Cồn bãi giữa dòng Gianh: Vượt sóng ra Cồn Nâm, chờ phố ở Cồn Két

Diện tích khá lớn với hàng trăm hộ dân sinh sống lâu đời như Cồn Nâm, hay chỉ là doi đất nhỏ như Cồn Két mới có người ở vài chục năm trở lại đây, đều có điểm chung là phải 'lụy đò'. Và người dân còn chung khát vọng đổi thay.

Cồn Nâm có diện tích khá lớn vì có đến 4 thôn: Cồn Nâm, Minh Hà, Đông Thành, Tân Định thuộc xã Quảng Minh (TX.Ba Đồn, Quảng Bình). Ấy vậy mà do cầu Cồn Nâm vẫn chưa hoàn thành, nên khoảng 2.800 nhân khẩu của 650 hộ dân muốn vào ra đành phải đi đò.

Theo các cụ cao niên, tiền nhân vượt sông Gianh ra khai khẩn, lập làng ở Cồn Nâm từ khoảng thế kỷ thứ 17. Hồi đó, làng có tên là Nội Hà. Gốc gác của cư dân chủ yếu đến từ các tỉnh Nam Định, Nghệ An với đa số mang họ Nguyễn. Ngày nay, họ Nguyễn cũng chiếm khoảng 90% cư dân trên cồn.

Cồn Nâm ở xã Quảng Minh (TX.Ba Đồn) là một trong những cồn có diện tích lớn khi có tới 4 thôn. Ảnh: PHẠM VĂN THỨC

Cồn Nâm ở xã Quảng Minh (TX.Ba Đồn) là một trong những cồn có diện tích lớn khi có tới 4 thôn. Ảnh: PHẠM VĂN THỨC

Ông Nguyễn Khắc Tiến, 65 tuổi, nguyên Hiệu trưởng Trường tiểu học Quảng Minh B trên Cồn Nâm, nay là Bí thư Chi bộ thôn Cồn Nâm, cho hay người dân trên cồn sống được bằng nhiều nghề. "Vì cồn lớn nên vẫn có ruộng để trồng lúa. Nghề chính khác là nuôi trồng thủy sản, bên cạnh các nghề phụ như đan lát, phụ hồ, buôn bán… Nhiều nghề, nhưng thực chất cũng không có cái nghề nào là chắc chắn", ông Tiến nói.

Cũng vì rộng lớn, đông dân, nên ký ức của người dân về những trận lụt ở xứ cồn bãi này khá ám ảnh, chủ yếu là mất mát gia cầm, gia súc. "Mỗi năm cồn đón vài ba trận lụt là thường. Nhớ năm 2010, cổng nhà tôi cao 3,3 m mà vẫn không thấy chóp. Năm đó cả thôn chết tổng cộng 39 con bò, bà con khóc ròng vì xót của", ông Hoàng Công Sự, 67 tuổi, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ VN xã Quảng Minh, một cư dân Cồn Nâm, nhớ lại.

Cũng theo ông Sự, khi lũ về thì cồn cô lập hoàn toàn với bên ngoài, nội bất xuất ngoại bất nhập, học sinh nghỉ học cả tuần lễ là thường… "Vì thế, nhà nào cũng có đò, thuyền thúng, hoặc chí ít cũng có cái bè gỗ ghép lại, phía dưới là các thùng phuy bằng nhựa", ông Sự nói.

Giữa bộn bề khó khăn về giao thông cách trở, lũ lụt triền miên, Cồn Nâm vẫn tự hào là nơi có "nhiều chữ" nhất ở xứ cồn bãi. Theo ông Tiến, con em Cồn Nâm học hành đỗ đạt không ít. Có người học đến tiến sĩ, có người theo binh nghiệp cũng lên cấp đại tá, cồn cũng là nơi có khá nhiều nhà báo. "Biết quê hương còn khó khăn nên những người càng thành công khi ra ngoài lại càng nhớ về cồn. Họ tìm cách này cách khác, từ vật chất đến tinh thần, để tạo sự đổi thay cho nơi chôn nhau cắt rốn, khiến những người đang bám trụ trên cồn thấy ấm lòng", ông Tiến tự hào nói.

Muốn qua Cồn Nâm vẫn phải lụy đò. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Muốn qua Cồn Nâm vẫn phải lụy đò. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Khác với Cồn Nâm, Cồn Két ở P.Quảng Thuận (TX.Ba Đồn) chỉ mới thành hình hơn 40 năm. Những cư dân đầu tiên ở Cồn Két là dân vạn đò, từng rày đây mai đó. Khi mỏi mệt với những chuyến đi, họ cần một bờ đất để làm nơi trú chân. Doi đất giữa sông Gianh vốn chỉ có cây bụi um tùm đã được họ lựa chọn.

Có lẽ vì "sinh sau đẻ muộn" nên Cồn Két là cồn nghèo nhất, hiện có 75 hộ, 311 nhân khẩu. "Mô hình" các gia đình thường là chồng đi biển làm thuê, vợ ở nhà đánh bắt cá tôm ven bờ. Cồn Két cũng chưa có cầu bắc qua và đang ở tình trạng không đường, không trường học, không trạm xá… "Nhiều năm trôi qua Cồn Két vẫn nguyên nghèo khó. Trời mưa trẻ nghỉ học, người đau ốm phải ôm chạy đi thuyền qua sông, lũ lên nhà nào nhà nấy lo lên đò chạy lũ…", ông Hoàng Ngọc Dương, 49 tuổi, Trưởng thôn Cồn Két, cảm thán.

Một góc Cồn Két. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Một góc Cồn Két. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Năm 2017, chính quyền đã lập quy hoạch Khu đô thị Cồn Két với mong muốn biến vùng cồn bãi này thành khu dân cư hiện đại bậc nhất. Nhưng mãi đến nay quy hoạch này vẫn nằm trên giấy, để lại bao hệ lụy cho người dân Cồn Két. "Vướng quy hoạch, không ai được xây dựng thêm nhà cửa, dù dân số ngày mỗi phình ra. Giờ có nhiều ngôi nhà cấp 4 bé tẹo nhưng có đến 3 - 4 thế hệ cùng sinh sống. Chật chội đến ngột ngạt", ông Dương nói.

Anh Hoàng Văn Tịnh (27 tuổi, cư dân Cồn Két) ngán ngẩm kể, sau khi đi xuất khẩu lao động Đài Loan trở về, anh lấy vợ sinh con. Ngặt nỗi, gian nhà của cha anh (ông Hoàng Trinh, 60 tuổi) đã có 4 gia đình với 16 con người đang sống. Vợ chồng anh đành ra riêng, sống trên nhà phao, nhấp nhổm theo con nước. "Tôi cũng mơ ngày Cồn Két trở thành khu đô thị lắm chứ! Mong điều đó đến nhanh nữa là đằng khác. Nhưng chờ mãi…", anh Tịnh thở dài.

Phụ nữ chài lưới ven cồn qua ngày. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Phụ nữ chài lưới ven cồn qua ngày. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Trái với sự "mỏi mệt" của người dân Cồn Két, ông Đoàn Minh Thọ, Chủ tịch UBND TX.Ba Đồn, vẫn tin tưởng về ngày xứ cồn bãi này "hóa rồng", biến vùng đất xác xơ thành khu đô thị tầm cỡ, làm điểm nhấn cho cả thị xã. Ông Thọ cũng cho biết theo quy hoạch sẽ có một cây cầu lớn bắc từ Nhà máy vi sinh Sông Gianh qua Cồn Két, nhưng điều đó chỉ xảy ra khi có… khu đô thị.

"Hiện nay, UBND tỉnh Quảng Bình đã phê duyệt chủ trương đầu tư dự án Khu đô thị Cồn Két với tổng đầu tư 1.804 tỉ đồng. Dự án có quy mô 502.000 m2, cung cấp cho thị trường 729 lô đất, xây thô hoàn thiện mặt ngoài 41 căn biệt thự, 51 nhà liền kề, 7 nhà ở hỗn hợp. Khu đô thị cũng có nhà đầu tư chất lượng, tâm huyết đến từ Hà Nội đặc biệt quan tâm. Giờ chính quyền cũng mong mỏi nhà đầu tư làm được như cam kết", ông Thọ kỳ vọng.

Theo ông Thọ, khu đô thị thành hình sẽ là cơ hội đổi đời với người dân Cồn Két. Họ có thể được ưu tiên cấp đất, xây nhà, mở ra những sinh kế mới thay vì bám mãi nghề chài lưới bấp bênh… Ai cũng có quyền ước mơ, chính quyền thị xã và người dân Cồn Két cũng vậy. Giấc mơ về khu đô thị trên Cồn Két là một giấc mơ đẹp. Nhưng bây giờ, tất cả vẫn đang nằm trên giấy…

Muốn qua Cồn Nâm vẫn phải lụy đò. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Muốn qua Cồn Nâm vẫn phải lụy đò. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Muốn qua Cồn Nâm vẫn phải lụy đò. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Muốn qua Cồn Nâm vẫn phải lụy đò. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Nhà nào ở Cồn Nâm cũng có đò, bè để tự cứu mình khi lũ tới. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Nhà nào ở Cồn Nâm cũng có đò, bè để tự cứu mình khi lũ tới. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Nhà nào ở Cồn Nâm cũng có đò, bè để tự cứu mình khi lũ tới. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Nhà nào ở Cồn Nâm cũng có đò, bè để tự cứu mình khi lũ tới. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Đàn ông ở Cồn Két đi biển đánh cá thuê, còn phụ nữ chài lưới ven cồn qua ngày. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Đàn ông ở Cồn Két đi biển đánh cá thuê, còn phụ nữ chài lưới ven cồn qua ngày. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Gia đình anh Hoàng Văn Tịnh (27 tuổi, cư dân Cồn Két) phải sống trên nhà phao. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Gia đình anh Hoàng Văn Tịnh (27 tuổi, cư dân Cồn Két) phải sống trên nhà phao. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Gia đình anh Hoàng Văn Tịnh sống trên nhà phao, nhấp nhổm theo con nước. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Gia đình anh Hoàng Văn Tịnh sống trên nhà phao, nhấp nhổm theo con nước. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Gia đình anh Hoàng Văn Tịnh (27 tuổi, cư dân Cồn Két) phải sống trên nhà phao, nhấp nhổm theo con nước. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

Gia đình anh Hoàng Văn Tịnh (27 tuổi, cư dân Cồn Két) phải sống trên nhà phao, nhấp nhổm theo con nước. Ảnh: NGUYỄN PHÚC

(còn tiếp)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.