sâm Ngọc Linh là một “quý vật”, nên phải đến với nó bằng cái tâm. Đừng chỉ vì lợi nhuận để làm mai một uy tín của quốc bảo mà hãy phát triển sâm Ngọc Linh vì cộng đồng, vì niềm tự hào của sâm Việt…”.

Trước khi chia tay hai con người - một tình yêu sâm Việt hiếm có này, ông Việt thổ lộ: “Chúng tôi sẽ dồn hết tâm huyết hiện thực hóa giấc mơ đưa sâm quốc bảo trở thành các sản phẩm phổ biến có chất lượng cao để nhiều người Việt có thể mua dùng và tiến tới xuất khẩu”. Tôi tin, với cái tâm đồng điệu và nhiệt huyết của họ thì nguyện ước của ông Việt sẽ không còn là giấc mơ.

Sâm Ngọc Linh là cây sâm quý, quốc bảo của đất nước. Vấn đề cốt lõi hiện nay là sản lượng của sâm Ngọc Linh còn rất thấp, không đáp ứng đủ nhu cầu dẫn đến tình trạng bất cập về giá cả và chất lượng các sản phẩm trên thị trường. Chúng ta cần chung tay đẩy mạnh trồng trọt sâm Ngọc Linh, trong đó đặc biệt quan tâm ứng dụng các tiến bộ khoa học vào canh tác, tạo ra sản lượng sâm Ngọc Linh hàng hóa cùng nhiều sản phẩm phong phú, đa dạng với chất lượng cao và giá cả phù hợp để sâm Ngọc Linh có thể phục vụ nhân dân rộng rãi và tiến tới xuất khẩu. Với tiềm năng và giá trị của một cây thuốc quý, sâm Ngọc Linh luôn mời gọi và có thừa chỗ cho nhiều nông dân, doanh nhân, nhà khoa học … tham gia phát triển sâm quốc bảo này bằng cái tâm thiện lành qua đó mang lại lợi ích cho mình và xã hội.

GS-TS Nguyễn Minh Đức

Quang Viên (TNO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.