Cay đắng trên những con tàu xa xứ

Hàng trăm ngư dân xứ biển Bình Minh (huyện Thăng Bình, Quảng Nam) lần lượt dắt díu nhau xuất ngoại đánh cá thuê trên những con tàu nước ngoài với hi vọng đổi đời.

Sau vài năm xa xứ, nhiều người trở về dựng cơ ngơi bạc tỉ, xây nhà, sắm xe, lập doanh nghiệp. Nhưng cũng có kẻ kém may mắn bỏ mạng nơi xứ người hoặc sống tiếp đoạn đời dằng dặc trong thương tật.

Mức thu nhập hấp dẫn

Thôn Tân An (xã Bình Minh) được người dân quanh vùng ví von là "thôn tỉ phú" bởi suốt mấy chục cây số dọc doi cát ven biển Quảng Nam chưa có thôn xóm nào mà mật độ người giàu dày đặc như ngôi làng này.

 

Căn nhà khang trang hơn 800 triệu đồng giữa xóm biển thôn Tân An của ông Nguyễn Văn Năm (56 tuổi). Ông Năm có hai con trai đi tàu cá Hàn Quốc hơn 5 năm.
Căn nhà khang trang hơn 800 triệu đồng giữa xóm biển thôn Tân An của ông Nguyễn Văn Năm (56 tuổi). Ông Năm có hai con trai đi tàu cá Hàn Quốc hơn 5 năm.

Men theo đường làng, gia đình nào có người thân lao động nước ngoài sẽ dễ dàng được nhận ra với những căn nhà nhiều tầng bề thế, tiện nghi.

Vốn là một làng chài có tiếng nhưng cuộc sống gắn bó với biển giã quê nhà nhiều rủi ro chỉ đủ lo miếng cơm manh áo. Sau thảm họa bão Chanchu, những ngư dân trẻ Tân An bàn nhau rời làng theo tàu cá Hàn Quốc, Nhật Bản rong ruổi hải ngoại với lời hứa hẹn thu nhập hấp dẫn.

Ngư dân Trần Công Hùng (29 tuổi) là tân binh trong đội quân đánh cá thuê, vừa được trở về nhà nghỉ tết. Dù mới làm việc 8 tháng nhưng Hùng đã tiết kiệm gửi về nhà gần 300 triệu đồng.

Cằm bạnh, mắt xếch, thể hình rắn rỏi cùng lối trò chuyện chất phác đúng kiểu ngư dân, Hùng thật thà bảo rằng mức lương chủ tàu đang trả cho anh mỗi tháng lên tới 50 triệu đồng, một số tiền không tưởng nếu ở Việt Nam.

Hùng đi lưới ruốc cho một chủ tàu ngoài khơi Incheon (Hàn Quốc). Vào mùa ruốc, lao động chỉ có hai giờ chợp mắt mỗi ngày. Suốt một tháng ngoài biển không ai được tắm rửa, giặt giũ.

"Vào mùa cao điểm áp lực rất lớn, cộng với ngôn ngữ bất đồng, ăn uống không phù hợp làm lao động suy sụp, nếu kéo dài có thể đột quỵ mà chết. Làm nghề này không phải dễ kiếm đồng bạc đâu, dù lương rất cao nhưng đến lúc vượt quá giới hạn chịu đựng là tự động rút lui thôi.

 

Ngư dân trẻ Trần Công Hùng nói về điều kiện lao động trên tàu lưới ruốc ở Incheon, Hàn Quốc.
Ngư dân trẻ Trần Công Hùng nói về điều kiện lao động trên tàu lưới ruốc ở Incheon, Hàn Quốc.

Lao động Việt Nam sợ nhất là cái lạnh xứ Hàn. Ăn uống khó khăn, làm việc vất vả còn chịu đựng được nhưng cái lạnh thì không chịu nổi. Vào mùa lạnh, có thời điểm nhiệt độ ngoài trời giảm còn -150C thôi" - Hùng nói.

Cách nhà Hùng một căn là ngôi nhà mới khang trang của ngư dân Trần Công Hòa (35 tuổi). Anh thuộc thế hệ "lính cựu", là lứa đầu đi tàu cá Hàn Quốc ở làng biển này.

Căn nhà xây cất hết 800 triệu đồng, mỗi phòng trang bị một toilet riêng, nội thất xài toàn gỗ xịn, tường ốp đá sáng lóa nhưng vẫn còn khiêm tốn hơn vài nhà hàng xóm xung quanh. Xây nhà xong, hai vợ chồng anh mở doanh nghiệp phân phối hải sản tươi sống cho các nhà hàng ở Đà Nẵng và các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên.

Anh Hòa nói nhờ đi lao động nước ngoài mà cuộc sống được khấm khá, sung túc như hôm nay.

Sang Hàn Quốc năm 2011, anh Hòa đi đánh bạch tuộc, vớt rong biển rồi đánh bẫy ghẹ. Từ tàu gần bờ chuyển sang đi xa bờ.

Anh nói mức lương dành cho lao động theo diện hợp pháp dao động khoảng 30 triệu đồng/tháng. Nhưng nếu nhảy ra ngoài làm lao động bất hợp pháp có thể thu nhập một tháng 70-80 triệu đồng, thậm chí vào mùa có thể được trả 100 triệu đồng.

 

Nhiều ngư dân Bình Minh đi tàu cá nước ngoài trở về đua nhau xây nhà lầu.
Nhiều ngư dân Bình Minh đi tàu cá nước ngoài trở về đua nhau xây nhà lầu.

Đánh đổi xương máu

Đồng tiền kiếm được ở xứ người dù đáng kể nhưng không hề dễ dàng. Để nhận được đồng lương, lao động Việt phải nhẫn nhịn chịu đựng sự sỉ nhục của giới chủ. Nhiều người trả giá bằng cả máu và mạng sống.

Anh Hòa cho biết chuyện mắng chửi, chì chiết người lao động trên tàu cứ như cơm bữa. Lúc mới sang 6 tháng, anh bị dao róc lòi xương đầu gối khi cắt dây lưới, chuyển vào viện may hơn chục mũi, băng kín cả một chân.

Bác sĩ khuyên anh phải nằm viện 15 ngày, sau 30 ngày mới được xuống nước. Nhưng chỉ 2 ngày sau chủ tàu đến viện dọa sẽ trả anh về nước nếu không tiếp tục làm việc. Anh Hòa được cho nghỉ 3 ngày rồi phải tiếp tục xuống tàu, mỗi ngày lao động quần quật từ 2h sáng tới 22h đêm trong tận cùng đau đớn.

"May là tôi gặp một luật sư người Hàn từng đi lính ở Hội An. Biết chuyện, ông đã đứng ra làm thủ tục giải thoát tôi khỏi tàu cá này. Sau tôi chuyển qua đi tàu bẫy ghẹ xa bờ. Trên tàu có một người Việt khác tên là Quý cũng mới sang, quê ở Hà Tĩnh.

Làm được mấy ngày thì Quý chết chìm do dây quấn vào chân lúc đang bủa lưới. Lúc chết, vợ Quý ở nhà vừa mới sinh con ba tháng" - anh bùi ngùi kể.

Bi thảm hơn phải kể tới anh Đoàn Khiêm (40 tuổi), người thôn Tân An. Vừa sang Hàn Quốc được vài tháng thì tàu anh Khiêm nổ bình gas, anh chết trên trực thăng cấp cứu vì phỏng nặng, bỏ lại người vợ trẻ và ba đứa con nhỏ đang tuổi ăn học nơi quê nhà.

 

Thay đổi bộ mặt làng xã

Ông Trần Văn Tám, phó chủ tịch UBND xã Bình Minh, ước tính toàn xã có hơn 300 lao động xuất ngoại làm ngư dân. Thời điểm này vẫn còn 47 người đang lao động ở nước ngoài.

"Ban đầu lao động đi Indonesia, Malaysia, nhưng thu nhập thấp nên dần chuyển sang thị trường Hàn Quốc, Nhật Bản. Kết thúc hợp đồng nhiều người trở về với mức thu nhập khá cao. Họ dùng tiền cất nhà, dựng hàng quán, xây kho bãi, đầu tư bất động sản... nhờ vậy mà bộ mặt làng xã khang trang hơn" - ông Tám nói.

Đứt luôn đường học của con


Ông Phạm Văn Long (43 tuổi), thôn Hà Bình, bị tai nạn liệt toàn thân khi đi tàu cá Hàn Quốc.
Ông Phạm Văn Long (43 tuổi), thôn Hà Bình, bị tai nạn liệt toàn thân khi đi tàu cá Hàn Quốc.
Giới ngư dân đi biển nước ngoài ở Bình Minh đều biết ông Phạm Văn Long (43 tuổi), nhà tổ 2, thôn Hà Bình. Cũng là lao động trên tàu Hàn Quốc nhưng căn nhà gia đình ông Long ở chẳng khác gì những ngư dân nghèo khó khác.

Suốt ngày ông nằm bẹp trên chiếc chõng tre. Mọi việc từ ăn uống tới vệ sinh, tắm giặt đều phải nhờ vợ con trợ giúp.

Đi Hàn Quốc từ năm 2012, ông Long làm việc được 6 tháng nhưng có hơn hai năm rưỡi nằm viện. Lúc phơi lưới, ông bị dây tời quật vào cổ làm đứt tủy sống.

Từ lúc ông lâm nạn đến nay chủ tàu chưa hỗ trợ được một đồng. Số tiền bảo hiểm 20.000 USD đã dùng hết vào việc chi trả thuốc thang và thuê luật sư khởi kiện chủ tàu. Dù vậy, đã nhiều năm qua vẫn chưa có dấu hiệu chủ tàu sẽ đền bù tai nạn cho ông.

Ngày qua ngày, hai vợ chồng sống nhờ số tiền 1,2 triệu đồng trợ cấp tàn tật của Nhà nước. Hai đứa con nhỏ đang tuổi ăn học buộc phải nghỉ ngang đi kiếm việc làm mướn trang trải cuộc sống gia đình.

"Mình cứ nghĩ đi nước ngoài lao động kiếm tiền nuôi tụi nhỏ ăn học chứ có ai ngờ đứt luôn đường học của con mà lại thành gánh nặng của gia đình như vầy đâu" - ông Long sụt sùi nói.

Tấn Lực/tuoitre

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.