Côn Đảo-Từ địa ngục tới thiên đường: Nguyên khí đất thiêng

Một trong những người chúng tôi gặp trong chuyến công tác tại Côn Đảo kỳ này là anh Phan Thanh Biên- Phó Bí thư thường trực Huyện ủy Côn Đảo. Là một người thuộc thế hệ trẻ đầu tiên lớn lên và trưởng thành tại Côn Đảo, anh Biên đã kể về cuộc sống với khát vọng của một thế hệ trẻ tại hòn đảo tươi đẹp này.
Nối gót cha anh
Anh Phan Thanh Biên là con của cựu tù Côn Đảo Phan Hoàng Oanh - một trong 150 cựu tù đã tình nguyện ở lại xây dựng Côn Đảo vào tháng 5/1975 mà chúng tôi đã nhắc tới trong bài trước. Anh Biên sinh năm 1977 tại Côn Đảo, thuộc thế hệ công dân đầu tiên sinh ra trên hòn đảo đã từng mệnh danh là “Địa ngục trần gian”. Anh Biên kể ngày đó Côn Đảo rất ít dân, chủ yếu là các hộ gia đình công tác tại đảo và trường học tuy có nhưng thiếu thầy cô giáo. Khó khăn như thế nhưng tới năm 1994, Côn Đảo đã có thế hệ đầu tiên tốt nghiệp phổ thông. “Tôi còn nhớ khi đó cả Côn Đảo chỉ có 15 em tốt nghiệp. Dù ít học sinh nhưng trường vẫn thành lập Hội đồng thi, chấm thi rất nghiêm túc”- anh Biên kể.
Sau khi tốt nghiệp phổ thông, anh Biên theo học Đại học Bách khoa ngành Quản lý Công nghiệp rồi học Thạc sỹ Quản lý hành chính công. Cũng có bạn bè rủ anh vào đất liền làm việc nhưng anh từ chối. “Tôi đã xác định ngay từ khi còn ngồi trên ghế phổ thông, tôi sinh ra trên hòn đảo này thì đây là quê hương, sao lại bỏ đi khi chưa làm được gì cho quê hương chứ!”. Trở về Côn Đảo, anh Biên làm việc tại Phòng kinh tế huyện một thời gian rồi tham gia HĐND huyện. Là con một cựu tù, lại được sống trên mảnh đất từng là trường học lớn của cách mạng, anh Biên có cơ hội để phát huy được những năng lực, tinh thần của một cán bộ trẻ năng động, có trình độ học thức. Được quần chúng và đồng nghiệp tin tưởng, anh Biên được bầu làm Phó Bí thư thường trực của Huyện uỷ Côn Đảo nhiệm kỳ 2020 - 2025 và là Chủ tịch HĐND huyện trong 2 nhiệm kỳ liên tiếp.
Một gương mặt trẻ khác tại Côn Đảo mà chúng tôi muốn nhắc tới là cô gái Nguyễn Thị Thu Thảo, người từng là Thủ lĩnh thanh niên tại Côn Đảo trong nhiều năm. Là người con của mảnh đất Côn Đảo, Thu Thảo đã góp sức rất nhiều để nâng cao vị thế, uy tín của lực lượng trẻ tại hòn đảo này. Cách đây 5 năm cũng trong dịp tháng 3, khi lần tới Côn Đảo để tìm hiểu về hoạt động trong tháng thanh niên, nhiều người dân đã nói “Ở Côn Đảo, mỗi khi có khó khăn hãy tìm đến cô Thảo Bí thư” và coi như đó là “bí quyết” của những người nghèo nơi đây khi cần giúp đỡ. Thu Thảo sinh ra và lớn lên ở Côn Đảo và khi lớn lên, tiếp nối truyền thống của gia đình Thảo đã tích cực tham gia hoạt động phong trào. Theo học trường Đoàn Lý Tự Trọng, Thảo chọn về lại Côn Đảo làm công tác phong trào. Thảo cho biết: “Côn Đảo của em còn nhiều người nghèo lắm nên em muốn đem chút sức mình để giúp đỡ họ. Không gì bằng được làm việc ở quê hương”.
 
Nguyễn Thị Thu Thảo đi làm từ thiện trong màu áo thanh niên. Ảnh: NVCC
Nguyễn Thị Thu Thảo đi làm từ thiện trong màu áo thanh niên. Ảnh: NVCC
Hơn 10 năm làm Bí thư Đoàn Thanh niên huyện Côn Đảo, Thảo đã đưa phong trào của huyện lên một tầm cao mới với nhiều hoạt động thiết thực, có ý nghĩa và gắn bó với thanh niên. Đặc biệt với đặc thù của Côn Đảo, Thảo đã cùng Ban chấp hành sáng tạo ra nhiều mô hình hoạt động có hiệu quả như tổ chức chăm sóc dọn dẹp nghĩa trang liệt sỹ Hàng Dương; xây dựng chương trình “Tham quan hệ thống nhà tù Côn Đảo”; chương trình “Xanh - sạch Côn Đảo”… Các hoạt động của Huyện Đoàn Côn Đảo được các cấp lãnh đạo đánh giá cao và liên tục nhiều năm liền Huyện Đoàn đạt danh hiệu xuất sắc. Bên cạnh việc phát huy vai trò một thủ lĩnh thanh niên, Thảo còn khéo léo vận dụng từ kinh nghiệm của bản thân để đưa ra mô hình hoạt động từ thiện khá hiệu quả là xây dựng quỹ Ủng hộ người nghèo, người khó khăn tại địa phương. Thảo cùng các đoàn viên đi sâu sát ở cơ sở, tìm hiểu những hoàn cảnh khó khăn để vận động mọi người cùng giúp đỡ. Hơn 3 năm xây dựng quỹ, Thảo đã quyên góp được hàng tỷ đồng, giúp đỡ được rất nhiều người bệnh, người nghèo.
Truyền thống trường tồn
 
Ông Phan Thanh Biên (bìa phải) trong một lần đi trao quà cho lực lượng y bác sỹ chống dịch tại Côn Đảo Ảnh: NVCC
Ông Phan Thanh Biên (bìa phải) trong một lần đi trao quà cho lực lượng y bác sỹ chống dịch tại Côn Đảo. Ảnh: NVCC
Chuyến đi này chúng tôi được Ban Giám đốc Trung tâm bảo tồn di tích quốc gia Côn Đảo giới thiệu anh Đỗ Quốc Vương - một cán bộ trẻ của trung tâm đưa chúng tôi đi thăm các di tích. Vương sinh ra và lớn lên ở Đất Đỏ (mảnh đất cái nôi của cách mạng và là quê hương của người nữ Anh hùng liệt sỹ Võ Thị Sáu). Nhập ngũ và ra đóng quân tại Côn Đảo, Vương trót yêu hòn đảo này nên sau khi ra quân, Vương đã xin ở lại Côn Đảo, lựa chọn làm hướng dẫn viên của Ban quản lý di tích để giới thiệu về mảnh đất này với mọi người. Anh Vương kể những ngày đầu tiên khi làm công tác hướng dẫn, anh gặp rất nhiều khó khăn bởi tư liệu của Côn Đảo rất nhiều nhưng để thu hút được người nghe là một điều rất khó. Những tư liệu về chính trị nếu không biết nói sẽ rất khô khan. “Tôi đã phải tìm hiểu rất nhiều tư liệu, học hỏi những anh chị đi trước cũng như gặp những nhân chứng lịch sử để lắng nghe họ kể chuyện. Những câu chuyện rất đời, rất thực tế của 113 năm của Địa ngục trần gian sẽ dễ thu hút người nghe hơn”.
“Côn Đảo đã có một thế hệ những người trẻ đang làm những công việc khác nhau hay giữ những vị trí lãnh đạo trong nhiều ban ngành tại đây. Họ đều giống nhau ở chỗ, tâm huyết với Côn Đảo, đem trình độ tri thức cùng sự đam mê của sức trẻ để tiếp bước cha anh tiếp tục dựng xây Côn Đảo phát triển mạnh mẽ”.
Ông Đoàn Hữu Hoài Minh - Nguyên Phó Ban quản lý Di tích Côn Đảo
Từ những kinh nghiệm trong thực tế, anh Vương đã khéo léo đưa các tư liệu sống động vào bài thuyết minh của mình và trở thành một trong những hướng dẫn viên tiêu biểu tại Côn Đảo. Trong suốt 2 tiếng đưa chúng tôi đi thăm các di tích, rất nhiều du khách hút hồn theo những câu chuyện anh Vương giới thiệu. Những câu chuyện kể về cuộc sống và tranh đấu của những người tù cách mạng qua lời thuyết minh của anh Vương hấp dẫn, cuốn hút người nghe. Khi anh Vương nói lời kết cho chuyến đi, hàng chục du khách đứng vây quanh đã vỗ tay khen ngợi.
Hiện nay anh Vương đã chuyển sang làm công tác quản lý đội ngũ hướng dẫn viên trẻ. Dưới sự quản lý của anh, hiện Trung tâm có hơn 20 hướng dẫn viên trẻ, có năng lực và có sự đam mê với công việc. Anh Vương bảo: “Khí phách, nghị lực và ý chí trong suốt 113 năm đấu tranh của những người tù nơi mảnh đất này đã giúp cho chúng tôi thêm yêu công việc của mình. Chúng tôi mong sẽ góp phần nhỏ bé của mình để giáo dục truyền thống yêu nước của dân tộc tới những người ghé thăm Côn Đảo”.
Theo Trọng Thịnh (TPO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.