Chuyện ăn Tết cổ truyền của người Ma Coong

Với người Ma Coong, lễ hội đập trống mới được xem là cái "Tết" truyền thống, thế nhưng những năm gần đây, người Ma Coong dần hòa nhịp với cuộc sống miền xuôi. Đồng bào nơi đây cũng bắt đầu ăn Tết cổ truyền, cũng có cây nêu, cờ Tổ quốc và rượu cần trong 3 ngày Tết.
Dần quen với Tết cổ truyền
Đồng bào Ma Coong sống rải rác ở 18 bản quanh khu vực biên giới thuộc xã Thượng Trạch, huyện Bố Trạch (Quảng Bình). Nói đến người Ma Coong không thể không nhắc đến Lễ hội đập trống được tổ chức vào ngày 16 tháng giêng (âm lịch). Lễ hội mỗi năm một lần được người Ma Coong gìn giữ qua nhiều thế hệ. Trong đêm đó các đôi trai gái trong 18 bản sẽ tình tự với nhau.
Những lá cờ Tổ quốc được người Ma Coong mua về treo đón Tết
Những lá cờ Tổ quốc được người Ma Coong mua về treo đón Tết
Từ bao đời nay, Lễ hội đập trống được người Ma Coong xem là việc quan trọng nhất của cả 18 bản làng, đây cũng có thể nói là cái Tết truyền thống của họ.
Những năm gần đây, với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, người Ma Coong dần dần hòa nhịp với cuộc sống miền xuôi. Việc tiếp xúc nhiều với người miền xuôi lên công tác, buôn bán khiến họ cởi mở hơn, học hỏi được nhiều cái hay và phong tục ăn Tết cổ truyền cũng từ đó mà có.
Những ngày giáp tết Kỷ Hợi, chúng tôi có dịp về với bản Cà Roòng, bản trung tâm của xã Thượng Trạch. Dưới cái se lạnh của thời tiết giao mùa, các trường học đã nghỉ, cán bộ người miền xuôi lên công tác cũng gần như về nhà ăn Tết cả. Con đường bê tông chạy vào bản vắng lặng bóng người, thế nhưng ngôi nhà sàn nào cũng được treo cờ Tổ quốc trước cổng.
Lễ hội đập trống được người Ma Coong xem là việc quan trọng nhất , đây cũng có thể nói là cái Tết truyền thống của họ.
Lễ hội đập trống được người Ma Coong xem là việc quan trọng nhất , đây cũng có thể nói là cái Tết truyền thống của họ.
Anh Đinh Miệt, thầy giáo đầu tiên của người Ma Coong vui mừng cho biết biết, đồng bào treo cờ để đón Tết Nguyên đán, tập tục này mới có những năm gần đây và chủ yếu là ở các bản trung tâm. Còn các bản ở xa thì rải rác không nhiều bằng.
10 năm trở lại đây, đồng bào Ma Coong đã biết đến truyền thống ăn Tết Nguyên đán chính. Đồng bào biết tích trữ lương thực, thực phẩm, ngoài ra còn mua sắm thêm để ăn Tết.
Ở mỗi gia đình, tùy theo điều kiện kinh tế để tổ chức ăn Tết. Năm nay, được sự hỗ trợ của tỉnh, huyện thì các đơn vị, tổ chức, cá nhân bên ngoài cũng đã hỗ trợ thêm nhiều gạo, các nhu yếu phẩm cần thiết cho đồng bào dân tộc nói chung và đồng bào MaCoong nói riêng để cái Tết được đầy đủ hơn.
“Đồng bào giờ cũng ăn Tết cổ truyền, nhờ ơn Đảng, Nhà nước chăm lo mà đời sống dần no ấm hơn, có cái ăn, cái mặc, con em được đến trường. Bà con treo cờ Tổ quốc cũng để để ghi nhớ ơn Đảng và Nhà nước, hòa vào không khí đón Tết chung của cả nước", anh Đinh Miệt cho biết.
Tết với cây Nếu, cờ Tổ quốc và rượu cần
Dù phong tục ăn Tết mới "học" được những năm gần đây, người Ma Coong cũng không có điều kiện để rình rang như người miền xuôi, không bánh chưng, không dưa hành, không câu đối đỏ, không bánh trái tràn đầy như người miền xuôi nhưng với người Ma Coong, những thứ không thể thiếu là treo cờ Tổ quốc, dựng Nêu và rượu cần.
Già làng Đinh Xon cho biết, cờ Tổ quốc treo trước vài ngày, còn cây Nêu phải chờ đến ngày 30 tết mới dựng được. Cây nêu được làm từ lồ ô rừng, thanh niên trong bản tự vào rừng chọn cho nhà mình một cây thật to, ưng mắt để về dựng. Còn rượu cần là thức uống đặc trưng truyền thống của người Ma Coong.
Người Ca Coong nay cũng ăn Tết cổ truyền, cùng uống rượu cần và nghe kể chuyện lịch sử, nguồn cội.
Người Ca Coong nay cũng ăn Tết cổ truyền, cùng uống rượu cần và nghe kể chuyện lịch sử, nguồn cội.
Theo quan niệm của người Ma Coong, rượu cần chỉ được dùng để đễ đãi khách quý hoặc trong các ngày trọng đại của dân bản như ma chay, cưới hỏi và đặc biệt để dành cho lễ đập trống. Nhưng nay, rượu cần cũng được người Ma Coong dùng để vui trong 3 ngày tết Nguyên đán.
Muốn uống rượu cần của người Ma Coong cũng phải theo trình tự. Trước tiên, chủ nhà phải báo cáo tổ tiên, sau đó gỡ ống nứa mỏng cắm trên hũ rượu xuống rồi bẻ gập lại thả xuống chậu nước phía dưới hũ. Đó là thủ tục mời tổ tiên trước và xin phép được bắt đầu cuộc rượu.
Thường trong hũ rượu cần người Ma Coong sẽ cắm sẵn hai ống hút bằng nứa nhỏ, một dành cho khách và một cho gia chủ. Khách sẽ được mời uống trước và khi hết tuần rượu đầu sẽ trao đổi ống hút để thể hiện tình cảm giữa chủ nhà và khách.
“Phong tục ăn Tết là bà con học được từ người kinh, các cán bộ lên đây công tác, người miền xuôi lên buôn bán, định cư họ tổ chức ăn Tết rồi mời bà con dân bản cùng ăn, cùng vui. Từ đó, người Ma Coong mới ăn Tết Cổ truyền”, Già làng Đinh Xon nói.
Một mùa Xuân mới lại về, hương xuân đang tràn khắp núi rừng vùng biên cương. Người Ma Coong lại tụ họp lại ở nhà văn hóa, nghe Già làng kể về lịch sử, cội nguồn, cùng uống rượu cần đón Tết như người miền xuôi.
Tiến Thành (Dantri)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.