Chiến thắng Đak Pơ trong ký ức cựu chiến binh

(GLO)- Đã 65 năm trôi qua nhưng ký ức về Chiến thắng Đak Pơ-”Điện Biên Phủ của Liên khu 5”-vẫn còn vẹn nguyên trong tâm thức những cựu chiến binh Trung đoàn 96. Bên cạnh niềm tự hào, những cựu chiến binh này cũng không thôi đau đáu về bao đồng đội nằm xuống đến giờ vẫn chưa tìm được hài cốt.
“Điện Biên Phủ của Liên khu 5”
Theo chỉ dẫn của người dân, chúng tôi tìm đến nhà ông Trần Minh Châu (tổ 1, thị trấn Đak Pơ, huyện Đak Pơ). Ông Châu là một trong 2 cựu chiến binh của Trung đoàn 96 hiện sinh sống tại huyện Đak Pơ. Biết chúng tôi muốn tìm hiểu về chiến thắng chói lọi của Trung đoàn 96 năm xưa, ông vui vẻ tiếp chuyện ngay.
Ông Châu kể: “Trung tuần tháng 6-1954, Binh đoàn cơ động số 100 (GM100) của địch do không được tiếp tế, chi viện kịp thời, lại bị ta liên tục công kích nên buộc phải rút chạy khỏi An Khê. Nắm được tình hình, Bộ Tư lệnh Mặt trận đã giao nhiệm vụ cho Trung đoàn 96 tiêu diệt quân địch trên đường rút chạy”. Tiểu đoàn của ông khi ấy đang đánh địch ở Quy Nhơn (Bình Định) cũng nhận được lệnh chia làm hai cánh hành quân, rẽ cây rừng tìm lối đi, bám sát quân địch, đợi thời cơ tấn công. Các Tiểu đoàn bộ binh 40, Liên đội đặc công cũng bám sát quân địch dọc theo quốc lộ 19. Ở phía trên, Trung đoàn 120 và lực lượng du kích địa phương cũng tổ chức phục kích địch, tạo thành thế gọng kìm vững chắc.
Ông Trần Minh Châu và chiếc mũ cối chứa đầy kỷ niệm. Ảnh: P.L
Ông Trần Minh Châu và chiếc mũ cối chứa đầy kỷ niệm. Ảnh: P.L
Khoảng 12 giờ 30 phút ngày 24-6-1954, khi đội hình hành quân của địch di chuyển đến vị trí dốc Đói, quân ta đã bắn cháy chiếc xe tăng đi đầu. Bị tấn công bất ngờ, đội hình địch hoảng loạn, loay hoay tìm đường rút lui nhưng cả 4 phía đều bị quân ta bao vây. Thêm địa hình bất lợi, địch ở dưới thấp, ta phục kích ở trên cao nên chúng càng bị động, tan tác. “Sau nhiều ngày hành quân liên tục không ngừng nghỉ với muôn vàn khó khăn, mệt mỏi nhưng đến khi đánh giáp lá cà, bộ đội ta vô cùng dũng cảm. Quân địch tháo chạy tìm đường thoát thân bị quân ta bắt lại rất nhiều”-ông Châu xúc động kể lại.
Trận đánh kéo dài gần 7 tiếng đồng hồ, Trung đoàn 96 cùng lực lượng vũ trang địa phương đã lập nên chiến công vang dội, xóa sổ binh đoàn cơ động tinh nhuệ nhất của Pháp lúc bấy giờ. Chiến thắng này đúng như lời nhận xét của Đại tướng Võ Nguyên Giáp: “…Đây là một trận vận động phục kích lớn, dũng cảm và linh hoạt, tận dụng được yếu tố bất ngờ, sử dụng lực lượng với hiệu quả cao, đánh trúng vào chỗ yếu của địch, bồi thêm cho chúng một đòn thất bại nặng nề”.
Trân trọng, đau đáu với quá khứ
Chiến thắng Đak Pơ là một mốc son chói lọi trong lịch sử đấu tranh cách mạng của dân tộc, là niềm tự hào của biết bao thế hệ người dân tỉnh ta nói riêng và cả nước nói chung. Vì vậy, những năm qua, tỉnh cũng như huyện Đak Pơ luôn quan tâm đầu tư, tôn tạo Di tích lịch sử cấp quốc gia Chiến thắng Đak Pơ. Năm 2015, công trình Tượng đài Chiến thắng Đak Pơ đã khánh thành nằm trên đỉnh ngọn đồi sát bên quốc lộ 19, ai đi qua cũng có thể nhìn thấy. Nhà lưu niệm Chiến thắng Đak Pơ cũng đã được xây dựng, dành phần lớn không gian để trưng bày 45 bức ảnh và một sa bàn mô phỏng diễn biến của trận đánh. “Hiện tại, nhà trưng bày mới đang được gấp rút hoàn thành ngay tại khu vực tượng đài. Các hiện vật sau này sẽ được chuyển lên trưng bày tại đây để mọi người khi tới dâng hương được tham quan, tìm hiểu đầy đủ về chiến thắng vang dội này hơn”-chị Phạm Thị Mỹ Dung-nhân viên Nhà lưu niệm Chiến thắng Đak Pơ-chia sẻ.
Dù vậy, hiện vật, hình ảnh trưng bày tại Nhà lưu niệm Chiến thắng Đak Pơ vẫn còn khá khiêm tốn. Nguyên nhân thì có nhiều, trong đó có việc những người lính từng tham gia trận đánh vì quá trân trọng với những kỷ vật của bản thân nên chưa muốn trao tặng cho Nhà lưu niệm. Như khi trò chuyện với chúng tôi, ông Châu lấy ra 2 chiếc mũ cối, trong đó một chiếc đã bong tróc hết phần vải bọc bên ngoài, lộ ra lớp nhựa cứng phía trong. Ông nói: “Ngày 25-6, sau khi chiến thắng, chúng tôi phải gấp rút hành quân về Quy Nhơn để tập kết ra Bắc nên không ai kịp mang theo thứ gì. Trên người chỉ có bộ quần áo, tay nải, cơm nắm, bi đông nước, súng đạn và… chiếc mũ cối này. Đây là chiếc mũ đầu tiên tôi được cấp khi ở đơn vị. Trông vậy mà tiện dụng lắm, ngoài đội đầu khi hành quân thì còn làm ghế ngồi họp, dùng để tát cá… Cũng có nhiều anh chị ở các bảo tàng đến ngỏ lời xin về trưng bày nhưng tôi chưa đồng ý vì nó là kỷ vật của một thời không thể nào quên”.
Cùng với ông Châu, ông Thái Diệp (91 tuổi, tổ 1, thị trấn Đak Pơ) cũng là cựu chiến binh Trung đoàn 96 tham gia trận đánh địch ở Đak Pơ năm 1954. Trải qua nhiều lần di chuyển, ông Diệp cũng không còn lưu giữ được kỷ vật nào của trận đánh huyền thoại ấy. Trò chuyện cùng chúng tôi, ông không ngăn được dòng nước mắt mỗi khi nhắc về đồng đội. “Trận đánh ấy, có 147 đồng chí hy sinh, đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt. Chúng tôi may mắn được sống sót trở về, bao nhiêu năm qua vẫn chỉ nuôi một niềm hy vọng là các anh sẽ được đưa về với gia đình. Tôi mong Đảng, Nhà nước, lãnh đạo các địa phương tiếp tục quan tâm vấn đề này. Những người lính ngày ấy như chúng tôi bây giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay, vài năm nữa cũng về với đất cả”-ông Diệp rưng rưng nói.
PHƯƠNG LINH
----------------------
Công ty TNHH một thành viên Xăng dầu Bắc Tây Nguyên tài trợ cuộc thi này

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.