Ca ghép phổi lịch sử

Hơn 70 ngày qua, các y bác sĩ Bệnh viện Việt Đức cố gắng giành giật sự sống cho một nam thanh niên 17 tuổi, chỉ nặng khoảng 30 kg sau ca ghép phổi
Tháng 12-2018, các bác sĩ (BS) Bệnh viện (BV) Việt Đức đã ghép 5 tạng (1 tim, 2 phổi, 1 gan, 1 thận) cùng thời điểm cho 4 bệnh nhân và điều phối "xuyên Việt" 1 thận cho bệnh nhi ở TP HCM. Đây là lần đầu tiên toàn bộ ê-kíp các BS Việt Nam thực hiện ghép phổi thành công, đánh dấu bước tiến vượt bậc của ngành ghép tạng Việt Nam.
Ván bài sinh tử
Nam bệnh nhân Nguyễn Văn Đ. (17 tuổi, ngụ tỉnh Hải Dương) được chuyển đến BV Việt Đức từ Trung tâm Hô hấp, BV Bạch Mai trong tình trạng phải thở ôxy và suy dinh dưỡng nghiêm trọng (chỉ số BMI = 13,3). Sau 5 năm chống chọi với căn bệnh mô bào, cuộc sống của Đ. gắn chặt với máy thở trên giường bệnh, tiên lượng cuộc sống sẽ dừng lại rất sớm do bệnh đã ở giai đoạn cuối.
"Chúng tôi đã bàn bạc hết sức kỹ càng và nâng lên đặt xuống mọi tình huống. Nếu không ghép phổi, chắc chắn bệnh nhân sẽ chết. Đây là ván bài sinh tử và chúng tôi đã quyết chọn phẫu thuật" - PGS-TS Nguyễn Hữu Ước, Trưởng Khoa Phẫu thuật tim mạch và Lồng ngực, chia sẻ.
Thử thách đã đến không chỉ đối với bệnh nhân mà còn với hàng trăm nhân viên y tế tham gia ghép tạng. Việc loại bỏ những bệnh ở phổi vô cùng khó vì là bệnh lâu ngày khiến phổi bị dính, nát, nhiễm trùng sẽ gây chảy máu. Nếu không cẩn thận, biến chứng sẽ xảy ra nên việc phẫu thuật bóc phổi của người bệnh phải thực hiện rất lâu. Trong khi đó, tạng của người hiến phải chờ lâu mà chưa ghép thì nguy cơ bị hỏng. Các BS phải đổi quy trình là cắt từng phổi và ghép từng phổi rồi phải tính toán để ít nhất còn một bên phổi tốt cứu bệnh nhân… Sau 15 giờ chạy đua với thời gian, ê-kíp phẫu thuật gần 150 y, BS của BV Việt Đức đã thực hiện thành công ca ghép phổi đầy khó khăn.
Được ghép phổi từ người cho chết não, Nguyễn Văn Đ. đã chạm chân sang bên kia cửa sống nhưng tính mạng vẫn đang bị đe dọa từng ngày. Nếu một vài ngày sau Tết nguyên đán, Đ. có thể đi loanh quanh trong phòng thì nay lại tiếp tục xuất hiện các biến chứng khiến bệnh nhân phải nằm, ngồi tại chỗ, không thể đi lại. Gia đình nghèo khó, con trai mắc bệnh hiểm nghèo, số tiền 11 triệu đồng bố mẹ bệnh nhân vay mượn để chữa bệnh của con đã hết từ rất lâu. Hiện mọi chi phí điều trị cho Đ. đều trông chờ vào BV và sự hỗ trợ từ các nhà hảo tâm.
 
Trong phòng cách ly luôn có nhân viên y tế túc trực 24/24 giờ theo dõi chỉ số sinh tồn cho bệnh nhân.  Ảnh: Ngọc Dung
Khó không kêu được với ai
PGS Nguyễn Hữu Ước chia sẻ khi nghe ghép phổi, nhiều người sẽ nghĩ kỹ thuật này đơn giản hơn ghép tim nhưng thực tế khó khăn hơn rất nhiều. Đến thời điểm này, những bệnh nhân được ghép tim, gan, thận đã xuất viện khá lâu còn bệnh nhân ghép phổi vẫn điều trị trong phòng cách ly với gần chục loại máy móc hỗ trợ. Hơn 70 ngày qua, lúc nào cũng có 1 BS và 1 điều dưỡng túc trực 24/24 giờ trong phòng bệnh. "Khi quyết định ghép phổi cho bệnh nhân này, chúng tôi biết sẽ khó khăn, vất vả, áp lực nhưng thực sự đến nay, có nhiều diễn biến nằm ngoài sự hình dung của ê-kíp chăm sóc bệnh nhân" - PGS Ước nói.
Nếu bệnh nhân ghép tim chỉ sau 24 giờ đã rút máy thở, 2-3 ngày bệnh nhân có thể ngồi dậy ăn uống thì với bệnh nhân ghép phổi cả 2 tháng máy chạy rầm rập, việc chăm sóc rất vất vả mà sức khỏe của bệnh nhân vẫn lên xuống phập phồng; nhất là bệnh nhân đã nằm liệt 5 năm, cơ thể suy kiệt, mắc nhiều bệnh mạn tính, sức đề kháng kém.
Ngày nào các điều dưỡng cũng phải nội soi đường hô hấp, hút đờm trong phổi cho bệnh nhân 1-2 lần. Nếu chậm soi là đờm ứ lại, bệnh nhân lập tức bị nhiễm trùng, suy hô hấp. Khi cơ thể khỏe mạnh, phổi ghép mới có thể thực hiện được chức năng này. Soi đường hô hấp của bệnh nhân này cũng không phải giống người bình thường mà đường vào là miệng nối, chi chít sẹo nên việc soi hút rất khó. Ngoài ra, chỗ khâu nối còn viêm nhiễm, phù nề, càng gây khó hơn. Do điều trị bệnh lâu ngày, đường thở của bệnh nhân bị nhuyễn mềm, co thắt lại, các BS lại phải dùng stent để đặt, nong đường thở ra.
Vì thao tác thủ thuật thường xuyên, đường thở của bệnh nhân rất dễ bị nhiễm trùng, cứ vài hôm lại có một vi khuẩn mới tấn công, lại phải dùng kháng sinh liều cao, cơ thể dùng kháng sinh bị suy kiệt, lại có khả năng nhiễm bệnh, nhiễm trùng… Vòng tuần hoàn đó luôn làm khó các BS. Ngoài ra, bản thân bệnh nhân đang dùng thuốc chống thải ghép - thuốc làm suy giảm đề kháng của cơ thể nên việc điều chỉnh thuốc hằng ngày trên nền một thiếu niên sức khỏe suy kiệt khá nan giải.
 
Bác sĩ Phạm Tiến Quân - Phó Khoa Phẫu thuật Tim mạch và Lồng ngực (BV Việt Đức) - chăm sóc cho bệnh nhân. Ảnh: Ngọc Dung
Trực tiếp chăm sóc bệnh nhân ghép phổi đặc biệt này, BS Phạm Tiến Quân, Phó trưởng Khoa Phẫu thuật Tim mạch và Lồng ngực, cho biết làm việc trong môi trường kín máy móc, người bệnh và 4 bức tường, các BS, điều dưỡng vẫn thường nói vui với nhau rằng ghép tim thì tuần nào ghép cũng được nhưng nếu như tháng nào cũng ghép phổi là nhân viên sẽ ốm hết. "Chúng tôi trực tiếp chăm sóc cho bệnh nhân này cũng không thể hình dung hết những thử thách, trải nghiệm trong suốt thời gian làm nghề mà ca ghép phổi này mang đến" - BS Quân chia sẻ. 
Chi phí điều trị số âm

Theo PGS Nguyễn Hữu Ước, chi phí điều trị cho bệnh nhân này mất hàng chục triệu đồng mỗi ngày và tổng chi phí có thể lên tới 3 tỉ đồng, gấp đôi ghép tim. Vì thế, không chỉ chăm sóc, liên tục hội chẩn với các chuyên gia đầu ngành để tìm phương án điều trị tốt nhất cho bệnh nhân, các nhân viên y tế còn tiếp tục làm cầu nối để xin tài trợ từ vật tư, thuốc, tiền để tiếp tục điều trị... Đến nay, chi phí điều trị cho bệnh nhân đang bị "âm", nhiều lần gia đình xin BS cho bệnh nhân về vì lo sợ và mệt mỏi. Lúc này, các BS phải giải thích, động viên gia đình bệnh nhân rất nhiều.

Kỳ tới: Hát trên bàn mổ và nắn thẳng chân ếch
 Ngọc Dung (Người lao động)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.