Dạy và học ở "cổng trời" Tu Mơ Rông

Tu Mơ Rông là huyện nghèo của tỉnh Kon Tum, nơi được ví von là “cổng trời” bởi độ cao chót vót. Vùng đất này đồi núi trập trùng, dân cư phần lớn là người đồng bào dân tộc thiểu số nghèo, sống từng cụm nên việc dạy và học gặp rất nhiều khó khăn, thiếu thốn.

Vượt núi vận động học sinh đến lớp

Chúng tôi đến xã Măng Ri (huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum) vào lúc trời đã chập tối. Khi người dân trong xã đang chạy xe từ rẫy về nhà sau một ngày lao động cực nhọc, thì hiệu trưởng và hiệu phó Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Măng Ri lại tất bật gọi điện và chuẩn bị xe, áo ấm, đèn pin lên đường. “Chuyện là hôm nay có em Y Bưới, làng Long Hi, học sinh lớp 8 vắng học không có lý do. Em này mấy hôm trước cũng vắng nhưng chúng tôi vận động rồi đi học lại, không hiểu sao hôm nay lại vắng. Chúng tôi đã gọi báo cho cán bộ xã, rồi cùng họ xuống hỏi lý do để tháo gỡ”, thầy Tưởng Văn Quang, Hiệu trưởng trường nói.

 

Phòng học tạm bợ của Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Tê Xăng.
Phòng học tạm bợ của Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Tê Xăng.

Chúng tôi lên 3 chiếc xe máy, băng qua nhiều quả núi mới đến được làng Long Hi. Thầy Quang dẫn chúng tôi vào nhà Y Bưới. Thấy thầy, Y Bưới đứng lặng, miệng lí nhí: “Em chào thầy”. “Hôm nay sao em lại vắng học”, thầy Quang hỏi. Cô học trò nhỏ rưng rưng nói rằng do đường xa, nhà lại nghèo nên em phải ở nhà phụ giúp gia đình làm rẫy. “Em phải cố gắng đi học để có kiến thức. Học để sau này về giúp bố mẹ làm kinh tế. Mai đi học lại nhé. Các bạn đang chờ em đến lớp đó”, thầy Quang thuyết phục. Anh A Nhoai, Bí thư Xã đoàn Măng Ri, động viên thêm: “Y Bưới phải đi học nếu không sẽ thua bạn bè. Đi học để thầy cô dạy chữ, dạy kiến thức, để sau này giúp mình, giúp gia đình, giúp cho xã hội”.

Thầy Tưởng Văn Quang kể, trường có 144 học sinh, có em nhà ở xa trường cả 6km và phải đi bộ đến trường. Ban giám hiệu đã quán triệt với các giáo viên, thấy em nào nghỉ học là phải báo ngay để đi vận động. “Chúng tôi không nhớ những năm qua đã đi vận động bao nhiêu lần vì đi nhiều quá, đến nỗi mỏi cả chân, lốp xe cũng phải mòn…”, thầy Quang nói. Còn anh A Nhoai cho biết: “Cứ mỗi lần nhận tin báo của trường có học sinh vắng học là chúng tôi cùng trường đi kiểm tra, vận động. Nhờ sự tận tâm của giáo viên mà học sinh trên địa bàn rất hiếm khi bỏ học. Địa phương ghi nhận sự cống hiến thầm lặng của thầy cô”.

Thiếu thốn đủ bề

Tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Tê Xăng (xã Tê Xăng, huyện Tu Mơ Rông), bên cạnh những phòng xây là 2 phòng học lụp xụp dựng bằng phên gỗ cũ kỹ, nằm nép mình một góc. Tại đây, cô Lê Thị Thao sử dụng 1 phòng để dạy chữ cho 14 học sinh lớp đặc biệt - lớp bồi dưỡng cho học sinh chưa đọc viết được từ lớp 1 đến lớp 5. “Dạy ở phòng gỗ tạm rất khổ, bởi mưa thì nước chảy vào, gây nhếch nhác. Mùa đông thì gió rét lùa lạnh buốt. Nhiều lúc, chó, gà vào phòng phóng uế, sáng mai muốn học thì cô trò phải lấy nước tạt, lau chùi”, cô Thao nói. Theo thầy A Vôn, Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Tê Xăng, do thiếu phòng nên ngoài việc dùng phòng tạm, trường còn phải mượn 1 phòng tại trụ sở UBND xã để dạy. Ngoài ra, còn mượn xã 2 phòng và mượn nhà sàn của dân để làm chỗ ở cho giáo viên.

Ngược về Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Văn Xuôi (xã Văn Xuôi), một số giáo viên đang mang can qua nhà dân xin nước sinh hoạt, nấu ăn. Thầy Lê Văn Giang, Hiệu phó cho biết, thiếu nước là vấn đề khó khăn nhất của trường. Trường có giếng khoan nhưng đang xây, hiện đang sử dụng giếng đào nhưng nước không đủ. Thiếu nước nên có thời điểm phải hứng nước mưa hoặc xuống dân xin, có lúc giáo viên phải xuống suối tắm, giặt.

Ông Lê Văn Hoàn, Trưởng phòng GD-ĐT huyện Tu Mơ Rông cho biết, trên địa bàn có 34 đơn vị trường học với 91 điểm trường. Trong đó có hơn 60 điểm trường thiếu nước và nhà vệ sinh xuống cấp. Nhiều nơi do thiếu phòng học nên phải mượn tạm phòng của UBND xã hoặc nhà văn hóa để dạy. Do nhiều trường dạy bán trú nên việc thiếu nước, cơ sở vật chất tác động đến chất lượng dạy và học. Theo ông Vương Văn Mười, Phó Chủ tịch UBND huyện Tu Mơ Rông, địa phương rất quan tâm đến việc dạy và học, huyện đang tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất ở các điểm trường. Tại một số điểm trường thiếu phòng học, UBND huyện đã giao cho UBND xã và phòng GD-ĐT tìm địa điểm để xây dựng.

Riêng việc thiếu nhà vệ sinh và nước, huyện đã khảo sát để từng bước khắc phục, trong năm 2017, huyện đã đầu tư 3 tỷ đồng để sửa chữa và xây mới nhà vệ sinh, đường ống nước. Mới đây, UBND tỉnh Kon Tum cũng đã cấp hơn 2,7 tỷ đồng để tiếp tục làm các công trình vệ sinh ở các điểm trường. Năm 2018, huyện tiếp tục đầu tư cho các điểm trường còn lại, dự kiến đến năm 2019 sẽ giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu nước và nhà vệ sinh.

Hữu Phúc/sggp

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.