Biệt đội 'diệt rác' ở TP HCM

Với tình yêu môi trường, chàng trai Nguyễn Lương Ngọc (29 tuổi), trưởng nhóm Sài Gòn Xanh, đã tập hợp được hàng trăm bạn trẻ dọn rác tại TP HCM suốt hơn 1 năm rưỡi qua.

Hình ảnh nhóm bạn trẻ Sài Gòn Xanh trong bộ đồ bảo hộ dầm mình dưới các dòng kênh, rạch đen ngòm, ngập ngụa rác thải đã trở nên quen thuộc với người dân thành phố. Ngoài ra, Sài Gòn Xanh còn cổ vũ lối sống xanh trong giới trẻ, tạo nên một hiện tượng về "những người làm việc dơ nhất, khổ nhất và lạ nhất" nhưng cũng hạnh phúc nhất.

Những người yêu môi trường

Tranh thủ ít thời gian nghỉ ngơi khi vừa lội lên từ con kênh Tân Hóa - Lò Gốm, anh Nguyễn Lương Ngọc cho biết Sài Gòn Xanh ra đời vào ngày 5-12-2022 do Ngọc và người bạn Hồ Văn Vỹ đồng sáng lập. Cả hai anh em đều không phải người gốc TP HCM.

Ngọc làm nghề phụ bếp nhà hàng, còn Vỹ làm nghề xe ôm công nghệ nhưng hai anh em có tình yêu với môi trường. Đặc biệt, khi thấy có quá nhiều kênh, rạch bị rác chặn đứng dòng chảy, bốc mùi hôi thối ảnh hưởng tới sức khỏe của người dân, hai anh em càng trăn trở.

"Bốn năm trước, từ Gia Lai vào TP HCM tôi thấy thành phố rất lung linh và đẹp đẽ. Sau khi sinh sống một thời gian, tôi thấy đằng sau sự đẹp đẽ đó còn rất nhiều nơi ô nhiễm môi trường, rác thải chật cứng bủa vây các dòng kênh, rạch. Được truyền cảm hứng rất lớn từ nhóm Padawara ở Indonesia nên tôi quyết tâm thành lập một nhóm để làm xanh - sạch - đẹp thành phố" - Ngọc cho biết.

Các thành viên Sài Gòn Xanh dầm mình dọn rác ở một dòng kênh. (Ảnh do nhân vật cung cấp)

Các thành viên Sài Gòn Xanh dầm mình dọn rác ở một dòng kênh. (Ảnh do nhân vật cung cấp)

Ban đầu nhóm được thành lập chỉ với 5 thành viên, đồ bảo hộ, dọn rác thiếu thốn, kinh phí hoạt động do thành viên tự nguyện đóng góp. Song, điều khó khăn nhất chính là sự chưa thấu hiểu của gia đình, bạn bè cũng như người dân khu vực dọn rác. Họ nói nhóm làm màu làm mè hay liệu được mấy bữa rồi sẽ bỏ cuộc.

Như chạm vào lòng tự ái, ai nấy cũng có chút đượm buồn nhưng đều không lung lay quyết tâm làm sạch môi trường. Sài Gòn Xanh vẫn duy trì ra quân ít nhất 3 ngày trong tuần và đang hướng đến ra quân hằng ngày trong tương lai gần.

Nguyễn Lương Ngọc nhớ nhất lần dọn rác tại kênh Tham Lương vào khoảng tháng 1-2023. Khi đó con kênh ô nhiễm khủng khiếp, tưởng tượng có thể đi trên mặt kênh vì lượng rác quá đậm đặc. Tuy nhiên, Sài Gòn Xanh mới chỉ có ủng và bao tay, nhiều tình nguyện viên mới vừa lội xuống kênh đã nôn ói, chóng mặt. Ngọc và Vỹ đã cổ vũ tinh thần cho nhóm không lùi bước và trong 1 ngày, con kênh đã được khơi thông dòng chảy trở lại. Hay như đợt dọn rác trên kênh Hy Vọng (quận Tân Bình) chỉ có 8-9 bạn nhưng trong 10 giờ đã thu gom được chục tấn rác...

Trả ơn cho mảnh đất phương Nam

Sài Gòn Xanh nhanh chóng phát triển với số tình nguyện viên lên gần 1.000 người, chủ yếu là sinh viên đang theo học tại thành phố. Ngoài ra, không ít người lao động phổ thông, chạy xe ôm, bán vé số cũng tình nguyện tham gia nhóm. Để bảo đảm hoạt động chuyên nghiệp, bài bản, Lương Ngọc đã chia thành các nhóm chuyên môn nhỏ như cào rác, phân loại rác, y tế, truyền thông, hậu cần...

Trước mỗi chiến dịch, Sài Gòn Xanh sẽ cử đội đi khảo sát địa hình, lên kế hoạch cụ thể, chuẩn bị phương tiện và xin phép chính quyền địa phương. Sài Gòn Xanh đặt vấn đề an toàn lao động lên hàng đầu. Tuy phải đối mặt với hiểm nguy như kim tiêm, mảnh chai lọ vỡ, xác động vật chết... mỗi khi đằm mình dưới kênh nhưng Sài Gòn Xanh đã có sự chuẩn bị hết sức chuyên nghiệp.

Một nữ tình nguyện viên dầm mình dưới kênh đen để dọn rác. (Ảnh do nhân vật cung cấp)

Một nữ tình nguyện viên dầm mình dưới kênh đen để dọn rác. (Ảnh do nhân vật cung cấp)

"Chúng tôi đã tìm hiểu về các loại vắc-xin và tiêm phòng cho tình nguyện viên các mũi uốn ván, thương hàn, cúm, tả và phổi. Ngoài ra, các tình nguyện viên còn được uống PrEP mỗi ngày để phòng lây nhiễm HIV trong trường hợp không may bị kim tiêm đâm vào tay. Nhiều lúc rất thương các bạn vì khi uống PrEP bị tác dụng phụ như buồn nôn, chóng mặt, sốt, song các bạn không ai bỏ cuộc" - Lương Ngọc cho biết.

Anh Arturas, quốc tịch Lithuania, nói: "Tôi biết đến hoạt động của nhóm Sài Gòn Xanh trên TikTok, thấy rất ý nghĩa và tôi đăng ký tham gia. Khi làm công việc này, tôi cảm thấy rất vui vì được đóng góp chút công sức cho xã hội, cho nơi mình đang sinh sống. Như tôi, một người ngoại quốc sinh sống tại TP HCM, tôi muốn trả ơn cho thành phố phương Nam đầy nghĩa tình này".

Chị Bùi Khánh Dung, thành viên Sài Gòn Xanh, bày tỏ: "Tôi tham gia nhóm từ tháng 2-2023. Mỗi lần đi dọn rác, tôi phải ngâm mình dưới nước ô nhiễm, phơi nắng mấy giờ. Bản thân là nữ giới cũng sợ bị ảnh hưởng nhan sắc nhưng không sao, miễn dọn sạch rác và bảo đảm an toàn. Cảm giác kênh rạch đã được hồi sinh, có thể nuôi được cá, trồng được cây thủy sinh khiến tôi rất hạnh phúc".

Bà Hồ Như Thủy, Phó Chủ tịch UBND phường 24 (quận Bình Thạnh, TP HCM), cho biết: "Lực lượng Sài Gòn Xanh hoạt động rất năng nổ, nhiệt tình. Trước đây, phường 24 đã phối hợp với các bạn một lần và làm rất hiệu quả. Theo kế hoạch, sẽ dọn rác trong 1 ngày, tuy nhiên tùy vào lượng rác phát sinh, các bạn trẻ dọn tới khi nào sạch mới thôi".

Xanh biển, xanh rừng đến xanh ý thức

Không chỉ trực tiếp làm sạch môi trường, Sài Gòn Xanh còn đang lan tỏa được thông điệp sống xanh trong giới trẻ. Từ hiệu ứng mạng xã hội mà họ có đông đảo thành viên và tổ chức được những chiến dịch quy mô lớn. Những video triệu view, hàng ngàn lượt bình luận, fanpage "Sài Gòn Xanh" có 162.000 lượt theo dõi càng đẩy thêm khát vọng để Sài Gòn Xanh bứt phá làm xanh phố, xanh biển, xanh rừng đến xanh ý thức của người dân.

Lương Ngọc cho biết nhóm còn phối hợp với các CLB khác tổ chức dọn rác tại bãi Trước, bãi Dứa, bãi Dâu (TP Vũng Tàu) cùng đông đảo dân địa phương, khách du lịch làm sạch bãi biển. Trong tương lai, Sài Gòn Xanh sẽ có thêm những dự án như trồng cây xanh, phao chắn rác, tuyên truyền giáo dục xanh tại các trường học.

"Sau một ngày đặt phao chắn rác trên rạch Lăng đã có quá nhiều rác bị chặn lại cho thấy ý thức vẫn là vấn đề cốt lõi trong bảo vệ môi trường. Đến nay, Sài Gòn Xanh đã đặt được 12 phao chắn rác và hướng tới lắp đặt 1.000 phao chắn trên các kênh rạch" - Ngọc nói.

Con kênh được khơi thông dòng chảy. (Ảnh do nhân vật cung cấp)

Con kênh được khơi thông dòng chảy. (Ảnh do nhân vật cung cấp)

Anh Đoàn Văn Tố, Trưởng nhóm Bình Dương Xanh, chia sẻ: "Nhờ sự hỗ trợ của anh em Sài Gòn Xanh nên tôi đã thành lập nhóm Bình Dương Xanh. Tôi dành thời gian vào buổi sáng để làm việc với Sài Gòn Xanh, buổi chiều làm việc tại Bình Dương Xanh. Tôi muốn lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường là nghĩa vụ của mỗi người dân sống trên trái đất này".

Anh Ngọc cho biết TP HCM có hơn 2.000 km kênh, rạch, trong đó có hàng chục tuyến đang bị ô nhiễm nặng nề. Rác khi vứt xuống kênh rạch bị ngấm nước sẽ nặng thêm khoảng 5 lần nên dọn rất vất vả. Ngọc mong mọi người dân nâng cao ý thức về bảo vệ môi trường, không vứt rác bừa bãi. Sài Gòn Xanh hy vọng mỗi người dân hãy bỏ rác đúng nơi quy định, nếu có thể hãy trồng cây xanh nơi đang sống. "Bên tay phải áo chúng tôi là lá cờ Việt Nam, bên tay trái là logo Sài Gòn Xanh, khi nào còn khoác chiếc áo này, chúng tôi sẽ cống hiến hết mình cho môi trường Việt Nam".

Tháng 3-2024, nhóm Sài Gòn Xanh trở thành nhóm thành viên của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam TP HCM. Nhóm nhận bằng khen của Thành Đoàn TP HCM năm 2023; giành giải thưởng truyền cảm hứng Wechoi Awards 2023; giải thưởng TikTok For Good 2023.

Chỉ có sức trẻ và tinh thần cống hiến

Hồ Văn Vỹ - đồng sáng lập nhóm Sài Gòn Xanh, hiện đang chạy xe ôm công nghệ - bày tỏ: "Cảm giác của chúng tôi khi làm sạch được đoạn kênh là rất sung sướng. Chúng tôi không giàu có về tiền bạc, chỉ có sức trẻ và tinh thần cống hiến nên lập nhóm này.

Lần đầu chúng tôi nhảy xuống kênh rạch bị nước bẩn bắn lên người, theo phản xạ định nhảy lên và về tắm, thay quần áo nhưng như thế đâu phải đi dọn rác. Rồi phải cắn răng, nín thở, quyết tâm dọn cho sạch mới về.

Tính đến thời điểm hiện tại, Sài Gòn Xanh đã có 170 lần ra quân, làm sạch khoảng 140 con kênh, thu gom khoảng 1.800 tấn rác, 45 tấn nhựa... Sài Gòn Xanh đã hồi sinh nhiều con kênh, rạch như: rạch Xuyên Tâm, kênh Hy Vọng, kênh Tân Trụ...".

Biệt đội 'diệt rác' ở TP HCM ảnh 4

Sài Gòn Xanh nhận giải thưởng Wechoi Awards 2023 (Lương Ngọc đứng giữa). (Ảnh do nhân vật cung cấp)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.