Cô giáo 'đặc biệt', 30 năm miệt mài vì trẻ khuyết tật

Làm sao để phụ huynh nhận thức được vai trò của mình trong nuôi dạy trẻ khuyết tật; làm sao để giáo dục hòa nhập được đề cao, đi vào thực tiễn..., là những điều cô Nguyễn Thị Phương Dung bền bỉ phấn đấu 30 năm qua.
 
Cô Dung và các học sinh bị hội chứng Down của mình trong một buổi sinh hoạt tại H.Củ Chi. ẢNH: NVCC
Cô Dung và các học sinh bị hội chứng Down của mình trong một buổi sinh hoạt tại H.Củ Chi. ẢNH: NVCC
Trong ngõ hẻm vắng lặng ở Q.8 (TP.HCM), cô Nguyễn Thị Phương Dung (55 tuổi) tận dụng căn nhà nhỏ của mình để "gieo chữ" cho một số trẻ tự kỷ có gia cảnh nghèo khó. Ít ai biết cô giáo này là một trong những người tiên phong vì giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật, ngót nghét đã 3 thập kỷ qua.
“Dặm trường” duyên nợ
Sự gắn bó của cô Dung với trẻ khuyết tật là một “dặm trường đầy duyên nợ”. Cô Dung kể, lúc trước, khi đang dạy mầm non, cô trở thành người giám hộ tạm thời, "bất đắc dĩ” cho một người cháu bị khiếm thính của bạn mình. Thời gian đưa bé học ở trường dạy trẻ khuyết tật thính giác Hy vọng 1 (cũ), cô Dung bị lời “chiêu mộ” của cô hiệu trưởng trường này mê hoặc nên mới chuyển hẳn sang dạy cho trẻ khiếm thính. 
 
Cô Dung (bên phải) là một trong số học viên chuyên ngành dạy trẻ khiếm thính, giáo dục đặc biệt mở đầu tiên tại Đại học Sư phạm 1 Hà Nội. ẢNH: NVCC
Cô Dung (bên phải) là một trong số học viên chuyên ngành dạy trẻ khiếm thính, giáo dục đặc biệt mở đầu tiên tại Đại học Sư phạm 1 Hà Nội. ẢNH: NVCC
Dạy được hai năm, cô Dung được tuyển chọn vào khóa chuyên ngành dạy trẻ khiếm thính, giáo dục đặc biệt (mở đầu tiên tại trường Đại học Sư phạm 1 Hà Nội), rồi sau đó sang Hà Lan học tập mô hình giáo dục - tâm lý trẻ khuyết tật.
Khi về nước, cô Dung có dạy ở nhiều cơ sở xã hội, trung tâm khiếm thính... nhưng trong đầu “cứ nghĩ đến mô hình giáo dục hòa nhập”, thành thử năm 1996, cô Dung mở luôn một trường mẫu giáo tại Q.Bình Thạnh, triển khai ngay chương trình giáo dục hòa nhập (giáo dục đảm bảo quyền học tập bình đẳng; chất lượng giáo dục, phù hợp với nhu cầu, khả năng của người học; tôn trọng sự đa dạng, không phân biệt đối xử... - PV) cho trẻ khiếm thính, trẻ bị hội chứng Down.
 
Trường mẫu giáo dạy giáo dục hòa nhập cho trẻ khiếm thính, bị hội chứng Down của cô Dung tại Q.Bình Thạnh. ẢNH: NHÂN VẬT CUNG CẤP
Trường mẫu giáo dạy giáo dục hòa nhập cho trẻ khiếm thính, bị hội chứng Down của cô Dung tại Q.Bình Thạnh. ẢNH: NHÂN VẬT CUNG CẤP
"Cái khó trong 30 năm qua của nghề này vẫn là đấu tranh để cha mẹ, cộng đồng xóa bỏ sự kỳ thị đối với trẻ khuyết tật. Mô hình giáo dục hòa nhập của trường mẫu giáo này rất mới tại thời điểm đó, phụ huynh có con không khuyết tật phản đối rất dữ và không muốn con họ học chung với những đứa trẻ khuyết tật", cô Dung nói và cho biết thêm: "Nhưng con đường của mình là bình đẳng nuôi dạy. Tôi giải thích rất nhiều, cam kết với phụ huynh để họ chấp nhận. Cuối cùng, mô hình hòa nhập này thành công, nhiều năm liền hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đào tạo”.
"Cái khó trong 30 năm qua của nghề này vẫn là đấu tranh để cha mẹ, cộng đồng xóa bỏ sự kỳ thị đối với trẻ khuyết tật"
 Cô Nguyễn Thị Phương Dung
Vừa quản lý trường, thời gian này cô Dung còn “cân” thêm đào tạo giáo viên ngành giáo dục trẻ khuyết tật tại Hà Nội rồi điều phối dự án Pearl S.Buck để tập huấn khiến thức cho phụ huynh, giáo viên để hỗ trợ trẻ khiếm thính học tập tại các tỉnh Đồng Nai, Long An, Đồng Tháp. 
Chục năm ròng như "xẻ mình" đi lại các tỉnh thành làm việc nhưng cô giáo này vẫn không nguội lạnh đam mê. Năm 2000, khi dự án Pearl S.Buck kết thúc, cô tiếp tục làm cầu nối cho dự án Liliane Fonds, Hà Lan về mô hình phục hồi chức năng cho trẻ khuyết tật ở TP.HCM. Thậm chí năm 2007 cô Dung còn quyết đóng cửa lớp mẫu giáo luôn để chính thức dành toàn thời gian làm chương trình trên, lúc này đã triển khai riêng tại H.Củ Chi.
Thêm chục năm nữa, hằng tuần, cô Dung đều chạy từ nhà mình ở Q.8 đến H.Củ Chi, “đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà” để dạy chữ, hỗ trợ trẻ khuyết tật trang thiết bị y tế như máy trợ thính, xe tập ngồi...; hỗ trợ các chi phí tập vật lý trị liệu...
Phụ huynh phải tin con mình
Giờ đây, dẫu hay tự ví mình "đã gác kiếm", nhưng cô Dung vẫn âm thầm miệt mài dạy học cho một số trẻ tự kỷ có gia cảnh khó khăn. Cô giáo này nói: “Phụ huynh có thể góp bao nhiêu tùy điều kiện nhưng quan trọng là sự đóng góp đó thể hiện được trách nhiệm chung tay hỗ trợ các em”.
3 thập kỷ trôi qua, hỏi lý do nào khiến cô 'trụ vững' với trẻ khuyết tật như vậy? Cô Dung nói, chỉ đơn giản là yêu và tin trẻ. Cô tin rằng trẻ khuyết tật cũng như bao đứa trẻ khác, luôn chứa đựng khả năng tiềm ẩn mà người lớn thường ít tin hoặc không chịu hiểu trẻ. 
Cô Dung nhấn mạnh, không phải là giáo viên hay bác sĩ, chính phụ huynh là người nuôi dạy tốt nhất và mang đến cho trẻ điều kỳ diệu... Và để xã hội tin vào năng lực của trẻ khuyết tật, đầu tiên phụ huynh phải tin vào năng lực chính đứa con khuyết tật của mình.
 
Lớp học cho trẻ tự kỷ có hoàn cảnh khó khăn tại nhà của cô Dung. ẢNH: PHẠM THU NGÂN
Lớp học cho trẻ tự kỷ có hoàn cảnh khó khăn tại nhà của cô Dung. ẢNH: PHẠM THU NGÂN
“Tôi đã tiếp xúc rất nhiều trường hợp trẻ khuyết tật. Hồi thập niên 1990, phụ huynh có con khiếm thính chỉ biết đau khổ thôi, rồi sau đó họ đưa con vào các trung tâm, dần dà, các em như một cộng đồng bị cô lập. Sau này, nhờ nhiều hoạt động mở, hội nhóm sinh hoạt, các em mới hòa nhập bình thường; sau này với các trẻ tự kỷ cũng phải vậy", cô Dung nói và trăn trở: "Chúng ta phải mở rộng vòng tay và có trách nhiệm hiểu trẻ chứ không phải bắt trẻ hiểu mình bởi các con đến với chúng ta bằng con đường tự nhiên, không chọn lựa. Nếu để trẻ sống trong thế giới riêng của trẻ, phải chăng người lớn đã không chấp nhận điều khác lạ của con mình?".
Chị Loan (ngụ Q.8, TP.HCM) gửi con trai L.T.N (11 tuổi, bị tự kỷ, rối loạn ngôn ngữ) theo học cô Dung. Chị Loan không ngần ngại gọi cô Dung là “cô tiên” khi thấy N. mỗi ngày tiến bộ rõ rệt, viết được, nói không còn "loạn xà ngầu" nữa... Chị nhẩm tới nhẩm lui, bảo “chắc chỉ có cô Dung mới hiểu N., mới dạy được N...
 
Cô Dung sinh hoạt cùng các học trò bị rối loạn tự kỷ của mình tại lớp học. ẢNH: PHẠM THU NGÂN
Cô Dung sinh hoạt cùng các học trò bị rối loạn tự kỷ của mình tại lớp học. ẢNH: PHẠM THU NGÂN
Nhưng cô Dung “khó tính”: “Cô Dung cũng muốn nhiều người hiểu!”. Cô quả quyết trẻ khuyết tật sau khi được hỗ trợ bằng giáo dục chuyên biệt, dần khắc phục được khó khăn của mình thì nhà trường, xã hội cần chung tay chào đón để các em có được môi trường bình đẳng học tập, phấn đấu đàng hoàng, tự lực và tự trọng như các bạn khác.
“Chúng ta cần đưa giáo dục hòa nhập vào phần cơ bản nhất của các chương trình đào tạo sư phạm. Giáo viên nào cũng nên được trang bị kiến thức về hỗ trợ trẻ đặc biệt, có như vậy mới có thể phát triển trường học hòa nhập”, cô Dung chia sẻ. 
Trên “dặm trường” hoạt động của mình, cô Dung có một thành tích đáng nể. Trong những hộc tủ, từng tờ giấy khen, chứng nhận… được cất cẩn thận vì ghi dấu từng câu chuyện của riêng cô và rất nhiều trẻ em khuyết tật. Đại diện khu phố 1, P.12, Q.8 cho hay việc cô Dung hỗ trợ một số trẻ tự kỷ nghèo tại nhà rất đáng hoan nghênh, trân trọng. “Cô Dung có tấm lòng hảo tâm. Tại khu phố, cô Dung thường xuyên tham gia công tác thiện nguyện. Khoảng tháng 4 năm ngoái, cô Dung có tham gia hoạt động hỗ trợ cho người dân bị mất việc làm, bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 nữa”, đại diện khu phố nói.
Theo Phạm Thu Ngân (TNO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.