Dòng máu anh hùng: Nối nghiệp giữ biển trời Tổ quốc

Nhắc đến trận chiến đấu bảo vệ Trường Sa 14.3.1988, ai cũng biết thuyền trưởng Vũ Phi Trừ đã chỉ huy bộ đội trên tàu HQ-604 kiên cường bảo vệ Gạc Ma và hy sinh cùng 63 cán bộ, chiến sĩ hải quân. Những năm tháng sau khi ông ngã xuống, vợ và 2 con trai ông đã sống tháng ngày nghị lực...

"Để yên cho tôi nuôi con khôn lớn"

Bà Nguyễn Thị Tần (63 tuổi, đang ở TP.HCM) là vợ của Anh hùng - liệt sĩ Vũ Phi Trừ. Bà Tần sinh năm 1961, kém ông Trừ 4 tuổi và cùng ở làng Nga (xã Quảng Khê, H.Quảng Xương, Thanh Hóa). Theo lời kể của bà Tần, tháng 2.1975, ông Trừ nhập ngũ vào Đoàn 125 hải quân (nay là Lữ đoàn 125 Vùng 2 hải quân). Năm 1981, ông Trừ tốt nghiệp Trường Sĩ quan chỉ huy kỹ thuật hải quân (nay là Học viện Hải quân), về làm thuyền phó tàu HQ-604 (Hải đội 1, Lữ đoàn 125 hải quân). Đầu tháng 11.1982, ông bà cưới nhau.

Cuối năm 1983, ông bà có con trai đầu, đặt tên là Vũ Xuân Đăng. Đầu tháng 5.1987, cậu con trai thứ 2 Vũ Xuân Khoa chào đời, ông Trừ xin mãi mới được nghỉ phép cuối năm. Ở với con chưa tròn 10 ngày thì đơn vị điện ra, yêu cầu vào ngay Cam Ranh (Khánh Hòa) nhận nhiệm vụ. Chuyến đi ấy, đại úy - thuyền trưởng Vũ Phi Trừ mãi mãi nằm lại lòng biển Gạc Ma.

Vũ Xuân Khoa là con trai út của Anh hùng - liệt sĩ Vũ Phi Trừ, hiện là phó trưởng phòng Kinh doanh, thuộc Trung tâm dịch vụ logistics Tân Cảng. Ảnh: Mai Thanh Hải

Vũ Xuân Khoa là con trai út của Anh hùng - liệt sĩ Vũ Phi Trừ, hiện là phó trưởng phòng Kinh doanh, thuộc Trung tâm dịch vụ logistics Tân Cảng. Ảnh: Mai Thanh Hải

Cuối tháng 12.1989, liệt sĩ Vũ Phi Trừ được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, bà Tần được đón ra Hà Nội nhận danh hiệu. Khi Đại tướng Võ Nguyên Giáp (lúc ấy là Phó chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng) và Đại tướng Lê Đức Anh (Bộ trưởng Bộ Quốc phòng) hỏi nguyện vọng, bà Tần thật thà: "Vợ chồng cháu chỉ muốn căn nhà có mái che mưa lành lặn".

Chồng mất, bà Tần gầy mòn, sụt từ trên 50 kg xuống chỉ còn 41 - 42 kg. Ban ngày, bà cắm mặt ngoài cánh đồng với 4 sào ruộng, đêm tối lại thắp đèn cùng mẹ chồng và 2 con trai bé tí, kỳ cạch dệt chiếu. Nhiều người khuyên đi bước nữa, bà Tần bảo: "Gần 30 tuổi, 2 mặt con nheo nhóc, là khổ lắm rồi. Các bác để yên cho tôi nuôi con lớn khôn"…

Giữa năm 2006, khi con trai đầu Vũ Xuân Đăng đã nhập ngũ và cậu út Vũ Xuân Khoa vào đại học, bà Tần cũng vào TP.Pleiku (Gia Lai) giúp việc nhà cho em trai. Được ít lâu, bà Tần xin vào Trường tiểu học Lương Thạnh (P.Đống Đa, TP.Pleiku) làm phụ bếp nấu ăn, dọn vệ sinh để có tiền gửi con út ăn học. Năm 2010, cậu út Vũ Xuân Khoa tốt nghiệp đại học. Bà Tần xuống TP.HCM, ở cùng nhà trọ với con trai tại Q.Bình Thạnh và lại xin làm công việc tạp vụ cho một công ty trong Khu công nghệ cao TP.HCM.

Bà Nguyễn Thị Tần bên di ảnh Anh hùng - liệt sĩ Vũ Phi Trừ. Ảnh: Mai Thanh Hải

Bà Nguyễn Thị Tần bên di ảnh Anh hùng - liệt sĩ Vũ Phi Trừ. Ảnh: Mai Thanh Hải

Ý chí vươn lên

Cậu con trai đầu Vũ Xuân Đăng nhập ngũ năm 2001, được bố trí ôn thi Học viện Hải quân, nhưng do thiếu điểm nên đưa vào học Trường trung cấp Kỹ thuật hải quân (nay là Cao đẳng Kỹ thuật hải quân). Ra trường, Đăng về công tác trên tàu cứu hộ 956, Lữ đoàn 125 (Vùng 2 hải quân), hiện đeo quân hàm thượng úy - quân nhân chuyên nghiệp.

Cậu út Vũ Xuân Khoa 36 tuổi hiện đang công tác tại Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn (thuộc Quân chủng Hải quân). Câu chuyện đi học của Khoa đầy ý chí và nghị lực: Tốt nghiệp THPT năm 2005, Khoa thi vào Trường đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội nhưng thiếu điểm. Sau đó, cậu được Trường đại học Sư phạm kỹ thuật TP.HCM gọi học theo nguyện vọng 2.

Cuối tháng 9.2006, Vũ Xuân Khoa nhập học lớp quản lý công nghiệp 0602, thuộc khoa Kinh tế, Trường đại học Sư phạm kỹ thuật TP.HCM. Suốt 4 năm học, Khoa liên tục tìm việc làm thêm, lâu nhất và đều đặn là phục vụ bàn ở nhà hàng tiệc cưới Tây Hồ (đường Kha Vạn Cân, TP.Thủ Đức).

Tháng 10.2010, Vũ Xuân Khoa tốt nghiệp đại học. Rất muốn đi theo con đường binh nghiệp của bố, Khoa gửi hồ sơ xin việc ra Quân chủng Hải quân theo đường bưu điện. Không thấy hồi âm, Khoa đi các nơi tìm việc và đầu năm 2011, được nhận vào làm tại Công ty Masan.

Tháng 8.2011, Khoa tình cờ gặp Chuẩn đô đốc Ngô Quang Tiến, Tư lệnh Vùng 4 hải quân (sau này chuyển về làm Giám đốc Học viện Hải quân). Khi biết Khoa là con trai của Anh hùng - liệt sĩ Vũ Phi Trừ và muốn phục vụ trong hải quân, Chuẩn đô đốc Ngô Quang Tiến đã báo cáo cụ thể trường hợp của Khoa với Quân chủng và đề nghị chuẩn y nguyện vọng.

Đầu tháng 9.2011, Vũ Xuân Khoa được nhận làm điều độ ở cảng B Cát Lái (TP.HCM) với mức lương định mức (lương chế độ chính sách, khoảng từ 5 - 7 triệu đồng). Năm 2012, Khoa chuyển lên phòng marketing; năm 2013, điều chuyển về trung tâm logistics và được Tổng công ty cử đi học tại châu Âu (Hà Lan, Bỉ, Đức) về lĩnh vực logistics, khai thác cảng.

Đến năm 2015, Vũ Xuân Khoa được tặng danh hiệu "nhân viên bán hàng xuất sắc nhất Tổng công ty Tân Cảng"; tháng 5.2015, tình nguyện ra TP.Đà Nẵng thành lập Văn phòng trung tâm dịch vụ logistics Tân Cảng (SNPL); năm 2016, được kết nạp Đảng; năm 2017, là Phó trưởng đại diện SNPL - Văn phòng Đà Nẵng; từ 2019 - 6.2022 là Giám đốc Tân Cảng Đà Nẵng…

Đặc biệt, năm 2021, Vũ Xuân Khoa đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ vận chuyển toàn bộ thiết bị điện gió từ Quy Nhơn lên Tây nguyên, góp phần mang lại thành công lớn về dịch vụ logistics của Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn.

Tháng 6.2022, Vũ Xuân Khoa được bổ nhiệm phó trưởng phòng Kinh doanh, thuộc Trung tâm dịch vụ logistics Tân Cảng và được tuyển dụng viên chức quốc phòng.

Trong trận chiến bảo vệ Trường Sa ngày 14.3.1988, thuyền trưởng tàu HQ-604 Vũ Phi Trừ dù bị thương nặng chân gãy nhưng vẫn cố đứng, lệnh cho máy trưởng Trần Văn Minh khắc phục hư hỏng, cố gắng lao tàu lên bãi Gạc Ma. Chính trị viên Vũ Văn Thắng bị thương nặng, vẫn băng bó cho thủy thủ trưởng Đoàn Khắc Hạnh bị mảnh đạn pháo găm vào đầu. Các thuyền phó Phạm Văn Thiều, Lê Đức Hoàng bỏng khắp người, nhưng người thì xuống hầm sửa máy, người ra boong chỉ huy bộ đội dùng súng bộ binh đánh trả lính Trung Quốc…

Trung úy Lê Minh Thoa (cựu thủy thủ tàu HQ-604, Lữ đoàn 125 hải quân)

Biết con gái qua thư

Chúng tôi về xã Thiệu Tân, H.Thiệu Hóa (Thanh Hóa) thăm gia đình liệt sĩ Đỗ Viết Thành (sinh 1964, nhập ngũ tháng 2.1985, hy sinh ngày 14.3.1988 khi đang là chiến sĩ hàng hải của tàu HQ-604 làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền trên vùng biển Gạc Ma, Trường Sa, Khánh Hòa).

Bà Đỗ Thị Hiền (vợ liệt sĩ Thành) kể: Bà và ông cùng năm sinh, cùng lớn lên trong thôn. Cuối năm 1983, ông Thành tốt nghiệp THPT, ở nhà lao động giúp cha mẹ. Cuối 1984, ông bà cưới nhau, được 5 tháng thì ông Thành nhập ngũ vào Lữ đoàn 125 hải quân, liên tục đi Trường Sa làm nhiệm vụ vận tải quân sự.

Đầu năm 1987, ông Thành về nghỉ phép và có con. Tháng 10.1987, con gái Đỗ Thị Thu chào đời, nhưng ông Thành không được về nhìn mặt con, do chuẩn bị đi đảo. Đầu năm 1988, đại úy - thuyền trưởng tàu Vũ Phi Trừ nghỉ phép về thăm nhà, đạp xe từ H.Quảng Xương sang H.Thiệu Hóa ngắm con gái Đỗ Thị Thu và khi vào đơn vị, kể tỉ mỉ cho ông Thành.

Trong lá thư cuối cùng gửi gia đình, ông Thành viết: "Nghe bác Trừ tả và biết con ngoan, cha vui lắm".

Ông Thành hy sinh, bà Hiền lúc ấy 24 tuổi dọn ra căn nhà mái rạ dưới chân đồi nuôi con. Nhiều người đến tìm hiểu, bà lắc đầu: "Con tôi thiệt thòi lắm rồi, không thể để nó khổ vì cảnh con riêng con chung nữa" và chống chọi với nghèo khó, nuôi con.

Hết lớp 12, Đỗ Thị Thu theo học Đại học Sư phạm thể dục - thể thao Hà Nội (khóa 2006 - 2010). Ra trường, không xin được công việc đúng chuyên môn, Thu xin làm tạp vụ tại Công ty TNHH MTV cao su Thanh Hóa với mức lương gần 4 triệu đồng/tháng.

Tháng 9.2014, lãnh đạo H.Thiệu Hóa biết được hoàn cảnh gia đình người liệt sĩ Gạc Ma, tạo mọi điều kiện giúp đỡ. Đầu năm 2015, Đỗ Thị Thu chính thức là giáo viên dạy thể dục ở Trường tiểu học và THCS Thiệu Châu (nay là Thiệu Tân), H.Thiệu Hóa.

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.